Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2019/2355 K.2020/4455

Taraflar arasında görülen gaiplik, tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'nin raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, 5737 sayılı Yasanın 17.maddesine dayalı olarak açılan gaiplik ve tapu iptal-tescil isteklerine ilişkindir. Davacı, Abdullah Ağa Vakfından icareli olan 547 ada 8 parsel sayılı taşınmazın 1/2 payının iştirak halinde .... ve... adına kayıtlı olduğunu, adı geçenlerden uzun süredir haber alınamaması nedeniyle Defterdarın kayyım tayin edildiğini ve kayyımla idare süresinin 10 yılı geçtiğini, taşınmaz aslının vakıf olduğunu ileri sürerek, 5737 sayılı Yasanın 17. maddesi uyarınca gaiplik kararı verilmek suretiyle vakfı adına tesciline karar verilmesini istemiştir. Davalı, davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, iddianın sabit olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; çekişme konusu 547 ada 8 parsel sayılı arsa nitelikli taşınmazdaki 1/2 payın elbirliği halinde İstefan kızı ...., ... oğlu... oğlu...adlarına 30.06.1952 tarihinde kadastro ile tescil edildiği, adı geçenlere .... Sulh Hukuk Mahkemesinin 11.03.2003 tarih ve 2002/101 E. 2003/162 K. sayılı ilamı ile kayyım atandığı anlaşılmaktadır. Bilindiği üzere.

5737 sayılı Yasanın 17. maddesinde “Tasarruf edenlerin veya maliklerin mirasçı bırakmadan ölümleri, kaybolmaları, terk veya mübadil gibi durumlara düşmeleri halinde icareteynli ve mukataalı taşınmaz malların mülkiyeti vakfı adına tescil edilir.” hükmüne yer verilmiş olup, anılan yasal düzenleme uyarınca taşınmazın vakfı adına tesciline karar verilebilmesi için mukataalı ya da icareteynli olup olmadığı, kayıt malikinin gaip kişilerden olup olmadığı, mirasçılarının bulunup bulunmadığının saptanması gerektiğinde kuşku yoktur.

O halde, bir taşınmazın vakfı adına tescil edilebilmesi, mutasarrıfının mirasçı bırakmadan öldüğünün ya da kaçak yitik olduğunun belirlenmesine bağlıdır.

Somut olayda; mahkemece hükme yeterli bir araştırma ve inceleme yapıldığını söyleyebilme imkânı yoktur.

Şöyle ki; kadastro tutanağı ve dayanağı kayıtlar eksiksiz bir şekilde temin edilmemiş, Nüfus Müdürlüğünden yapılan araştırma sonucu kayıt maliklerinden Artemisya’nın alt soyu bulunduğu belirtilmesine rağmen mirasçılarının tespiti bakımından yeterli bir araştırma yapılmamış, yine diğer kayıt malikleri bakımından da herhangi bir nüfus araştırması yapılmamıştır.

Hal böyle olunca; kadastro tespitine esas kayıtların (varsa tapu kaydı, komisyon kararı, vergi kaydı v.s.) eksiksiz bir şekilde getirtilmesi, kayıt malikleri ya da mirasçılarının kimliğinin tespitine ilişkin başkaca bilgi ve belge bulunup bulunmadığının saptanması, getirtilecek belgelerdeki verilerden yararlanmak suretiyle kayıt maliklerinin nüfus kaydının ve mirasçıları bulunup bulunmadığının Nüfus Müdürlüğünden eksiksiz bir şekilde araştırılması ve 5737 sayılı Yasanın 17. maddesinin koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği saptanarak varılacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken anılan hususlar gözardı edilerek eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi de doğru değildir.