Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2018/4418 K.2018/13660

Taraflar arasında görülen tapu iptal ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'nun raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, yolsuz tescil hukuksal nedenine dayalı tapu iptal ve tescil isteğine ilişkindir.

Davacı, 5543 Sayılı Kanunun 16. maddesi uyarınca dava konusu 197 ada 1 parselin davalılar adına tescil edildiğini, davalıların hak sahipliğinin aynı kanunun 18.maddesi uyarınca iskan komisyonunca yeniden değerlendirildiğini ve 2010 yılında meydana gelen ... depreminden sonra 7269 sayılı kanun kapsamında davalıların ayrıca hak sahibi olmaları nedeniyle mahalli iskan komisyonunca hak sahipliklerinin iptaline karar verildiğini ileri sürerek dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kayıtlarının iptali ile hazine adına tesciline karar verilmesini istemiş, yargılama sırasında davalılardan ...’nın mirasçıları davaya dahil edilmişlerdir.

Bir kısım dahili davalı davanın reddini savunmuşlar, diğer davalılar davaya cevap vermemiş ve duruşmaya katılmamışlardır.

Mahkemece, davalılara yeni bir hak sahipliği verilmesinin 5543 Sayılı Kanunun 21. maddesinde yazılan sona erme nedenleri arasında olmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; Mahalli İskan Komisyonu’nun 04/07/2011 tarihli kararıyla 5543 sayılı Kanunun 16. maddesi uyarınca aile temsilcisi davalıların mirasbırakanı ... ve eşi davalı ...’nın hak sahibi sayılmasına karar verildiği ve buna dayalı olarak çekişme konusu taşınmazın adı geçenler adına 01/11/2012 tarihinde 1/2'şer pay ile tahsisen tescil edildiği, hak sahiplerinin 7226 sayılı Kanun kapsamında yeni yerleşim yerinden konut edindiği gerekçesiyle Mahalli İskan Komisyonu’nun 25/23/2013 tarih ve 1 sayılı kararı ile hak sahipliklerinin ve daha önce alınmış komisyon kararının iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere; 5543 sayılı Kanunun ‘’Devir, takyit ve geri alma’’ başlığını taşıyan 21. maddesinde sayılan durumların gerçekleşmesi halinde Mahalli İskân Komisyonunca hak sahiplilik durumunun iptal edileceği, iskân amaçlarında kullanılmak üzere tapu kaydının iptali ile Hazine adına tescilin ise mahkemeden isteneceği düzenlenmiş olup; hak sahipliğine dair kararların iptaline dair tasarrufların hukuksal varlıklarını koruduklarının anlaşılması durumunda, davalılar adına olan sicil kaydının dayanaksız hale geleceği, 4721 sayılı TMK. nun 1025. maddesi uyarına yolsuz tescil durumuna düşeceği ve bu takdirde davanın kabulüne karar verilmesi gerekeceği açıktır.

Ancak; subjektif idari işlemlerin ilgililer bakımından hukuksal sonuç doğurabilmesinin temel koşulu işlemin yöneldiği kişiye yazılı olarak tebliğ edilmesidir. Bu nitelikteki bir tebliğin yapılmaması durumunda işlemin o kişi bakımından hukuksal sonuç doğurduğundan bahsedilemez. Esasen Mahalli İskan Komisyonu idari bir kurul olup kararları da idari işlem niteliğindedir.

Anayasa'nın 125.maddesi gereğince her idari işlem ve eylem gibi Mahalli İskan Komisyonu kararları da yargı denetimine tabidir. Bu denetimi yapacak merci idari yargıdır, ilgililerin yargıya müracaatları için yasada öngörülen süre Anayasamıza göre bu kararın yazılı olarak tebliğ edildiği tarihte başlamaktadır. İdari karar kesinleşmeden adli yargı hakiminin bu kararı esas alarak hüküm kurması söz konusu değildir.

Diğer bir deyişle adli yargıda komisyon kararlarının yasaya uygun olup olmadığı tartışılamaz.

Öte yandan; dava koşulu gerçekleşmediği taktirde, işin esası hakkında hüküm kurulamayacağı gibi her dava kural olarak açıldığı tarihteki koşullar dikkate alınarak sonuçlandırılır.

Somut olaya gelince; Dairece yapılan geri çevirme ile mahalli iskan komisyonunun 25.03.2013 tarih ve 1 sayılı iptal kararının hak sahiplerine tebliğ edilip edilmediği ve bu karar karşı İdare Mahkemesinde dava açılıp açılmadığı sorulmuş ancak net bir cevap verilmediği anlaşılmıştır.

Hâl böyle olunca; tahsisin iptaline ilişkin kararın kesinleşip kesinleşmediğinin açıklağa kavuşturulması, kesinleşmediyse hak sahipliklerinin ve daha önce alınmış komisyon kararının iptaline ilişkin komisyon kararının taraflara tebliğ edilmeden (idari karar kesinleşmeden) yolsuz tescil hükümlerine dayalı olarak davanın açılamayacağı (zira her davanın açıldığı tarihteki koşullar) gözetilerek davanın usulden reddine karar verilmesi, şayet kesinleştiyse tescilin dayanaksız hale geldiği kabul edilerek davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru değildir.