Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2021/6534 K.2021/4768

Dava tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir. Davacı vekili, kadastro çalışmaları sırasında çekişmeli ... ada ... ve ... ada ... parsel olarak Hazine adına tespit ve tescil edildiğini, bu taşınmazların bir bölümünün davacıya ait olduğunu açıklayarak tapu kayıtlarının iptali ile müvekkili adına tapuya tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı Hazine, dava konusu yerlerin Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlardan olduğunu, kadastro tespitinin doğru yapıldığının zilyetlikle edinme koşullarının gerçekleşmediğini açıklayarak davanın reddine savunmuştur.

İlkderece Mahkemesince, davanın kabulüne, dava konusu ... ada ... nolu parselin 1824540/1932084 hissesine ilişkin tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya tesciline, ... ada ... nolu parselin 337043/3828944 hissesine ilişkin tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya tesciline, karar verilmiş olup, 8. Hukuk Dairesince " Ziraat Fakültesi Toprak Bölümünden bir Ziraat Mühendisi,

bir Harita veya Kadastro Mühendisi ile bir jeolog’dan oluşacak üç kişilik Uzman Bilirkişi Kurulu marifetiyle tespit tarihine göre 20 -30 yıl öncesine ait ve iki ayrı tarihte çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının merciinden getirtilip stereoskop aletiyle yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda inceleme yaptırılarak taşınmazın niteliğinin ve kullanım süresinin ne zaman başlandığının belirlenmesine çalışılması, Şahit ve Bilirkişi sözleri ilmi esaslara göre hazırlanan bilirkişi raporlarıyla denetlenmesi,

taşınmaz üzerinde imar-ihya işlemlerine başlandığı ve tamamlandığı tarih ile tarımsal amaçlı zilyetlik başlangıç tarihi ayrı ayrı belirlendikten ve diğer bozma nedenlerine göre de araştırma ve soruşturmanın tamamlanmasından sonra iddia ve savunma çerçevesinde değerlendirilme yapılarak hasıl olacak sonuca göre bir hüküm kurulmalıdır" gerekçesiyle bozulmuş, mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, davanın kısmen kabulüne,

çekişmeli ... ada ... parsel sayılı 19.320,84 metrekarelik taşınmazın (fen bilirkişisinin 05/09/2017 tarihli krokili raporunda (D) harfi ile gösterilen 14.938,58 metrekare ve (H) harfi ile gösterilen 1.081,65 metrekaresinin toplamı olan) 16.020,23 metrekarelik kısmının tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline, çekişmeli 197 ada 37 parsel sayılı 38.289,44 metrekarelik taşınmazın (fen bilirkişisinin 05/09/2017 tarihli krokili raporunda (O) harfi ile gösterilen 1.393,14 metrekare,

(K) harfi ile gösterilen 167,48 metrekare ve (T) harfi ile gösterilen 23,78 metrekaresinin toplamı olan) 1.584,40 metrekarelik kısmının kaydının iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

Karar davalı Hazine vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla, dosya incelendi, gereği görüşüldü.

Dava konusu ... ada ... parsel sayılı taşınmazın teknik bilirkişi raporunda (D) ve (H) harfleriyle gösterilen bölümlerine ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; Mahkemece çekişmeli taşınmaz bölümleri yönünden zilyetlikle kazanım şartları oluştuğundan bahisle davanın kabulüne karar verilmiş ise de, yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm vermek için yeterli bulunmamaktadır.

Somut olayda çekişmeli ... ada ... parsel sayılı taşınmaz ile ilgili daha önce davacının babası ... tarafından açılan ve ret ile sonuçlanan ... Kadastro Mahkemesinin 2007/104 Esas - 2008/231 Karar sayılı ilamının eldeki dava yönünden kesin hüküm oluşturup oluşturmadığının tartışılması gerektiği göz ardı edilmiştir. Bu tür eksik ve yetersiz soruşturmaya dayanılarak karar verilemez.

