Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2021/9701 K.2021/8047

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, Yerel Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilinin istinafı üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 1.Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1.b.1. maddesi gereğince esastan reddine ilişkin olarak verilen karar davacı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'nın raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuki nedenine dayalı tapu iptal tescil isteğine ilişkindir.

Davacı, mirasbırakan babası ...’in, dava konusu ... ve ... parsel sayılı taşınmazları kendi birikimleri ile edindiğini, taşınmazlar üzerinde tarım ve hayvancılık faaliyeti yaptığını, ölünceye kadar taşınmazları kullanmaya devam ettiğini, babasının dava konusu taşınmazları 1993 yılında davalılara ½ şer pay ile satış suretiyle temlik ettiğini öğrendiğini, işlemin mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek, tapu kayıtlarının iptali ile miras payı oranında adına tescilini istemiştir.

Davalılar, dava konusu taşınmazları yurt dışında çalıştıkları dönemde satın aldıklarını, Türkiye’de olmadıkları için babalarının üzerine tescil edildiğini, daha sonra kendi üzerlerine aldıklarını belirterek, davanın reddini savunmuşlardır.

İlk Derece Mahkemesince, muvazaa olgusu ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilinin istinafı üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 1.Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1.b.1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; 1936 doğumlu mirasbırakan ...’in 13.12.2015 tarihinde ölümü üzerine geride mirasçı olarak ilk eşinden olma davacı kızı ..., ikinci eşinden olma davalı oğulları ..., ..., dava dışı çocukları ..., ..., ... ve üçüncü eşi ...'nin kaldığı, mirasbırakan ...’in ... ve ... parsel sayılı taşınmazlarını 25/03/1992 tarihli 638 yevmiye numaralı aynı akitle davalı oğulları ... ve ...’e ½ şer pay ile satış suretiyle temlik ettiği anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere, uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nispi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 01.04.1974 tarihli ve 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunun'un 706., Türk Borçlar Kanunu'nun 237. (Borçlar Kanunu'nun 213.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır.

Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır.

Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Somut olaya gelince, davalılar her ne kadar taşınmazları bedelini ödemek suretiyle satın aldıklarını, yurt dışında olmaları nedeniyle mirasbırakan adına tescil edildiğini savunmuş iseler de, davalıların taşınmazların edinildiği tarihteki yaşları düşünüldüğünde bu savunmanın hayatın olağan akışı ile uyumlu olmadığı, davalıların mirasbırakanın ikinci eşinden olma erkek çocukları olduğu, çekişme konusu taşınmazların mirasbırakanın tüm malvarlığını teşkil ettiği, tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde mirasbırakanın amacının diğer mirasçılarından mal kaçırmak olduğu anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.