Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2021/3657 K.2022/388

Taraflar arasındaki tespit harici bırakılan taşınmazın tescili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince verilen davanın kısmen kabulüne ilişkin kararın, davalılar Hazine vekili, ... vekili, Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından yapılan inceleme sonucunda; başvuruların esastan reddine dair verilen karar, süresi içinde davalılar Hazine vekili, ... vekili, Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

DAVA

Davacı ... vekili, Şanlıurfa ili, Merkez ilçe, Kızılburç köyünde 1976 yılında yapılan kadastro çalışmaları sırasında taşlık olarak tescil harici bırakılan 39,95 dönüm taşınmazı müvekkilinin 1979 yılında masraf ve emek sarf ederek imar ve ihya ettiğini, 1979 yılından 1984 yılına kadar arazide buğday, arpa, mercimek tarımı yapıldığını 1984 yılından itibaren taşınmaza çoğunluğu fıstık ağaçları olmak üzere badem, incir, zeytin, üzüm ağaçları dikildiğini, taşınmazın 34 yıldır müvekkili tarafından kullanıldığını ileri sürerek taşınmazın imar ihya ve zilyetliğe dayalı olarak müvekkili adına tescilini istemiştir.

CEVAP

Davalılar Hazine vekili, ... vekili ile Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekili davanın reddini savunmuşlar, Hazine vekili, taşınmazın Hazine adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Şanlıurfa 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 22.05.2018 tarihli 2013/299 Esas 2018/448 Karar sayılı kararıyla, fen bilirkişisi raporunda (A) harfi ile gösterilen 24.757,13 metrekarelik kısmın davacı adına tesciline, aynı raporda (B) harfi ile gösterilen 6.303.98 metrekarelik kısım ile (D) harfi ile gösterilen 1.606.53 metrekarelik kısmın Hazine adına tesciline, raporda (C) harfiyle gösterilen kısım yönünden davacının davasının ve davalı Hazinenin tescil talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF

1. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar Hazine vekili, ... vekili, Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

2. İstinaf Nedenleri

2.1. Davalı Hazine vekili özetle; kazandırıcı zamanaşımı iktisap şartlarının oluşup oluşmadığının tam olarak tespit edilmeden, eksik araştırma ve inceleme ile karar verildiğini, kararın kaldırılarak davanın reddine, dava konusu taşınmazların Hazine adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

2.2. Davalı ... vekili özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporlarının bilimsel verilerden uzak, kanaat ve yorum yapılmak suretiyle hazırlandığını, imar ihya koşullarının oluşup oluşmadığının tam olarak tespit edilmediğini davalı Hazine adına tescil edilen (B) ve (D) harfleriyle gösterilen yerlerin neye dayanılarak Hazine adına tescil edildiğinin gerekçede belirtilmediğini, dava konusu taşınmazın tamamında imar ihya ve zilyetlikle kazanım koşullarının oluşmadığını belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

2.3. Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekili özetle; dava konusu yerlerin imar planı dahilinde olup olmadığı hususunun yeterince araştırılmadığını, dava konusu yerlerin ilgili belediyeler tarafından tasarruf edilip edilmediğinin sorulmadığını, bilirkişi raporunda dava konusu yerlerin neden tescil harici bırakıldığının belirtilmediğini, imar-ihya süresi için gerekli yasal sürenin dolmadığını, tüm komşu parsellere ait tapu kayıtlarının dava konusu yere tatbik edilmediğini, V.- VII sınıf, taşlık- kayalık vasfında olan B ve D rumuzlu alanların özel mülkiyet konusu edilerek hazine adına tescilinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, 10 yıllık hak düşürücü sürenin aşıldığını belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

3. Gerekçe ve Sonuç

Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin 10.07.2019 tarihli 2018/1233 Esas 2019/594 Karar sayılı kararıyla,(A) harfiyle gösterilen kısım yönünden imar ihya ve zilyetlikle iktisap koşullarının davacı lehine gerçekleştiği, fen bilirkişisi raporunda (B) ve (D) harfleriyle belirtilen bölümler yönünden, Kadastro Kanunu'nun 18. maddesinde belirtilen koşulların oluştuğu, bu nedenle (B) ve (D) harfleriyle belirtilen bölümlerin ... adına tesciline karar verilmesinin de usul ve yasaya uygun olduğu,

fen bilirkişi raporunda (C) harfiyle gösterilen bölümün kayalık olması nedeniyle, tarım alanına dönüştürülmesi ve ekonomik yarar sağlanması mümkün yerlerden olmadığı, bu nedenle (C) bölümü yönünden Kadastro Kanunu'nun 18. maddesinde belirtilen koşulların oluşmadığı gerekçesiyle davalılar Hazine, Karaköprü Belediyesi ve Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi vekillerinin istinaf başvurularının, HMK'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ

1. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar Hazine vekili, ... vekili, Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır

2. Temyiz Nedenleri

Davalı Hazine vekili, dava konusu yerin imar ihya ile kültür arazisi haline getirilmediğini,bilirkişi raporunun eksik olduğunu,imar ihyanın hangi tarihte başlayıp hangi tarihte tamamlandığı hususlarının netlik kazanmadığını,davacının zilyet olmadığını belirterek mahkemenin kısmen kabul kararının bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ... vekili ile davalı Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Başkanlığı vekili özetle; yerel mahkeme ve Bölge Adliye Mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek istinaf dilekçesinde ki taleplerini tekrar ile kısmen kabul kararı ile Hazine adına tescil edilen bölümlerin hükmen bozulmasını talep etmişlerdir.

3.1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Taraflar arasındaki uyuşmazlık 4721 sayılı TMK’nın 713/1 ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 14. ve 17. maddesi gereğince açılan tescil davasıdır.

3.2. İlgili Hukuk

4721 sayılı TMK’nın 713/1 ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 14. Ve 17. maddeleri

3.3. Değerlendirme

Yapılan temyiz incelemesi sonucunda, tüm dosya kapsamından, dava konusu edilen taşınmazın bulunduğu Kızılburç Köyünde kadastro çalışmalarının 1976 yılında kesinleştiği ve yapılan kadastro çalışmaları sırasında dava konusu edilen bölümlerin tespit harici bırakıldığı, kamu hizmetine tahsis edilmeyen yerlerden olduğu, aynı zamanda mera ve orman sayılmayan alan sınırları içerisinde yer aldığı, herhangi bir imar planı kapsamında kalmayan ve TMK’nın 713/4 ve 5. maddeleri uyarınca gerekli ilanların yapıldığı, 1992 tarihli hava fotoğraflarına göre; tescili istenilen bölümlerden A harfi ile gösterilen kısımda imar ihyanın tamamlandığı,

ziraat bilirkişi raporuna göre de A harfi ile gösterilen bölüm üzerinde 20-25 yaşlarında antep fıstığı ağaçlarının bulunduğu ve dosyadaki beyanlardan taşınmaz üzerine ağaç dikilmeden evvel davacı tarafından tarla olarak kullanıldığının belirlenmiş olması karşısında imar ihyanın 1992 yılında tamamlandığı ve dava tarihine kadar davacı lehine zilyetlikle kazanım koşullarının oluştuğu, Hazine adına tescil edilen B ve D harfi ile gösterilen kısımların ise Kadastro Kanunun 18. maddesinde belirtilen tarım alanına dönüştürülmesi veya ekonomik yarar sağlanması mümkün olan yerlerden olduğu anlaşılmakla;