Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2018/1448 K.2020/4514

Taraflar arasında görülen tapu iptal ve tescil- menfi tespit davası sonucunda yerel mahkemece, kısmen kabul-kısmen reddine ilişkin olarak verilen karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi ...'ın düzenlemiş olduğu rapor okundu, açıklamaları dinlendi, dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava; borçlu olmadığının tespiti, tapu iptal ve tescil isteğine ilişkindir.

Davacı, Antalya 3. İcra Müdürlüğünün 2006/17459 E sayılı dosyasında takip alacaklısı davalı ...'ın usulsüz tebligatlarla takibi kesinleştirmesi ile maliki olduğu 3817 ada 14 parsel 5 nolu bağımsız Bölümünün satıldığını ve davalı ...'ın alacağına mahsuben taşınmazı alarak davalı ...'a satış suretiyle temlik ettiğini, temlikin muvazaalı olduğunu, temlik tarihinde Antalya 3. İcra Hukuk Mahkemesi'nde 2009/378 E sayılı dava dosyasında açtığı ihalenin feshi davasında ihtayati tedbir kararının gecikmesi fırsat bilinerek temlik yapıldığını,

takibe konu 11.300 Euro'luk borç için 2005 ve 2006 tarihlerinde toplam 5.995 Euro gönderdiği ve kalan kısım için takip alacaklısından alacaklı olduğuna dair 15.000 TL'lik senedin takas edilmesi gerekirken davalı ...'ın haksız olarak takip yaptığını ileri sürerek Antalya 3. İcra Müdürlüğünün 2006/17459 E sayılı dosyasında takibe konu senet için borçlu olmadığının tespitine, 5 nolu bağımsız bölümün tapu kaydının iptali ile adına tescili ile %40 inkar tazminata karar verilmesini istemiştir.

Davalı ..., iyiniyetli olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur. Davalı ..., davacıdan alacaklı olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, tapu iptal ve tescil isteği yönünden karar verilmesine yer olmadığına, menfi tespit davasının kabulüne ve inkar tazminatının reddine dair verilen karar Dairece"...

O halde, tapu iptal ve tescil davası bakımından;tescilin yolsuz olduğu tartışmasız olduğu sabit olduğundan son kayıt maliki davalı ...'ın Türk Medeni Kanunu’nun 1023. maddesi koruyuculuğundan yararlanıp yararlanamayacağı, yani iyiniyetli olup olmadığı,diğer davalı ile el ve işbirliği içerisinde olup olmadığı konusunda araştırma ve soruşturmanın eksiksiz tamamlanması sonucuna göre bir karar verilmesi gerekeceğinde de kuşku yoktur...

Hâl böyle olunca, yukarıda açıklanan ilkeler gözetilmek suretiyle kayıt maliki davalı ...'ın iyiniyetli olup olmadığı yönünde tarafların gösterdikleri ve gösterecekleri tüm delillerin eksiksiz toplanması;menfi tespit davasında ise, davalı...'ın davacıya verdiği senedin sebebine ilişkin savunması üzerinde durulması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ve eksik inceleme ile yazılı olduğu üzere hüküm kurulmuş olması doğru değildir... gerekçesiyle bozulmuş, mahkemece bozma ilamına uyularak tapu iptal tescil davasının reddine, borçlu olmadığının tespitine, inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; davacıya ait çekişme konusu kat irtifakı kurulu, 14 parsel sayılı taşınmazda yer alan 5 nolu bağımsız bölümün, dava devam ederken 16.07.2012 tarihinde dava dışı ...ya satış suretiyle temlik edildiğini, mahkemece davacıya HMK 125. madde kapsamında seçimlik hakkı kullandırılmadığı anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 125/1. maddesi "Davanın açılmasından sonra, davalı taraf, dava konusunu üçüncü bir kişiye devrederse, davacı aşağıdaki yetkilerden birini kullanabilir:

a) İsterse, devreden tarafla olan davasından vazgeçerek, dava konusunu devralmış olan kişiye karşı davaya devam eder. Bu takdirde davacı davayı kazanırsa, dava konusunu devreden ve devralan yargılama giderlerinden müteselsilen sorumlu olur.

b) İsterse, davasını devreden taraf hakkında tazminat davasına dönüştürür." hükmünü içermektedir.

Anılan düzenleme, kendiliğinden (re'sen) gözetilmesi zorunlu bir usul kuralı olup, mahkemece davacı tarafa seçimlik hakkı hatırlatılarak davayı ne şekilde sürdüreceği sorulmalı ve sonucuna göre işlem yapılmalıdır.

Hal böyle olunca, öncelikle dava konusu 14 parsel 5 nolu bağımsız bölüm yönünden 6100 saylı HMK'nın 125/1. maddesi gözetilerek gerekli usuli işlemler yerine getirildikten sonra işin esası hakkında karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ve eksik soruşturma ile yetinilerek yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru değildir.