Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2020/1204 K.2021/2179

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı, mirasbırakan babası ...’ın 94, 483 ve 487 parsel sayılı taşınmazlarını davalı oğlu Hayrettin’e, 98, 549, 975, 1039 ve 1182 parsel sayılı taşınmazlarını davalı oğlu İsa’ya, 901 ve 973 parsel sayılı taşınmazlarını davalı oğlu Mehmet’e, 6, 972 ve 1183 parsel sayılı taşınmazlarını da davalı oğlu Nazım’a satış suretiyle temlik ettiğini, tüm işlemlerin mirastan mal kaçırma amaçlı, bedelsiz ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek tapu kayıtlarının iptali ile miras payı oranında adına tescilini, olmadığı takdirde tenkise karar verilmesini istemiş, yargılama sırasında ıslah dilekçesiyle, dava dilekçesinde belirtilen 94 parsel sayılı taşınmazın aslında 337 parsel sayılı taşınmaz olduğunu, anılan taşınmazı 337 parsel olarak düzelttiğini bildirmiştir.

Davalılar, dava konusu 483 parsel sayılı taşınmazın mirasbırakanla bir ilgisinin bulunmadığını, diğer taşınmazları bedelini ödeyerek mirasbırakandan satın aldıklarını, mirasbırakan adına kayıtlı başka taşınmazların da bulunduğunu belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

İlk derece Mahkemesince, 483 parsel sayılı taşınmaz yönünden mirasbırakanla bir ilgisinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine, 94 parsel yönünden karar verilmesine yer olmadığına, diğer dava konusu 6, 487, 1183, 972, 98, 549, 975, 1039, 1182, 901 ve 973 parseller yönünden temliklerin muvazaalı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, ayrıca 487, 973, 975, 1039, 972 parsel sayılı taşınmazlar üzerinde bununan binaların ve 549 parsel üzerinde bulunan fındıklığın davalılara ait olduğunun tespiti ile beyanlar hanesine işlenmesine karar verilmiş, davalılar vekilinin istinafı üzerine Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince,

kabul kapsamına alınan taşınmazlar yönünden temliklerin muvazaalı olduğu belirlenerek davanın kabulünün doğru olduğu, ancak muhdesatın aidiyetinin tespiti isteği yönünden hukuki yararın bulunmadığı, davalılar lehine hüküm kurulamayacağı, ayrıca harç ve vekalet ücretinin de yanlış hesaplandığı gerekçesiyle 6100 sayılı HMK’nın 353/1.b.2. maddesi gereğince davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile hüküm ortadan kaldırılarak,

483 parsel sayılı taşınmaz yönünden davanın reddine, 94 parsel yönünden karar verilmesine yer olmadığına, diğer dava konusu 6, 487, 1183, 972, 98, 549, 975, 1039, 1182, 901 ve 973 parseller yönünden davanın kabulüne, muhtesatın aidiyetinin tespitine ilişkin talebin ise reddi ile harç ve vekalet ücreti yönünden hükmün düzeltilmesine karar verilmiştir.

Karar, davalılar vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi ...’ün raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde tenkis isteğine ilişkindir.

Hemen belirtilmelidir ki, dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre dava konusu 6, 487, 1183, 972, 98, 549, 975, 1039, 1182, 901 ve 973 parsel sayılı taşınmazlar yönünden temliklerin muvazaalı olduğu saptanarak davanın kabulüne karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Davalılar vekilinin bu yöne değinen temyiz itirazları yerinde görülmediğinden reddine.