Hal böyle olunca, doğru sonuca varılabilmesi için, mahallinde elverdiğince yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen yerel bilirkişi ve teknik bilirkişi huzuru ile yapılacak keşif sırasında anılan kadastro mahkemesinin aslı dosya arasına alındıktan sonra, ilamının eki krokiler eldeki dava dosyasının fen krokisi ile çakıştırılmak suretiyle uygulanıp, çekişmeli taşınmazın kesin hüküm kapsamında kalıp kalmadığı yöntemince belirlenmeli, anılan dava dosyasının kesin hüküm oluşturup oluşturmadığı tartışılmalı ve sonucuna göre hüküm kurulmalıdır. Mahkemece bu husus göz ardı edilerek eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulü ile hükmün BOZULMASINA,

Dava konusu ... ada ... parsel sayılı taşınmazın teknik bilirkişi Raporunda (O), (K) ve (T) harfleri ile gösterilen bölümlere ilişkin hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Hemen belirtilmelidir ki, bozma ilamına uyulmakla taraflar lehine usuli kazanılmış hak doğacağı ve mahkemece bozma gereklerinin yerine getirilmesi gerekeceği kuşkusuzdur. Bu hususun kamu düzeniyle ilgili olduğu aşikardır.

Ne var ki; mahkemece bozmaya uyulduğu halde bozma sonrası gereklerinin yerine getirildiğinden söz edilemez.

Mahkemece, denetime elverişli olmayan, taşınmazın sınırlarını açıkça göstermeyen tek ziraatçı tarafından hazırlanan bilirkişi raporu hükme esas alınmış olup,yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Böylesine eksik araştırma ve inceleme ile karar verilemez.

Hal böyle olunca; öncelikle taşınmaz başında fen bilirkişisi, harita ve jeodezi bilirkilisi ve 3 kişilik ziraat mühendisinden oluşturulacak bilirkişi kurulu huzuruyla yeniden keşif yapılmalı, keşif sırasında dinlenilecek davada yararı bulunmayan 3 kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıklarından davacıların dayandığı taşınmaz üzerinde zilyetliğin bulunup bulunmadığı, varsa hangi tarihte ve ne zaman başladığı, zilyetliğin sürdürülüş biçimi, kimden kime ve nasıl intikal ettiği, kadim mera olarak kullanılıp kullanılmadığı,

etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, fen bilirkişisinden keşifi izlemeye elverişli, zeminde gösterilen sınırların renkli uydu fotoğrafı ile kadastro paftasının çakıştırılmak suretiyle düzenlenecek harita üzerinde gösterilmesi istenilmeli, jeodezi ve fotogrametri uzmanı bilirkişiden, uydu fotoğrafları üzerinde uygulama yaptırılmak ve dosya arasında bulunan hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelenmesi suretiyle, taşınmaz bölümlerinin sınırlarını ve niteliğini, üzerinde sürdürülen zilyetliğin mevcut olup olmadığını, mevcut ise zilyetliğin hangi tasarruflarla sürdürüldüğünü,

taşınmazın imar-ihyaya muhtaç yerlerden olması halinde imar-ihyasının hangi tarihte tamamlandığını belirtir şekilde rapor düzenlemesi istenilmeli zirai bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın niteliği ve kullanım durumun, ne zamandan beri çayır olarak kullanıldığı, taşınmazın kullanılmayan bölümü ile ayırt edici bir unsur bulunup bulunmadığı,

diğer taşınmazlarla ya da davacılar tarafından bir bölümünün kullanıldığının belirlenmesi halinde kalan bölümlerle arasında ayırıcı sınır bulunup bulunmadığını, meradan kazanılmış olup olmadığını kesin olarak belirleyen taşınmazı değişik yönlerden gösteren ve taşınmaz bölümlerinin sınırlarının açıkça gösterilmek suretiyle renkli fotoğraflarla desteklenmiş raporlar alınmalı, davacılar lehine 3402 sayılı Kadastro Kanun'un 14. maddesinde öngörülen zilyetlikle taşınmaz edinilebilecek 40-100 dönümlük miktar sınırlamasına göre durumunun ne olduğu değerlendirilmeli,

bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.