Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2018/4861 K.2018/15210

Taraflar arasında görülen gaiplik, kamulaştırma bedelinin tahsili davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi Hande Bozuklu'nun raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, 5737 sayılı Yasanın 17.maddesine dayalı olarak gaiplik, taşınmazın vakfa aidiyetinin tespiti ile kamulaştırma bedelinin tahsili isteğine ilişkindir.

Davacı, dava konusu 1847 ada 47 parsel sayılı "... ... ... Kasap Camii Müezinine ... Vakfından" olan taşınmazın, 1/4 payının ... kızı ..., 1/4 payının ... kızı ..., 7/64 payının ..., 25/96 payının verasete iştiraken...ve ... adlarına kayıtlı iken ...

Üniversitesi tarafından alınan kamulaştırma kararına istinaden gaip mutasarrıflara atanan kayyım ile varılan uzlaşma üzerine kamulaştırma kararına istinaden mutabık kalınan 335.675,00TL bedelden 33.567,00 TL'sinin taviz bedeli idareye ödendiğini,

geri kalan 302.103,00 TL'nin kayyım hesabına aktarıldığını ileri sürerek gaiplik kararı verilmek suretiyle 5737 sayılı Vakıflar Kanununun 17. maddesi gereği taşınmazın gaiplere ait payların mahlulen vakfına geçmesi gerektiğinin tespiti ile ... hakkı bedele dönüştüğünden taşınmazın gaip paylarına düşen kamulaştırma bedeli olan 302.103,00 TL'nin işlemiş ve işleyecek faizleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, savunma getirmemiştir.

Mahkemece, 5737 sayılı ... Kanunu 17. maddesi koşulları oluştuğundan davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriğinden ve toplanan delillerden; çekişme konusu 1847 ada 47 parsel sayılı 128,64m2 miktarlı arsa nitelikli taşınmazda 1/4 pay ... kızı ..., 1/4 pay ... kızı ..., 7/64 pay ..., 25/96 pay veraseten iştirakten ... ve ... adlarına kayıtlı iken ... 18. Sulh Hukuk Mahkemesi (... 1. Sulh Hukuk Mahkemesi) 2009/479 Esas, 2010/641 Karar ve 22.06.2010 tarihli karar ile bahsi geçen paydaşlara taşınmazdaki hak ve menfaatlerini korumak ve temsil etmek üzere ... Defterdarının kayyım tayin edildiği, sonrasında taşınmazın kamulaştırılması sonucu ... Üniversitesi adına tescil edildiği ve kamulaştırma bedelinin kayyım hesabına yatırıldığı anlaşılmaktadır.

Öte yandan; taşınmazın kaydında "...Camii Müezinine ... Vakfından icarci mücceleli " şerhinin bulunduğu görülmektedir.

Hemen belirtmek gerekir ki; icareteynli bir taşınmazın asıl maliki mutasarrıfı değil, ... tüzel kişiliğidir. Mutasarrıf adına oluşturulan kayıt mülkiyete değil, tasarrufa delalet eder. Mahluliyet sonucu taşınmaz aslına yani vakfına rücu eder. Tescil kararı yenilik doğurucu değil açıklayıcı nitelik taşır.

O halde, bir taşınmazın vakfı adına tescil edilebilmesi ya da buna bağlı olarak somut olayda olduğu gibi kamulaştırma bedelinin vakfına ödenebilmesi, mutasarrıfının mirasçı bırakmadan öldüğünün ya da kaçak yitik olduğunun belirlenmesine bağlıdır.

Oysa; eldeki davada, dava konusu taşınmazın tedavüllü tapu kayıtları getirilmemiş, mirasçı bırakmadan öldüğü ileri sürülenler hakkında nüfus ve emniyetten araştırma yapılmamıştır.

Bu durumda, mahkemece hüküm kurmaya esas teşkil edecek biçimde yeterli araştırma yapıldığını söyleyebilme olanağı yoktur.

Hâl böyle olunca, öncelikle çekişme konusu taşınmazın ilk tesisinden itibaren dayanak tüm belgelerin eksiksiz temini, kayıt malikinin mirasçılarının kimliğinin tespitine ilişkin başkaca bilgi ve belge bulunup bulunmadığının sorulması, getirtilecek belgelerdeki verilerden yararlanmak suretiyle kayıt malikinin mirasçılarının bulunup bulunmadığının Nüfus Müdürlüğü’nden araştırılması ve 5737 sayılı Yasanın 17. maddesindeki koşulların oluşup oluşmadığının değerlendirilerek hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ile yetinilerek yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru değildir.