Davalılar vekilinin muhdesatın aidiyetinin tespitine yönelik temyiz itirazlarına gelince;

Bilindiği üzere; 6100 sayılı HMK’nın 355/1. maddesinde; “İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak, bölge adliye mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Somut olayda, ilk derece mahkemesince dava konusu 487, 973, 975, 1039, 972 ve 549 parsel sayılı taşınmazlar üzerindeki muhdesatın davalılara aidiyetinin tespiti ile beyanlar hanesine işlenmesine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından istinaf edilmemiştir. O halde, muhdesatın aidiyetinin tespitine ilişkin karar taraflarca istinaf konusu edilmediği gibi hükümde HMK’nın 297. maddesine ve kamu düzenine aykırılık da bulunmadığı gözetildiğinde, bölge adliye mahkemesince yukarıda yer verilen düzenlemeye aykırı biçimde davalıların istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplere bağlı kalınmaksızın re’sen inceleme yapılarak davalılar aleyhine olacak şekilde karar verilmesi doğru değildir.

Diğer taraftan, harç kamu düzeni ile ilgili olup temyiz edenin sıfatına bakılmaksızın re’sen gözetilmesi gereken hususlardandır.

Bilindiği üzere, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil davalarında dava değeri, çekişme konusu taşınmazların dava tarihindeki değeri üzerinden davayı açan mirasçı ya da mirasçıların miras paylarına isabet eden kısım olup, davanın kabulü halinde bu değer üzerinden nispi karar ve ilam harcına hükmedilmesi gerekmektedir.

Somut olayda, kabul kapsamına alınan dava konusu taşınmazların davacının miras payına isabet eden dava tarihindeki toplam değeri keşfen 190.866,80-TL olarak saptanmış olup, bölge adliye mahkemesince bu değer üzerinden nispi karar ve ilam harcına hükmedilmesi gerekirken eksik karar ve ilam harcına hükmedilmesi doğru değildir.

Ne var ki; anılan bu hususlar yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin 30.01.2020 tarih ve 2020/20 Esas 2020/108 Karar sayılı ilamının hüküm kısmının A bölümünde 3-i bendinden sonra gelmek üzere j, k, l, m, n, o bentleri eklenerek;

“j) ... ili, Kdz....İlçesi, Ömerli Mahallesi 1270 ada 37 parsel (eski 487 parsel) üzerinde bulunan 3 katlı binanın davalı ...'a ait olduğunun beyanlar hanesinde belirtilmesine,” cümlesinin,

“k)... ili, Kdz. ...İlçesi, Ömerli Mahallesi 1261 ada 96 parsel (eski 973 parsel) üzerinde bulunan 3,5 katlı binanın ...'a ait olduğunun beyanlar hanesinde belirtilmesine,” cümlesinin,

“l)... ili, Kdz. ...İlçesi, Ömerli Mahallesi 1261 ada 94 parsel (eski 975 parsel) üzerinde bulunan 2 katlı binanın ...'a ait olduğunun beyanlar hanesinde belirtilmesine,” cümlesinin,

“m)... ili, Kdz. ...İlçesi, Ömerli Mahallesi 1261 ada 12 parsel (eski 1039 parsel) üzerinde bulunan kulübenin davalı ...'a ait olduğunun beyanlar hanesinde belirtilmesine,” cümlesinin,

“n)... ili, Kdz. ...İlçesi, Ömerli Mahallesi 1259 ada 131 parsel (eski 549 parsel) üzerinde bulunan fındıkların davalı ...'a ait olduğunun beyanlar hanesinde belirtilmesine,” cümlesinin,

“o)... ili, Kdz. ...İlçesi, Ömerli Mahallesi 1261 ada 98 parsel (eski 972 parsel) üzerinde bulunan 4 katlı binanın ...'a ait olduğunun beyanlar hanesinde belirtilmesine,” cümlesinin eklenmesine,

A bölümünün 4. bendinde yazılı, “Alınması gerekli 9.229,45 TL harçtan peşin alınan 85,40 TL ile 3.540,00 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 5.604,05 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA (ilk derece mahkemesince verilen karar kaldırıldığından mükerrer tahsile yol açılmamasına)” cümlesinin hüküm kısmından çıkartılarak yerine “Alınması gerekli 13.038,11 TL nispi karar ve ilam harcından 85,40 TL peşin harç ve 3.540,00 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 9.412,71 TL nispi karar ve ilam harcının davalılardan alınarak Hazineye irat kaydına” cümlesinin yazılmasına,