Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2021/3850 K.2022/847

Dava kadastrodan önceki nedene dayalı tapu iptali ve tescili istemine ilişkindir. Kadastro sonucu Dipsizgöl Köyü çalışma alanında bulunan 105 ada 35 parsel sayılı taşınmaz zilyetlikle kazanılmayacak yerlerden olduğu belirtilerek göl yeri vasfıyla davalı ... tespit ve tescil edilmiştir. Davacı, irsen intikal, satın alma ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak çekişmeli taşınmaz bölümleri hakkında tapu iptali ve tescil istemiyle dava açmıştır. Davalı davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, çekişmeli 135 ada 35 parsel sayılı taşınmazdan 10.06.2015 tarihli fen bilirkişi raporundaki krokide (A) ve (B) harfleri ile gösterilen toplam 3.144,00 metrekarelik bölümün davalı ... olan tapu kaydının iptali ile davacı ... tapuya kayıt ve tesciline dair verilen karar Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 02/03/2018 tarihli ve 2015/21168-2018/1454 sayılı ilamı ile. “Dava; kadastrodan önceki haklara dayanan tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Mahkemece, çekişmeli taşınmazın 10.06.2015 tarihli fen bilirkişi raporunda (A) ve (B) harfleri ile gösterilen bölümleri üzerinde davacı yararına eklemeli zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının oluştuğu kabul edilerek hüküm kurulmuş ise de; yapılan araştırma ve inceleme karar için yeterli bulunmamaktadır.

Mahkemece yapılan keşfe katılan jeolog bilirkişi raporu yetersiz olup, çekişmeli taşınmazın göl yeri vasfıyla davalı ... tespit ve tescil edildiği dikkate alındığında, göl yerinde halen su bulunup bulunmadığı, su tutan yer olup olmadığı, öyle ise hangi zamanlarda ne şekilde sulak hale geldiği,

kurumuş ise hangi şekilde hangi tarihte ne şekilde kurutulduğu hususları raporda belirtilmemiş, dosyada bulunan fotoğrafların dava konusu taşınmaz bölümlerine mi, yoksa davacıya ait dava dışı 105 ada 29 parsel sayılı taşınmaza mı ait olduğu anlaşılamamış, hava fotoğrafları getirtilmiş olduğu halde hava fotoğraflarından yararlanılmamış, davacı ... aynı çalışma alanı içerisinde belgesiz zilyetlik nedeniyle tespit edilen taşınmaz bulunup bulunmadığı da araştırılmadığı gibi, tek kişilik ziraat bilirkişisi raporu ile yetinilmiştir.

Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulamaz. Hal böyle olunca, öncelikle, çekişmeli taşınmazın tespit tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait stereoskopik hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığı'ndan tarihleri açıkça yazılmak suretiyle istenilerek dosya arasına konulmalıdır.

Dosya bu şekilde keşfe hazır hale getirildikten sonra; mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, önceki keşiflerde beyanına başvurulan kişiler, fen bilirkişisi, 3 kişilik ziraat bilirkişi kurulu ve jeolog bilirkişi aracılığı ile yapılacak keşifte; yerel bilirkişi ve tanıklardan çekişmeli taşınmaz bölümlerinin öncesi, niteliği, sulak olup olmadığı,

kurutulmuş ise kurutulma zamanı, zilyetliğin başlangıcı, sürdürülüş biçimi ve tespit tarihine kadar davacı yararına 20 yıllık kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği süresinin dolup dolmadığı hususlarında somut olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, önceki keşiflerde alınan beyanlar ile yapılacak keşifteki beyanların çelişmesi halinde yüzleştirme yapılarak çelişkiler giderilmeye çalışılmalı, ziraatçı bilirkişi kurulu ile jeolog bilirkişiden çekişmeli taşınmazın toprak ve bitki yapısı, taşınmazda imar-ihya işlemlerinin ne zaman tamamlandığı, ne kadar süredir tarım arazisi olarak kullanıldığı,

komşu parsellerle davacıya ait 105 ada 29 parsel sayılı taşınmaz ile benzer ve farklı yönleri, göl yerinde halen su bulunup bulunmadığı, su tutan yer olup olmadığı, öyle ise hangi zamanlarda ne şekilde sulak hale geldiği, kurumuş ise hangi şekilde hangi tarihte ne şekilde kurutulduğu hususlarında değerlendirmeyi içerir, çekişmeli taşınmaz bölümlerinin değişik yönlerden çekilecek fotoğrafları ile desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı, fen bilirkişisinden ise keşfi takibe elverişli krokili rapor alınmalı, tanık ve yerel bilirkişi ifadeleri bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanan bilirkişi raporlarıyla denetlenmeli,

hava fotoğrafları jeodezi veya fotogrametri uzmanı bilirkişiye tevdi edilerek belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda incelemesi yaptırılmalı, bu kapsamda çekişme konusu taşınmaz bölümleri hava fotoğraflarında gösterilmeli, bu yerin önceki ve şimdiki niteliğinin, göl alanında kalıp kalmadığının, imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının, arazinin kısmen veya tamamen ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine yönelik rapor alınmalı,

davacı ... aynı çalışma alanı içerisinde kadastro sırasında belgesiz zilyetlik nedeniyle tespit edilen taşınmaz bulunup bulunmadığının Adliye Yazı İşleri Müdürlüğü, Kadastro ve Tapu Müdürlüklerinden (senetsiz defteri) sorularak varsa bu taşınmazlara ait kadastro tutanaklarının kesinleşip kesinleşmediklerini gösterir şekilde onaylı örnekleri getirtilmeli bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece bu yönler göz ardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir." gerekçesiyle bozulmuş, Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda fen bilirkişisi Bilgin Özçağlar tarafından tanzim olunan 07/11/2018 havale tarihli rapor ve krokisinde dava konusu ihtilaflı alanın 'A' ve 'B' harfleri ile gösterildiği, 'A' harfi ile gösterilen kısmın 3.144,00 m2'lik alana, 'B' harfi ile gösterilen kısmın ise 3560,52 m2'lik alana sahip olduğunun tespitinden sonra,

mahalli bilirkişi ve keşif sonrasında ziraat mühendisleri ve jeoloji bilirkişi tarafından tanzim olunan 31/12/2018 havale tarihli rapor içeriğinde söz konusu 'A' harfi ile gösterilen kısım ile 'B' harfi ile gösterilen kısım arasında bir bütünlüğün söz konusu olmadığı, jeolojik ve jeomorfolojik bir ilişkinin bulunmadığı tespitine yer verilmiş olması, yine akabinde hava fotoğrafları üzerinde inceleme yapılması suretiyle jeodezi ve fotogrametri uzmanı tarafından tanzim olunan 05/03/2019 havale tarihli raporda da fen bilirkişi raporunda gösterilen 3.144,00 m2'lik alanın hava fotoğraflarında ağaçlık alanda kaldığı, göl alanında kalmadığı,

çekişmeli alanın ekonomik amacına uygun tarım arazisi niteliği ile davacının zilyetliğinde bulunduğunun tespitine yer verilmiş olması, mahalli bilirkişilerce de dava konusu taşınmazın evveliyatından beridir davacı ile davacının babası tarafından kullanıldığının bilindiğine yönelik beyanda bulunulması, bozma sonrası tanzim edilen fen bilirkişi krokisinde A harfi ile gösterilen yer ile 29 nolu parselle bir bütün olarak eklemeli zilyetlik de dahil kadastro tespitine kadar 20 yılı aşkın süredir kullandığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi ...'nın raporu okundu. Dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

-KARAR-