Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2020/2381 K.2021/2315

Taraflar arasında görülen tapu iptali-tescil ve tazminat davası sonunda, yerel mahkemece davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen karar davalı ... tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ... 'ın raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil olmadığı takdirde tazminat istemine ilişkindir.

Davacı, ortak mirasbırakan ...'nın evlendikten 2 ay sonra 209 ada 22, 23, 24 ve 26 parsel sayılı taşınmazlarını oğlu olan davalı ...'ya, 209 ada 25 parsel sayılı taşınmazını ise kızı olan davalı ... Kırmızıkaya'ya satış suretiyle devrettiğini, ...'in 209 ada 22 ve 23 parsel sayılı taşınmazları davalı ...'e, 209 ada 26 parsel sayılı taşınmazı da davalı ...'a devrettiğini, temliklerin mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile miras payı oranında adına tescilini, satılan taşınmaz bedellerinin ise miras payı oranında iadesini istemiştir.

Davalı ..., mirasbırakanın davacı ile 1999 yılında evlendiğini, borçlarını ödeyebilmek için adına kayıtlı taşınmazları satılığa çıkardığını, kendisinin de taşınmazın 3. kişilere gitmemesi için bedeli karşılığı satın aldığını, mirasbırakanın davacı ile evliliğinden önce dava konusu taşınmazın bir kısmını ifrazından sonra ekonomik durumu iyi olmayan davalı ...'e anlaşmaları karşılığı devrettiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... adına olan 209 ada 25 parsel sayılı taşınmazı mirasbırakanın davacı ile evlenmeden önce kendisine devrettiğini, taşınmaz mirasbırakan tarafından diğer davalı ...'e temlik edildiğinde tek parçadan ibaret olduğunu, mirasbırakan ile davalı ...'in taşınmazın kendisine ait olan kısmının satış haricinde kalacağı hususunda anlaştıklarını, davalı ...'in de bu anlaşma doğrultusunda taşınmazın ifrazından sonra kendisine ait olan parseli devrettiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalılar...,..,...,...,..,... mirasbırakan tarafından kendilerine bedelsiz taşınmaz temlik edilmediğini, satışların gerçek olduğunu belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

Davalılar ... ve ...iyiniyetli alıcı olduklarını belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, iptal-tescil ve tazminat isteklerinin kabulüne ilişkin verilen karar Dairece; “....davanın kabulüne karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik yoktur... 209 ada 27 parselde bulunan A blok 11 nolu bağımsız bölüm ile B blok 10 nolu bağımsız bölümün ve 209 ada 24 parsel sayılı taşınmazın davalı ... adına olan tapu kaydının iptali ile davacının miras payı oranında adına tesciline hükmedilmesi gerekirken bedele hükmedilmesinin hatalı olduğu ...” gerekçesiyle bozulmuş, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hemen belirtmelidir ki; hükmüne uyulan bozma ilamında gösterildiği şekilde işlem yapılarak dava konusu 209 ada 24 parselde bulunan taşınmaz yönünden tapu iptali ve tescile karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Davalı ... vekilinin bu yöne değinen temyiz itirazlarının reddine.

Davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince ;

Geri çevirme yoluyla getirilen güncel tapu kayıtlarından 209 ada 27 parselde bulunan A blok 11 nolu bağımsız bölüm ile B blok 10 nolu bağımsız bölümün davalı ... adına kayıtlı iken, yargılama aşamasında 11 nolu bağımsız bölümün dava dışı Muammer Keklik’e, 10 nolu bağımsız bölümün ise dava dışı Abdullah Badisabah’a satış yoluyla temlik edildiği anlaşılmıştır.

Bilindiği üzere, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 125/1. maddesi " Davanın açılmasından sonra, davalı taraf, dava konusunu üçüncü bir kişiye devrederse, davacı aşağıdaki yetkilerden birini kullanabilir:

a) İsterse, devreden tarafla olan davasından vazgeçerek, dava konusunu devralmış olan kişiye karşı davaya devam eder. Bu takdirde davacı davayı kazanırsa, dava konusunu devreden ve devralan yargılama giderlerinden müteselsilen sorumlu olur.

b) İsterse, davasını devreden taraf hakkında tazminat davasına dönüştürür." hükmünü içermektedir.

Anılan düzenleme, kendiliğinden (re'sen) gözetilmesi zorunlu bir usul kuralı olup, mahkemece davacı tarafa seçimlik hakkı hatırlatılarak davayı ne şekilde sürdüreceği sorulmalı ve sonucuna göre işlem yapılmalıdır.

Somut olayda, dava konusu 11 nolu bağımsız bölüm ile 10 nolu bağımsız bölümün yargılama aşamasında el değiştirmiş olması karşısında 6100 sayılı HMK'nın 125/1. maddesi uyarınca gerekli usuli işlemlerin yerine getirilmesi, ondan sonra işin esası hakkında karar verilebilmesi için hüküm bozulmalıdır.