Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2017/601 K.2017/7069

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'nin raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Davacılar, maliki oldukları ... parsel sayılı taşınmazı 10.02.2009 tarihli sözleşme hükümleri esas alınarak davalıya satış suretiyle temlik ettiklerini ancak davalının sözleşmenin “gayrimenkulün kullanımı” ve “ödeme şartlarını” düzenleyen hükümleri ihlal ettiğini ileri sürerek, tapu iptali ve tescile karar verilmesini istemişlerdir.

Davalı, taşınmazda tadilat yapmak için anıtlar kurulundan izin istediğini ve sonucunu beklediğini, satış bedelinin ödenmeyen bakiye kısmı için taşınmazda davacılar lehine ipotek kurulduğunu, sözleşme hükümlerinin ihlal edilmediği belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, 10.02.2009 tarihli sözleşmede belirtilen hususların resmi satış akdinin esaslı unsuru olarak kabul edilmesi gerektiği, sözleşmede belirtilen bakiye satış bedelinin kararlaştırılan tarihlerde ödenmemiş olmasının satış akdinden dönme sebebi olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; taraflar arasında düzenlenen 10.02.2009 tarihli gayrimenkul satış sözleşmesi ile gayrimenkulün kullanımı, satış fiyatı, ödeme şartlarının belirlendiği, çekişme konusu ... ada ... parsel sayılı taşınmazın davacılar adlarına paylı mülkiyet üzere kayıtlı iken 24.08.2009 tarihinde satış suretiyle davalıya temlik edildiği, karar tarihinden sonra 02.05.2016 tarihinde satış suretiyle dava dışı Ziyaattin Bartik’a devredildiği, davalının taşınmazda kayda ve mülkiyete dayalı bir hakkının kalmadığı anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere; dava açıldıktan sonra da sınırlayıcı bir neden bulunmadığı takdirde dava konusu malın veya hakkın üçüncü kişilere devredilebilmesi tasarruf serbestisi kuralının bir gereği, hak sahibi veya malik olmanında doğal bir sonucudur.

Usul hukukumuzda da ayrık durumlar dışında dava konusu mal veya hakkın davanın devamı sırasında devredilebileceği kabul edilmiş 6100 sayılı HMK'nın 125. maddesinde, (HUMK'nun l86. maddesinde) dava konusunun taraflarca üçüncü kişiye devir ve temliki halinde yapılacak usulî işlemler düzenlenmiştir.

Söz konusu madde hükmüne göre; iki taraftan biri dava konusunu (müddeabihi) bir başkasına temlik ettiği takdirde diğer taraf seçim hakkını kullanmakta, dilerse temlik eden ile olan davasını takipten vazgeçerek davayı devralan kişiye yöneltmekte, dilerse davasına temlik eden kişi hakkında tazminat davası olarak devam edebilmektedir. Bu usul kuralının kendiliğinden (re'sen) gözetilmesi gerektiği de açıktır.

Davalının, dava konusu hakkı yargılama sırasında devretmesine ilişkin yapılacak usulî işlemler 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 125. maddesi ile korunmuş, öte yandan bu madde ile 1086 sayılı Yasanın 186. maddesinden farklı olarak, dava konusunun davacı tarafından üçüncü kişiye devredilmesi halinde devralan kişinin davacı sıfatı ve buna bağlı olarak dava takip yetkisi kazanacağı ve davanın yeni davacı ile süreceği esasını da getirmiştir.

Hal böyle olunca, öncelikle; dava konusu taşınmazın, karar tarihinden sonra dava dışı 3. kişiye temlik edildiği gözetilerek, HMK'nın 125. maddesi hükmü uyarınca usuli işlemlerinin yerine getirilmesi, ondan sonra toplanan deliller uyarınca bir karar verilmesi için karar bozulmalıdır.