Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2018/2305 K.2018/12291

Taraflar arasında görülen ......... davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacılar vekili tarafından yasal süre içerisinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 16.01.2018 ... günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davacılar vekili Avukat ......... Pulak geldi, davetiye tebliğine rağmen temyiz edilen davalı ... gelmedi yokluğunda duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekilin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Davacılar, mirasbırakan ...... Kırmızıgül’in maliki olduğu 180 ve 719 parsel sayılı taşınmazlarını davalı ...... satış suretiyle devrettiğini, temlikin mirasçılardan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek, tapu kayıtlarının iptali ile mirasçılar adına tesciline karar verilmesini istemişlerdir.

Davalı, zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazında bulunup, davacıların mirasbırakanın mirasçısı olmadıklarından dava ehliyetlerinin bulunmadığını, taşınmazları bedeli karşılığında satın aldığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davacıların mirasbırakanın mirasçısı olmadıkları gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; mirasbırakan ...... Kırmızıgül’in maliki olduğu çekişme konusu 180 ve 710 parsel sayılı taşınmazlarını 06.09.2011 tarihinde davalı ...... satış suretiyle temlik ettiği, eksikliği tamamlattırılması suretiyle getirtilen evraklardan; mirasbırakanın 24.03.2010 tarihli vasiyetname ile davacıları mirastan ıskat ettiği, ......

Sulh Hukuk Mahkemesinin 2013/15 Esas sayılı dosyasında anılan vasiyetnamenin açılıp okunmasına karar verildiği, sonrasında davacıların ...... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/19 Esas sayılı dosyasında vasiyetnamenin iptaline ilişkin açılan dava sonucunda anılan vasiyetnamenin davacıların saklı payı oranında iptaline karar verildiği, ......

Sulh Hukuk Mahkemesinin 2013/19 Esas sayılı veraset ilamında ise 1920 doğumlu mirasbırakanın 18.01.2013 tarihinde öldüğü, geride mirasçı olarak davalı........., dava dışı çocukları ........., oğlu ......’ten olma torunu ......, ile oğlu ...... ......’den olma dava dışı torunları ....................................’nın mirasçı olarak kaldıklarının belirtildiği anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere; uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 01.04.1974 tarihli 1/2 sayılı............ Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706., Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237. (Borçlar Kanunu'nun (BK) 213.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün, diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır.

Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında, birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır.

Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, miras bırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Somut olayda, mahkemece her ne kadar davacıların mirasçı olmadıkları gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, ...... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2013/19 Esas 2013/70 Karar sayılı veraset ilamı ile davacıların murisin mirasçıları arasında yer aldıkları anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca, davacıların mirasçı oldukları ve davacı taraf sıfatlarının bulunduğu dikkate alınarak yukarıda belirtilen ilke ve olgular doğrultusunda gerekli araştırma ve incelemenin yapılması, taraf delillerinin eksiksiz toplanması, toplanan ve toplanacak deliller birlikte değerlendirilerek mirasbırakanın temliklerdeki gerçek iradesinin duraksamaya yer bırakmayacak şekilde saptanması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.