Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2021/260 K.2021/1998

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'in raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde bedel isteğine ilişkindir. Davacı, mirasbırakanın maliki olduğu taşınmazlarını bir kısım mirasçılarına terekeden mal kaçırmak amacıyla satış yoluyla temlik ettiğini, yapılan temlikin mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek, tapu kaydının iptali ile miras payı oranında adına tescilini, olmadığı taktirde bedelini istemişlerdir. Bir kısım davalılar vekili, murisin sağlığında miras taksim sözleşmesi yapıldığını ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taşınmazların fiilen kullanıldığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulüne ilişkin karar Dairece; “... dinlenen tanıklar mirasbırakanın temlikleri yukarıda açıklanan ilkeler anlamında mal kaçırma amacıyla yaptığı hususunda beyanda bulunmamışlardır. Temlikteki asıl amacının duraksamaya neden olmayacak şekilde belirlenmesi başka bir deyişle temliki mal kaçırma amacı ile yaptığının kanıtlanması zorunludur. Somut olayda muvazaa iddiası kanıtlanmış değildir.

Her ne kadar mahkemece davalı ...’in keşif esnasındaki “ ....bu tarlalardan tarla yedirmeyeceğim bu deyusa, tarlaları size vereceğim” şeklindeki beyanı kabul gerekçesi yapılmış ise de sırf bu beyan muvazaanın varlığının kabulü için yeterli görülmemiştir.Hal böyle olunca kararı temyiz eden davalılar ..., ... ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...,... yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken delillerin taktirinde yanılgıya düşülerek davanın adı geçen davalılar bakımından da kabulüne karar verilmesi isabetli olmamıştır.” gerekçesiyle bozulmuş, mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda,

davacının temlikin mal kaçırma amacıyla yapıldığını kanıtlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Hemen belirtilmelidir ki, mahkemenin Yargıtay'ın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak doğar. Diğer taraftan yerel mahkemenin Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlayacağımız bu müessese mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararındaki esas çerçevesinde işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirir (09.05.1960 gün, 21/9 sayılı YİBK).

Somut olaya gelince; bozmaya uyulmakla ilgilileri yönünden usuli kazanılmış hak doğmasına karşın bu temel usul kuralı gözardı edilerek bozma ilamının gerekleri yerine getirilmemiştir.

Hal böyle olunca; yalnızca kararı temyiz eden davalılar yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken, bozma ilamında kararı temyiz etmeyen davalılar hakkında bozma yapılmadığı halde; mahkemece tüm davalılar yönünden davanın reddine kararı verilmesi usuli kazanılmış hak ihlali olduğundan doğru değildir.