Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2019/3819 K.2020/6488

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece dava ehliyeti yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiş, davacı vekilinin istinaf başvurusu üzerine, ...Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine ilişkin olarak verilen karar davacı vekili ve katılma yolu ile davalı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...’un raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

KARAR-

Dava, tapu iptali ve tescili isteğine ilişkindir.Davacı, hakkında yürütülen bir soruşturma kapsamında malvarlığı üzerine tedbir konulduğunu ve TMSF'nin kayyım olarak atanmasına karar verildiğini, 667 sayılı KHK ile 52 parsel sayılı taşınmazdaki 189/257 payının tamamının ve 59 parsel sayılı taşınmazdaki 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 numaralı bağımsız bölümlerinin davalı Hazine'ye intikal ettiğini, anılan dava konusu taşınmazların tamamının kendi adına kayıtlı bulunduğunu, 667 sayılı KHK kapsamında kapatılan kurumlara aitmiş gibi resen Hazine adına tescil edilmesinin hatalı olduğunu, yapılan işlemin hukuka aykırı olduğunu, konu ile ilgili ...

Valiliği Defterdarlık KHK İşlemleri İl Bürosu'na taşınmazın tescili istekli yapılan başvurusuna olumlu veya olumsuz bir cevap verilmediğini, 667 sayılı KHK ile davalı Hazine adına tescil edilen dava konusu taşınmazlara ilişkin yolsuz tescil işleminin iptali ile taşınmazların adına tesciline karar verilmesini istemiştir.Davalı Hazine, adli yargıda dava açılmasına yasal olanak bulunmadığını, eldeki davada idari yargının görevli olacağını, kendisine kayyım atanan davalının aktif dava ehliyeti bulunmadığını, dava konusu taşınmazların OHAL kapsamında Hazine adına tescil edildiğini,

yolsuz tescil iddiasının tamamen hukuki dayanaktan yoksun olduğunu belirterek, davanın reddini savunmuştur.Mahkemece, ...8. Sulh Ceza Hakimliği'nin 2017/236 Değişik İş sayılı kararı ile davacının malvarlığı üzerine tedbir konulduğu, malvarlığı idaresine ilişkin kayyım atandığı, dolayısı ile davacının dava ehliyeti bulunmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiş, kararın davacı vekili tarafından istinafı üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince.

6100 sayılı HMK’nin 353/1-b-2 maddesi gereğince, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davacıya atanan kayyımlarca verilen vekaletname ile işbu davanın açıldığı, davacı tarafın aktif dava ehliyeti bulunduğu, ancak dava konusu yapılan davalı Hazine adına tescilin dayanağının ...

Valiliği Defterdarlık Anadolu Yakası Milli Dairesi Başkanlığı'nın 08.11.2016 tarihli Üsküdar Tapu Müdürlüğü'ne gönderilen yazısı olup idari işlemin geçerliliğini koruduğu, 675 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 16. maddesi, yine 670 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınması Gereken Tedbirler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 5. maddesi uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.Dosya içeriği ve toplanan delillerden; davanın 10.000 TL değer gösterilmek ve harçlandırılmak suretiyle açıldığı,

yargılama sırasında keşif ve harç ikmali yapılmaksızın bu dava değeri üzerinden görülerek davanın usulden reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.Bilindiği üzere. 492 sayılı Harçlar Kanunu' 16. maddesinde "Değer ölçüsüne göre harca tabi işlemlerde (1) sayılı tarifede yazılı değerler esastır. Müdahalenin men'i tescil ve tapu kayıt iptali gibi gayrimenkulün aynına taalluk eden davalarda gayrimenkulün değeri nazara alınır.

Gayrimenkulün aynına taalluk eden davalarda ecrimisil ve tazminat gibi taleplerde de bulunulduğu takdirde harç, gayrimenkulün değeri ile talebolunan tazminat ve ecrimisil tutarı üzerinden alınır. Değer tayini mümkün olan hallerde dava dilekçelerinde değer gösterilmesi mecburidir. Gösterilmemişse davacıya tesbit ettirilir. Tesbitten kaçınma halinde, dava dilekçesi muameleye konmaz. Noksan tesbit edilen değerler hakkında 30 uncu madde hükmü uygulanır" hükmü yer almaktadır.

Öte yandan, Harçlar Kanunu harç alınmasını veya tamamlanmasını yanların isteklerine bırakmamış; değinilen yönün mahkemece kendiliğinden (re'sen) gözetilmesi gerektiğini hükme bağlamıştır. 492 sayılı Harçlar Kanunun 32.maddesinde yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılmayacağı vurgulanmıştır. Aynı Yasanın 30. maddesinde ise.

"Muhakeme sırasında tespit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o celse için muhakemeye devam olunur, takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. Hukuk Muhakemeleri Kanununun 150 nci maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın muameleye konulması, noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır.'' düzenlemesine yer verilmiştir.

Harçlar Kanununun uygulaması kamu düzenini ilgilendirmesi nedeniyle hakim tarafından re’sen gözetilmesi gereken bir husustur.

Hal böyle olunca; dava konusu taşınmazlar başında keşif yapılarak Harçlar Kanun 16. madde uyarınca dava değerinin belirlenmesi ve belirlenen değer üzerinden eksik harcın tamamlanması için davacıya süre verilmesi, harcın tamamlanması halinde davaya devam edilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru değildir.Davacının değinilen yön itibariyle yerinde görülen temyiz itirazının kabulü ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 371/1-a maddesi uyarınca ...