Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2017/2073 K.2018/14284

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalılar tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'in raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, vekalet görevinin kötüye kullanılması hukuksal nedenine dayalı tapu iptali-tescil isteğine ilişkindir.

Davacılar, mirasbırakan babaanneleri ...'ın işlerinin yürütülmesi amacı ile davalı kızı ... vekil tayin ettiğini ancak ....'in vekalet görevini kötüye kullanarak mirasbırakanın 7 nolu bağımsız bölümünü diğer davalı ...'e danışıklı biçimde temlik ettiğini ileri sürerek miras payları oranında tapu iptali-tescile karar verlmesini istemişlerdir.

Mahkemece, iddianın kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine ilişkin olarak verdiği karara karşı davacıların yaptığı istinaf başvurusu Bölge Adliye Mahkemesince kabul edilerek Yerel Mahkeme kararının ortadan kaldırılmasına ve tapunun iptali ile ... mirasçıları adına miras payları oranında tescile karar verilmiştir.

Getirtilen kayıt ve belgelerden; mirasbırakan ... adına kayıtlı davaya konu 21 nolu parseldeki 7 nolu bağımsız bölümün mirasbırakan tarafından 13.04.2006 tarihli vekaletnameyle vekil kılınan kızı ... tarafından 14.08.2014 tarihli resmi akitte ...'na satıldığı görülmektedir.

Diğer taraftan, mirasbırakan....'nin 30.10.2014 tarihinde öldüğü, geride mirasçıları olarak kızı ... ile muristen önce ölen oğulları ..., .... ve ...'den olma 7 torununun kaldığı sabittir.

Hemen belirtilmelidir ki, ileri sürülen isteğin niteliği itibariyle davada elbirliği halinde mülkiyetin söz konusu olduğu ve davanın tereke adına görülmesi gerektiği kuşkusuzdur.

Bilindiği üzere, elbirliği (iştirak) halinde mülkiyet, yasa veya yasada belirtilen sözleşmeler uyarınca aralarında ortaklık bağı bulunan kişilerin, bu ortaklık nedeniyle bir mala veya hakka birlikte malik olma durumudur.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun(TMK) 701 ila 703. maddelerinde düzenlenen bu tür mülkiyetin (ortaklığın) tüzel kişiliği olmadığı gibi eşya üzerinde ortaklardan herbirinin doğrudan doğruya bir hakkı da yoktur. Mülkiyet bir bütün olarak ortakların tümüne aittir. Başka bir anlatımla, ortaklık tasfiye oluncaya kadar ortaklardan birinin ayrı mal veya hak sahipliği bulunmayıp, hak sahibi ortaklıktır.

Sözü edilen mülkiyet türünde malikler mülkiyet payları ayrılmadığından paydaş değil ortaktır. Bu kural TMK'nın 701. maddesinde "Kanun ve kanunda öngörülen sözleşmeler uyarınca oluşan topluluk dolayısıyla mallara birlikte malik olanların mülkiyeti, elbirliği mülkiyetidir. Elbirliği mülkiyetinde ortakların belirlenmiş payları olmayıp her birinin hakkı, ortaklığa giren malların tamamına yaygındır." biçiminde açıklanmıştır.

Elbirliği (iştirak) halinde mülkiyetin bu özelliği itibariyle ortaklar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmaktadır. Şayet yasa veya elbirliği (iştirak) halinde mülkiyeti oluşturan anlaşmada ortaklık adına hareket etme yetkisinin kime ait olacağı belirtilmemişse, ortaklığın tasfiyesini isteme hakkı dışındaki tüm işlemlerde ortakların (iştirakçilerin) oybirliği ile karar almaları ve birlikte hareket etmeleri zorunluluğu vardır.

Nitekim, TMK'nın 702/2. maddesi de bu yönde açık hüküm getirmiştir. Ancak, açıklanan kural yargısal uygulamada kısmen yumuşatılmış bir ortağın tek başına dava açabileceği, ne var ki, davaya devam edebilmesi için öteki ortakların olurlarının alınması veya miras şirketine atanacak temsilci aracılığı ile davanın sürdürülmesi gerektiği kabul edilmiş(11.10.982 tarih l982/3-2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı), bu görüş bilimsel alanda da aynen benimsenmiştir.

Somut olayda, tüm mirasçılar davada davacı ve davalı sıfatıyla yer almışlarsa da, iptali istenen dava konusu taşınmaz mirasçı sıfatını taşımayan davalı ... adına kayıtlı olduğundan, davacıların kendi miras payları oranında davayı açmaları davanın kabulü halinde kalan payın davada davalı sıfatıyla yer alan diğer mirasçı ... üzerinde bırakılması sonucunu doğurmayacaktır.

O halde, eldeki davanın mirasçılar arasında görülen bir dava olarak kabul edilmesine ve pay oranında istekle açılabileceği kuralının uygulanmasına yasal olanak yoktur.

Hal böyle olunca, tereke adına açılması gerekirken davacıların payına yönelik olarak açılan eldeki davanın görülebilirlik koşulunu taşımadığı gözetilerek kabul edilmesi isabetsizdir.

Kabule göre de, davacıların payına yönelik olarak istekte bulunulduğu halde, istek aşılmak suretiyle davalı ...e de pay verilmesi doğru değildir.