Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2017/2524 K.2020/2503

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin verilen karara karşı davacı vekilinin istinaf başvurusu Bölge Adliye Mahkemesince, yerel mahkeme kararı kaldırılarak davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'ün raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Davacı, 2964 ada 8 parsel sayılı taşınmaz maliki Vasil oğlu Haralambos Antopulos'un gaip olması nedeniyle taşınmazın idaresi için kayyım tayin edidiği, kayyımla idare süresi dolan taşınmazın davalı Hazine adına tescil edildiğini, Haralambos'un yasal mirasçısı ...'un atanmış mirasçısı ve üstün hak sahibi olduğunu ileri sürerek tapu kaydının iptali ile adına tescilini istemiştir.

Davalı, zamanaşımı definde bulunarak davanın esastan da reddini savunmuştur.

Mahkemece, İstanbul 17.Sulh Hukuk Mahkemesi 'nin 24/09/2013 tarih 2013/628-567 K. sayılı veraset ilamındaki ...'un babası olarak gözüken... ile ...'un, aynı kişi olduğunun davacı tarafça ispatlanamadığı, kök mirasbırakan olduğu iddia edilen ...'a ait veraset ilamının davacı tarafça ibraz edilemediği gerekçesiyle davanın reddine ilişkin verilen karara karşı davacı vekilinin istinaf başvurusu Bölge Adliye Mahkemesince, İstanbul 10. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1956/640 Esas, 1956/725 Karar, sayılı veraset ilamında 18.08.1955 tarihinde ölen Vasil oğlu Haralambos Antopulos'un verasetinin münhasıran ...'a ait olduğunun tesbit edildiği gerekçesiyle yerel mahkeme kararı kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; davanın 10.000,00 TL değer gösterilmek ve harçlandırılmak suretiyle açıldığı, yargılama sırasında keşfen saptanan 11.391.600,00 TL üzerinden harç ikmali yapılmadan sonuca gidildiği anlaşılmıştır.

Bilindiği üzere, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 16. maddesi uyarınca, gayrimenkulün aynına taalluk eden davalarda dava değerinin gayrimenkulün değerine göre belirleneceği öngörülmüştür. Dava değerinin belirlenmesinde taşınmazın dava tarihindeki keşfen saptanacak gerçek değerinin esas alınacağı kuşkusuzdur.

Aynı Yasanın 30. maddesi ise “Muhakeme sırasında tespit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılıyorsa, yalnız o celse için muhakemeye devam olunur, takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 409. maddesinde (HMK 150) gösterilen süre içinde dosyanın muameleye konulması noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır.” şeklinde, 32. maddesi ise; “Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz. Ancak ilgilisi tarafından ödenmeyen harçları diğer taraf öderse işleme devam olunmakla beraber bu para muhakeme neticesinde ayrıca bir isteğe hacet kalmaksızın hükümde nazara alınır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Harçlar Kanununun uygulaması kamu düzenini ilgilendirmesi nedeniyle hakim tarafından re’sen gözetilmesi gereken bir husustur.

Hal böyle olunca, taşınmazın keşfen saptanan değeri üzerinden eksik harcın tamamlanması için davacıya süre verilmesi, bu gereklilik yerine getirildiği takdirde davaya devam edilmesi yerine, yazılı biçimde hüküm kurulması doğru değildir.