Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2017/479 K.2020/2527

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece süresi içinde yenilenmeyen davanın açılmamış sayılmasına ilişkin olarak verilen karar bir kısım davacı tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'nün raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, ehliyetsizlik hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Davacı vasisi Saadet, davacı ...’nin paydaşı olduğu 172 ada 158 parsel sayılı taşınmazdaki payının gerçeğe aykırı sahte bir raporla ölünceye kadar bakma akdi ile davalıya devredildiğini, Mersin 1. Sulh Hukuk Mahkemesi 2010/1521Esas 2011/907 Karar sayılı ilamıyla ...’nin kısıtlandığını ileri sürerek tapu kaydının iptali ile ... adına tescile karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, süresi içinde yenilenmeyen davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Dosya içeriğinden; davacı ...’nin yargılama sırasında 06.01.2015 tarihinde öldüğü, 15.04.2015 tarihli duruşmada vasi Saadet Şayan’ın davacı öldüğünden davanın konusuz kaldığı ve dosyanın işlemden kaldırılmasını istediği, mahkemece aynı duruşmada 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 150/1. maddesi gereğince dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği, taraflarca yenileme talebi bulunmadığından 15.09.2011 tarihinde davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere dava, subjektif hakkına tecavüz edildiğini iddia eden kimsenin meşru hak ve menfaatlerinin korunması için mahkemeden hukuki koruma istemesidir. Mahkemeden hukuki koruma isteyen kimse de davacıdır.

Bunun yanında her gerçek kişi, yaşadığı sürece taraf ehliyetine sahiptir. Dava devam ederken taraflardan birinin ölmesi halinde, ölen kişinin taraf ehliyeti son bulur. Genel olarak mirasbırakanın alacakları, hakları ve malları mirasçıya geçer. Bu nedenle dava sırasında taraflardan birisi ölürse, istek şahsa bağlı bir hak değilse dava mirasçılar tarafından yürütülür.

Dava, devam ederken davacının ölmesi halinde mirasçıları arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunduğundan mirasçıların tümünün davayı birlikte yürütmeleri gerektiği HMK'nın 60. maddesi gereğidir.

HMK'nın 55. maddesine göre de, taraflardan birinin ölümü halinde, mirasçılar mirası kabul veya reddetmemişse, bu hususta kanunda belirlenen süreler geçinceye kadar dava ertelenir. Mirasçılardan bazısı duruşmaya gelmezse, gelen mirasçıya, gelmeyen mirasçıların olurlarının alınması ya da TMK'nın 640. maddesi uyarınca terekeye temsilci atanması için süre verilir. Temsilci atanırsa davaya temsilci huzuru ile devam edilir.

Öte yandan, TMK 479. maddesi gereğince vesayet altında bulunan kişinin ölümüyle vesayet kendiliğinden sona erer. Bu durumda, vasi ölmüş kişi adına işlem yapamaz.

Hal böyle olunca, taraf teşkilinin sağlanması zorunlu bulunduğundan, öncelikle kısıtlı olup dava sırasında ölen ...’nin tüm mirasçılarının tespit edilerek davaya olur verip vermediklerinin saptanması, olur verilmezse TMK’nın 640. maddesi uyarınca terekesine temsilci atanması yönünde dava açılmasının sağlanması, tereke temsilcisi atanır ise huzurunda davaya devam olunması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu üzere karar verilmesi doğru değildir.