Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2021/2218 K.2022/5259

Taraflar arasındaki bedel, şirket paylarının devrinin iptali, davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine ilişkin kararın, davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından yapılan inceleme sonucunda; başvurunun esastan reddine dair verilen karar, yasal süre içerisinde davacı vekili tarafından duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla;

duruşma günü olarak saptanan 10/02/2022 Perşembe günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davacı vekili Avukat ... ile temyiz edilen davalı vekili Avukat ...geldiler, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

I. DAVA

Davacı, mirasbırakan babası ...’in 3, 6, 15, 7, 6, 27, 9, 4384 ada 4 ve 4019 ada 4 parsel sayılı taşınmazları ile ... plaka sayılı otomobilini ve ...Kiremit Tuğla İnşaat San. Ve Tic. Ltd.

Şirketindeki hisselerini mirastan mal kaçırmak amacıyla ve muvazaalı olarak davalı oğluna satış yoluyla temlik ettiğini, ayrıca davalının mirasbırakanın banka hesabından yüklü miktarda para çektiğini ileri sürerek dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile payları oranında mirasçılar adlarına tesciline, davalı yanca mirasbırakanın hesabından çekilen paranın tespiti ile davalının miras payını aşan kısmının terekeye iadesine, ...Kiremit Tuğla İnşaat San.

Ve Ticaret Ltd.Şirket paylarının devrine ilişkin işlemin iptali ile payların terekeye iadesine karar verilmesini istemiş, yargılama aşamasında taşınmazların bedeli olarak 1.577.559,65 TL’nin davalıdan tahsiline, şirket hisselerinin devrine ilişkin işlemin iptali ile mirasçılar adına payları oranında tesciline, davalıya devredilen araç nedeniyle miras payı oranında bedele karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı, mirasbırakan tarafından kendisine devredilen her hangi bir taşınmaz bulunmadığını, ...Toprak Sanayii ve Tic. Ltd. Şirketindeki hisselerini mirasbırakana devretmesi nedeniyle mirasbırakanın da ...Kiremit Tuğla İnşaat San. Ve Tic. Ltd. Şirketindeki hisselerini kendisine devrettiğini,davacının her iki şirkette de ortak olduğunu,dava konusu 5 ve 6 parsel sayılı taşınmazları üçüncü kişilerden satın aldığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, dava konusu taşınmazların mirasbırakanla bir ilgisi olmayıp, davalı tarafça üçüncü kişilerden satın alındığı, ...Kiremit Tuğla İnş. San ve Tic. Ltd. Şti'nin işleri için davalının vekil tayin edildiğine dair bir vekaletname olmadığı, mirasbırakanın ...Kiremit Tuğla İnşaat Sanayii ve Ticaret Ltd. Şirketindeki paylarını, davalının ...Toprak Sanayii ve Tic.Ltd. Şirketindeki paylarını mirasbırakana devretmesi nedeniyle davalıya devrettiği, mirasbırakanın 2013 yılında ölümünden sonra yapılan genel kurulda hisselerin intikali ve kime ne kadar hisse kalacağı hususunda anlaşma yapıldığı ve tarafların bu anlaşmayı imzaladıkları gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

1. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. 2.İstinaf Nedenleri Özetle

Mirasbırakan ...’in 26.02.2009 tarihinde ...Kiremit Tuğla şirketindeki hisselerinin büyük çoğunu davalı ...’e devrettiğini, mirasbırakanın aynı tarihte dava dışı kızı Aynur’a da hisse devri yaptığını, davalı ...’in ise 27.02.2012 tarihinde bir kısım hissesini mirasbırakana devrettiğini, Mahkemece, davalının hisse bedellerini hangi bedelle aldığı ve ödemelerini nereye yaptığı hususunun araştırılmadığını, mirasbırakan İbrahim’in şirketteki hisseleri incelendiğinde ölümüne yakın tarihte şirkette çok cüzzi bir hissesinin kaldığının görüleceğini, bu durumun, davalının hisseleri üzerine alarak,

diğer mirasçılardan mal kaçırdığının göstergesi olduğunu, Çorum Ticaret Sicil Müdürlüğünden gelen yazı cevapları ile mirasbırakanın hisselerini davalıya bedelsiz devrettiğinin açık olduğunu, davalı ...’nın yaşı gereği, mirasbırakandan çok daha fazla mala sahip olduğunu, davalı tarafın mal varlığındaki artışın sebebinin mirasbırakanın verdiği vekalet ile taşınmazların mirasbırakan yerine davalı tarafça kendi adına satın alındığını, davalının, muvazaa davasının önüne geçmek için taşınmazları doğrudan üçüncü kişilerden kendi adına satın aldığını, ancak bu taşınmazların bedellerin mirasbırakan tarafından ödendiğini,

