Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2019/205 K.2019/913

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı vekilince yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'nün raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, 5737 sayılı Yasanın 17. maddesine dayalı olarak açılan tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Davacı, çekişme konusu 931 ada 16 parsel sayılı taşınmazın...

Vakfından olduğunu, maliki Kasap Vasil veledi Mitro'nun firariliğinden dolayı 31/07/1953 tarihinde kadastroca metruken ... adına tespit ve tescilinin yapıldığını, adı geçenin varisleri tarafından açılan tapu iptali ve tescil davası sonucunda 1/3 payının Hazine uhdesinde ipka edilerek, varisleri adına hükmen tescilinin yapıldığını, Üsküdar 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 1992/652Esas, 1992/154Karar sayılı kararıyla söz konusu payların kayyımla idare edildiği ve kayyımlık süresi dolduğundan bahisle ...

3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2004/173Esas, 2005/427Karar sayılı kararıyla Hazine adına 30.11.2006 tarih 11638 yevmiye ile 10/15 payın hükmen tescil edildiğini ileri sürerek davalı adına olan 10/15 payın iptali ile vakfı adına tescile karar verilmesini istemiştir.

Davalı, davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, 5737 sayılı Vakıflar Kanunu 17. madde koşulları oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; dava konusu 931 ada 16 parsel sayılı 35,26m2 miktarlı kargir dükkan nitelikli taşınmazın 1953 tarihli kadastro tespitinde ... Vakfı şerhinin bulunduğu, tapu kaydına istinaden Kasap Vasili adına iken 340 t.evvel önce memleket dışına gittiği ve hak talep eden olmadığından metruken Hazine adına tescil edildiği, 15.01.1968 tarihli işlem ile 1/3 payın Hazine adına ipka suretiyle, 2/3 payın ise ...

Kiro oğlu adına hükmen tescil edildiği, aynı tarihli işlemle 2/3 payın... mirasçıları adına hükmen tescil edildiği,... mirasçıları ..., ..., ... tarafından Maliye Bakanlığı aleyhine açılan davada ...

8. Dairesi 1963/1447Esas, 1965/2732Karar sayılı 05.10.1965 tarihli karar ile davacılar mirasbırakanın firari kişilerden olmadığından bahisle taşınmaz mallarına el konulmasına ilişkin işlemlerin iptaline karar verildiği ve kararın Danıştay denetiminden geçerek 16.04.1966 tarihinde kesinleştiği dava konusu taşınmazda mirasçılar adına kayıtlı 10/15 paya ilişkin ... tarafından TMK 588. maddesine göre kayyım aleyhine açılan gaiplik ve tapu iptali-tescil davası neticesinde ...3.

Asliye Hukuk Mahkemesi 29.12.2005 tarih 2004/173Esas, 2005/427Karar sayılı kararla dava konusu payın davalı adına tesciline karar verildiği ve temyiz edilmeksizin 16.10.2006 tarihinde kesinleştiği, söz konusu payın davalı Hazine adına 30.11.2006 tarihinde tescil edildiği anlaşılmaktadır.

Hemen belirtmek gerekir ki; 5737 sayılı Yasanın 17. maddesinde “Tasarruf edenlerin veya maliklerin mirasçı bırakmadan ölümleri, kaybolmaları, terk veya mübadil gibi durumlara düşmeleri halinde icareteynli ve mukataalı taşınmaz malların mülkiyeti vakfı adına tescil edilir.” hükmü uyarınca taşınmazın vakfı adına tesciline karar verilebilmesi için mukataalı ya da icareteynli olup olmadığı, kayıt maliklerinin mirasçılarının bulunup bulunmadığının saptanması gerektiğinde kuşku yoktur.

O halde, bir taşınmazın vakfı adına tescil edilebilmesi mutasarrıfının mirasçı bırakmadan öldüğünün ya da kaçak yitik olduğunun belirlenmesine bağlıdır.

Oysa; eldeki davada, dava konusu taşınmazda gaip olduğu ileri sürelen kişiler hakkında tapu kaydı hükmen oluştuğu anlaşılmakla tescile ilişkin dosya getirilmemiş, kişiler hakkında nüfus araştırması yapılmamıştır.

Bu durumda, mahkemece hüküm kurmaya esas teşkil edecek biçimde yeterli araştırma yapıldığını söyleyebilme olanağı yoktur.

Hâl böyle olunca, öncelikle tescile ilişkin dosyanın temini, kayıt maliklerinin mirasçılarının kimliğinin tespitine ilişkin başkaca bilgi ve belge bulunup bulunmadığının sorulması, getirtilecek belgelerdeki verilerden yararlanmak suretiyle kayıt maliklerinin mirasçılarının bulunup bulunmadığının Nüfus Müdürlüğü’nden araştırılması ve 5737 sayılı Yasanın 17. maddesindeki koşulların oluşup oluşmadığının değerlendirilerek hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ile yetinilerek yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru değildir.