Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2016/8381 K.2019/2468

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalılar vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi Fulya ...'nın raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava tapu iptal ve tescil isteğine ilişkindir.

Davacı vasisi; davalıların davacı annesine baktıkları sırada hile ile vekaletname aldıklarını ve bu vekaletnameyi kullanarak davacı adına kayıtlı ... ve ... parsel sayılı taşınmazları davalı ... adına satış suretiyle intikal ettirdiklerini ileri sürerek hileli temlik nedeni ile taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile davacı adına tapuya tescilini istemiştir.

Davalı ..., davacıya bakmaları nedeniyle iki tarlayı kendilerine vermek istediğini, tapuda işlem yapmak üzere kendisini vekil tayin ettiğini, vekil olarak tapuları kendi adına tescil ettiremeyeceğini anlayınca davacının bilgisi dahilinde eşi ...’a temlik ettiğini belirterek davanın reddini savunmuş, davalı ... da aynı hususları belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece; "Her ne kadar davacı davasında hile vakıasına dayanmakta ise de; davalıların ikrarından, taşınmazların devrine ilişkin 10/05/2012 tarihli satış işleminin muvazaalı olduğu, tarafların gerçek iradesinin satış işlemi olmadığı, malikin iradesinin bağışlama yönünde olduğu; buna göre sözleşmenin resmi şekilde yapılmadığı, butlan yaptırımına tabi olduğu, bu hususun yargılamanın her aşamasında hakim tarafından resen göz önünde bulundurulması gerektiği" gerekçeleri ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden, çekişme konusu ... parsel sayılı taşınmazın yargılamanın seyri sırasında dava dışı ...’e 19.02.2015 tarihli işlemle temlik edildiği kayden sabittir.

Bilindiği üzere, dava açıldıktan sonra da sınırlayıcı bir neden bulunmadığı takdirde dava konusu malın veya hakkın üçüncü kişilere devredilebilmesi tasarruf serbestisi kuralının bir gereği, hak sahibi veya malik olmanın doğal bir sonucudur.

Usul Hukukumuzda ayrık durumlar dışında dava konusu mal veya hakkın davanın devamı sırasında devredilebileceği kabul edilmiş, 6100 sayılı HMK'nın 125. maddesinde dava konusunun taraflarca üçüncü kişiye devir ve temliki halinde yapılacak usuli işlemler düzenlenmiştir.

Anılan düzenlemeye göre, iki taraftan biri dava konusunu (müddeabihi) bir başkasına temlik ettiği takdirde diğer taraf seçim hakkını kullanmakta dilerse temlik eden ile olan davasını takipten vazgeçerek davayı devralan kişiye yöneltmekte, dilerse davasına temlik eden kişi hakkında tazminat davası olarak devam edebilmektedir. Bu usul kuralının kendiliğinden (re'sen) gözetilmesi gerektiği de açıktır.

Hal böyle olunca, çekişme konusu taşınmazlardan birinin yargılamanın seyri sırasında dava dışı 3. kişilere temlik edilmesi nedeniyle 6100 sayılı HMK'nun 125. maddesi hükmü uyarınca, davacı tarafa seçimlik hakkı hatırlatılarak davayı ne şekilde sürdüreceğinin sorulması ve bu yöndeki usuli eksiklik giderildikten sonra işin esası bakımından bir karar verilmesi gerekirken değinilen yön üzerinde durulmaksızın yazılı olduğu üzere hüküm tesisi doğru değildir.