Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2019/452 K.2020/771

Taraflar arasında birleştirilerek görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece asıl davanın kabulüne birleştirilen davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine dair verilen kararın davacı Hazine ve birleştirilen davanın davalısı ... tarafından istinaf edilmesi üzerine, ...

Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince HMK'nın 353/1-b/2 maddesi gereğince yerel mahkeme kararı düzeltilerek yeniden hüküm kurulmuş ve davanın kabulüne karar verilmiş karar davacı tarafından süresinde, asıl ve birleştirilen davanın davalısı ... vekili tarafından yasal süre içerisinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 11.02.2020 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davacı Hazine vekili Avukat ..., davacı Abdülhamit Gültekin vekili Avukat Haydar Gökpınar ile diğer temyiz eden davalı vekili Avukat ... geldiler, davetiye tebliğine rağmen davalı ... vekili Avukat gelmedi,

yokluğunda duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

-KARAR-

Asıl ve birleştirilen davalar yolsuz tescil hukuksal nedenine dayalı tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.

Asıl davada davacı Hazine, 1267 ada 1 parsel sayılı taşınmazın maliki olan ... tarafından 30/05/2003 tarihinde 2139 yevmiye numaralı resmi senetle dava dışı 3 parça taşınmaz ile birlikte ...'e devredildiğini, 1267 ada 1 parselin tescil işleminin memur tarafından unutulduğunun tespit edildiğini ancak ...’in bu sırada 13/09/2005 tarihinde dava konusu taşınmazı davalı ...'a temlik ettiğini ileri sürerek davalı ... adına olan tapu kaydının iptali ile taşınmazın ... adına tescilini istemiştir.

Birleştirilen İskenderun 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/385 Esas sayılı dosyasında davacı ..., asıl davadaki iddiaları tekrarla ve davalı ... ile Ali’nin el ve işbirliği içinde hareket ettiklerini ileri sürerek taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

Asıl ve birleştirilen davada davalı ..., kendisine husumet yöneltilemeyeceğini, birleştirilen davada davacı adına yapılmış bir tescil olmadığından mülkiyet hakkını kazanmadığını, taşınmazı iyi niyetle edindiğini, diğer davalı ... 3 adet taşınmazı teminat olarak birleştirilen davanın davacısına devrettiğini, dava konusu taşınmazı devretmek hususunda anlaşmadıklarını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, asıl davanın kabulüne, birleştirilen davanın davalı ... yönünden kabulü ile davalı ... yönünden pasif husumet yokluğundan reddine dair verilen karar... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi tarafından eksik peşin harcın harçtan muaf olmayan davacı ...'e ikmal ettirilerek yargılamaya devam edilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi için kaldırılmış, mahkemece asıl davanın kabulüne birleştirilen davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine dair verilen kararın davacı Hazine ve davalı ... tarafından istinaf edilmesi üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi tarafından HMK'nın 353/1-b/2 maddesi gereğince yerel mahkeme kararı düzletilerek yeniden hüküm kurulmuş ve davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; dava konusu 1267 ada 1 parsel sayılı taşınmazın davalı ... tarafından 30.05.2003 tarih, 2139 yevmiye nolu resmi senet ile birleştirilen dosyanın davacısı Abdülhamit Gültekin'e satış sureti ile devredildiği ancak satış işleminin tapu kütüğüne tescil edilmediği, bunun üzerine davalı ...'in taşınmazı ikinci kez 13.09.2005 tarih, 6047 yevmiye nolu resmi senet ile takyidatlı olarak davalı ...'a satış suretiyle temlik ettiği anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 705. maddesi gereğince taşınmaz mülkiyetinin kazanılması tescille olur. Miras, mahkeme kararı, cebri icra, işgal, kamulaştırma halleri ile kanunda öngörülen diğer hallerde ise mülkiyet tescilden önce kazanılır.

Öte yandan TMK’nın 1022. maddesine göre taşınmaz mülkiyetinin kazanılması sicile tescil koşuluna bağlı olup ayni haklar kütüğe tescil ile doğar, sıralarını ve tarihlerini tescile göre alır. (TMK 1022/1 m.) Kurulması kanunen tescile tabi ayni haklar, tescil edilmedikçe varlık kazanamaz.(TMK 1021/1 m.) Değinilen yasa hükümlerinde öngörüldüğü üzere, hukukumuzda ayni hakkın doğumu veya kaldırılması tescil işleminin yapılmış olmasına bağlıdır. Başka bir değişle, hak tescil edilmedikçe ayni hak niteliğini kazanamaz; mülkiyetin nakledildiğinden söz edilemez.

Diğer taraftan, "tapu kütüğündeki tescile iyiniyetle dayanarak mülkiyet veya bir başka ayni hak kazanan kişinin bu kazanımı korunur" (T.M.K. m. 1023 ) Yasada öngörülen ve dayanağını Türk Medeni Kanununun 3. maddesinden alan iyiniyetinin aynı zamanda bu iddiada bulunana bir özen ve itina borcu yüklediği de kuşkusuzdur. Ancak, bu özenin ve dikkatin sicile yönelik olması gerektiği tartışmasızdır. Sicile güvenin kişinin sicilin dayanağını oluşturan kayıt ve belgeleri inceleme yükümlülüğü yoktur.

Somut olaya gelince; yukarıda belirtilen yasal düzenlemelere göre, 30.05.2003 tarihli mülkiyetin nakline ilişkin işlemin ‘’tasarruf’’ aşamasında kaldığı, bir başka ifade ile intikali sağlayan tescilin yapılmadığı gözetildiğinde dava konusu taşınmazın birleştirilen davanın davacısına geçtiğini söyleyebilme olanağı bulunmamaktadır. Diğer taraftan, asıl ve birleştirilen davada davalı ...’nın davalı ... ile el ve işbirliği içerisinde hareket ettiği iddiası kanıtlanamamış olup, davalı ...’in malik olduğunu gösterir sicildeki kayda güvenerek iyi niyetle kazanım sağlayan davalı ...’nın TMK.'nun 1023. maddesinin koruyuculuğundan yararlanabileceği de kuşkusuzdur.

Hal böyle olunca; asıl ve birleştirilen davaların reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile kabulüne karar verilmiş olması doğru değildir.

Kabule göre de, dava konusu 1267 ada 1 parselin 08.09.2016 tarihinde imar uygulaması sonucunda kütük sayfası kapatılarak 1261 ada 23 parsele gittiği, ancak taşınmazın gittisi olan 1261 ada 23 parselin ne kadarlık bir kısmının eski 1267 ada 1 parselden geldiği açıkça saptanmadan infazda tereddüt oluşturacak şekilde tapu iptal ve tescile hükmedilmesi de isabetsizdir.