Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2021/1212 K.2022/718

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil istekli dava sonunda Silivri 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 18/06/2020 tarihli 2017/313 Esas 2020/141 Karar sayılı kararı ile davanın reddine dair verilen kararın davacı vekili tarafından istinafı üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesinin 02/03/2021 tarihli ve 2020/1139 Esas 2021/364 Karar sayılı kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin olarak verilen karar yasal süre içerisinde davacı vekili tarafından duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla;

duruşma günü olarak saptanan 26.01.2022 Çarşamba günü için yapılan tebligat üzerine temyiz edilen davalılar vekili Avukat ...... geldi, davetiye tebliğine rağmen davacı vekili gelmedi. Yokluğunda duruşmaya başlandı, süresinde verilen ve kayıt olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı, ortak mirasbırakan anneleri ... ...’in 720 ada 4 ve 742 ada 2 parsel sayılı taşınmazlarını davalılara yarı yarıya satış suretiyle temlik ettiğini, temliklerin mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek, miras payı oranında tapu iptali ve tescil istemiştir.

II. CEVAP

Davalılar, çekişme konusu taşınmazların bakım karşılığında verildiğini, davacıya da daha değerli taşınmazların bedelsiz devredildiğini belirtip, davanın reddini savunmuşlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Silivri 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 18/06/2020 tarihli 2017/313 Esas 2020/141 Karar sayılı kararıyla, taşınmazların bakım amacıyla temlik edildiği, mal kaçırma amacının varlığının ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

1. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen, kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. 2. İstinaf Nedenleri Davacı vekili, dava dışı taşınmazların değerinin tespit edilmediğini, tapu kayıtlarının celp edilmediğini, satış tarihi itibariyle sadece dava konusu taşınmazların muris adına olduğunu, eksik incelemeyle karar verildiğini, murise davacının baktığını, davalıların bakmadığını, gerçek değer ile

tapudaki bedel arasında 10 kat fark olduğunu, davanın tanık beyanlarıyla kanıtlandığını, davalıların alım gücü olmadığını belirterek, mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. 3. Gerekçe ve Sonuç İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesinin 02/03/2021 tarihli ve 2020/1139 Esas 2021/364 Karar sayılı kararıyla, Yerel Mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusu, 6100 sayılı HMK’nın 353/1-b-1. maddesi uyarınca esastan reddedilmiştir.

V. TEMYİZ

1.Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Temyiz Nedenleri

Davacı vekili, mirasbırakan adına kayıtlı taşınmazların değerlerinin keşfen saptanmadığını, geride kalan 14 parça taşınmazda mirasbırakanın cüzi miktarda paydaş olup, taşınmazların değerlerinin de çok düşük olduğunu, mirasbırakana davalı ... tarafından hiçbir zaman bakılmadığını, kaldı ki evladın annesine bakmasının ahlaki görev olduğunu, taşınmazların satış bedelleri ile keşfen saptanan gerçek değerleri arasında fahiş fark olduğunu, davalıların taşınmazları alım güçlerinin olmadığını, terekeden satış bedellerinin çıkmadığını, mirasbırakan tarafından paylaşım yapıldığına dair delil bulunmadığını, davalıların aksine mirasbırakana dava dışı kızı Seval'in baktığını, onun tüm ihtiyaçlarını Seval'in giderdiğini, satışların muvazaalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

3. Gerekçe

3.1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, satış sözleşmesinden kaynaklanan muris muvazaası hukuki sebebine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

3.2. İlgili Hukuk

Bilindiği üzere, uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nispi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 01.04.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706., Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237., (Borçlar Kanunu'nun (BK) 213.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır.

Bir iç sorun olan gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ile durumun aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında, birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır.

Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

3.3. Değerlendirme Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı (V/3.2.) numaralı paragrafta yer verilen yasal ve hukuksal gerekçeye, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre Bölge Adliye Mahkemesince yazılı şekilde karar verilmesinde bir isabetsizlik yoktur.