Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2016/9978 K.2016/11313

.... Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı vekili tarafından yasal süre içerisinde duruşma istemli temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'nün raporu okundu, açıklamaları dinlendi, duruşma istemi değerden reddedilerek, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Davacı, davalı kardeşinin uzun süre birlikte yaşadığı anneleri Esma'yı ikna ederek maliki olduğu 70 ada 18 parsel sayılı taşınmaz mirasçılarını mirastan mahrum etmek kastıyla satış suretiyle devredildiğini, mirasbırakanın gerçek iradesinin bağış olduğunu, taşınmazı satmaya ihtiyacı olmadığını, tapunun iptali ile miras payı oranında adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davalı mirasbırakanın, hasta ve bakıma ihtiyacı bulunduğunu, tedavi ve bakım giderleri için taşınmazı sattığını, dışarıdan birine devredilmemesi için taşınmazı satın aldığını, murisin sağlığında taşınmazları mirasçılarına paylaştırdığını, davacının halen oturduğu evin bulunduğu arsanın muris tarafından temlik edildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulü ile dava konusu taşınmazda davacının miras payı (1/7) oranında tapunun iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiştir.

Hüküm, davalı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; mirasbırakan . 17.05.2003 tarihinde vefat ettiği davacı ve davalı ile dava dışı çocuklarının mirasçı olarak kaldığı, mirasbırakanın maliki olduğu 18 parsel sayılı taşınmazını davalı kızına satış suretiyle temlik ettiği murisin çeşitli zamanlarda 118 ada 25 nolu parseli kızı ....‘a, 120 ada 65 nolu parselin 1/2 hissesini oğlu . ..’ ya , 120 ada 33 nolu parselin ½ hissesi ile .... mah. 70 ada 18 nolu parselin tamamını ...’ya , 33 ada 16 parseli . . ..’ya temlik yapıldığı saptanmıştır.

Bilindiği üzere, uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada mirasbırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve l.4.1974 tarih 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunun 706, Türk Borçlar Kanunun 237 ve Tapu Kanunun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler. ./..

Bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle mirasbırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır.

Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır.

Bunun içinde ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alış gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile mirasbırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Öte yandan, 6100 s. HMK'nun 190. maddesine göre; ''İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir.'', TMK'nun 6. maddesine göre ise; ''Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür. ''

Somut olaya gelince; özellikle davanın kabulü halinde hukuki yararı bulunan mirasbırakanın çocuklarından Perihan Arıcan davalı tanığı olarak dinlenmiş ve işlemin satış olduğunu bildirmiştir. Salt bedeller arasındaki farkın da tek başına muvazaanın kanıtı olamayacağı tartışmasızdır. Yukarıda belirtilen ilkeler doğrultusunda dosyadaki tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde, HMK' nın 190. ve TMK'nın 6. maddeleri uyarınca davacının iddiasını ispat edemediği mirasbırakanın davalıya yaptığı temlikin muvazaalı ve mirastan mal kaçırmaya yönelik olduğu iddiasının kanıtlanmadığı gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulünde isabet bulunmamaktadır.