mirasbırakanın ölümünden sonra yapılan genel kurul toplantısında davacının okuma yazma bilmemesi nedeniyle yapılan işlemlerden bilgi sahibi olmadığını, bu genel kurul için savcılığa suç duyurusunda bulunulduğunu, Mahkemece, tüm taşınmazların mirasbırakandan davalıya geçmediği değerlendirilse dahi davalının elde ettiği tüm mal varlığının mirasbırakanın gelirleri ile elde edildiği hususunun göz ardı edildiği,

dava konusu ... plakalı aracın da mirasbırakan adına kayıtlı iken, mirasbırakan tarafından hisseleri davalıya devredilen ...Kiremit Tuğla şirketine devredildiğini, mirasbırakanın, davalıya taşınmaz satımı ve bankalardan para çekme yetkilerini içeren vekaletnameler verdiğini, muvazaalı işlemlerin bu vekaletnameler ile yapıldığını, davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

3. Gerekçe ve Sonuç Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin 21/04/2021 tarihli ve 2021/761 Esas 2021/827 Karar sayılı kararıyla; İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

1.Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili duruşma istekli temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Temyiz Nedenleri Özetle

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesindeki itirazlarını tekrar ile kararın bozulmasını talep etmiştir.

3. Gerekçe

3.1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, muris muvazaası hukuki nedenine dayalı bedel ve şirket hisselerinin iptal tescili isteklerine ilişkindir.

3.2. İlgili Hukuk

3.2.1. Yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 01.04.1974 tarihli ve 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun 706., Türk Borçlar Kanunu'nun 237. ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

3.2.2. Hemen belirtilmelidir ki, muris muvazaasına ilişkin 01.04.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı, bizzat mirasbırakanın üzerinde tapuda kayıtlı olan taşınmazların mirasbırakan ya da vekili (temsilcisi) tarafından aslında bağış olduğu halde satış biçiminde temlik edilmesi durumunda uygulama olanağı bulur.

Bedeli ödenerek "gizli bağış" şeklinde gerçekleştirilen işlemler hakkında anılan Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının doğrudan bağlayıcı olma niteliği yoktur. Bunun yanı sıra, karara, yorum yoluyla gizli bağış iddialarına yönelik olarak uygulama olanağı sağlanamayacağı, Hukuk Genel Kurulunun 30.12.1992 tarihli 586/782; 21.09.1994 tarihli 248/538; 21.12.1994 tarihli 667/856; 11.10.1995 tarihli 1995/1-608 sayılı kararlarında belirtilmiş, Dairenin yargısal uygulaması bu doğrultuda kararlılık kazanmıştır. Ancak gizli bağış şeklinde gerçekleştirilen işlem bulunduğu iddiası bakımından şartların mevcut olması halinde tenkis incelemesi yapılabileceği hususunda kuşku yoktur.

3.2.3. HMK’nın 190. maddesinde, "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.",

3.2.4. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesinde, "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.", hükümlerine yer verilmiştir.

3.3. Değerlendirme

Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre ve özellikle mirasbırakan adına kayıtlı olan dava konusu ... plaka sayılı aracın 05.01.2012 tarihinde mirasbırakan tarafından davacı ve davalının da pay sahibi olduğu ...Kiremit Tuğla İnşaat ve Limited Şirketi’ne, anılan şirket tarafından da 25.12.2015 tarihinde dava dışı ...’ya satış suretiyle devredildiği, mirasbırakan tarafından davalıya yapılan herhangi bir temlikin bulunmadığı,

dava konusu şirket hisselerinin devri işleminde 01.04.1974 tarih ve 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı'nın uygulama yeri bulunmayıp, genel muvazaa hükümlerinin uygulanabileceği, ancak temlikin muvazaalı olduğunun davacı tarafça ispatlanamadığı görülmekle, kararın (III.) nolu bendinde yer verilen İlk Derece Mahkemesi kararının; kararın (IV/3.) no.lu bendinde yer verilen Bölge Adliye Mahkemesi kararının dayandığı yasal ve hukuksal gerekçelere göre yazılı şekilde karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.