Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2022/1046 K.2022/5301

Taraflar arasındaki tapu kaydında düzeltim davası sonunda Bursa 6. Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen 28/04/1993 tarihli, 1993/84 Esas, 1993/338 Karar sayılı karar yasal süre içerisinde davalı Tapu Müdürlüğü vekili tarafından temyiz edilmiş olmakla; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya incelenip gereği düşünüldü:

-KARAR -

Dava, tapu kaydında düzeltim isteğine ilişkin olup, Mahkemece, iddianın sabit olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, taşınmazda malik olan davacının mirasbırakanı ... kızı ...'nin "..." olan soyadının "..." olarak tashihine karar verilmiştir.

Bilindiği üzere, adliye dairelerinde bulunan derdest veya karara çıkmış herhangi (Mahkemeler, Cumhuriyet başsavcılığı veya icra dairelerine ait) bir dosyanın, doğal afet olarak nitelendirilen yangın, yersarsıntısı, seylap veya heyelan gibi nedenlerle kaybolması ya da belgelerinin zarara uğraması durumunda ne yapılması gerektiği hususunda.

4473 sayılı Yangın, Yersarsıntısı, Seylap veya Heyelan Sebebiyle Mahkeme ve Adliye Dairelerinde Ziyaa Uğrayan Dosyalar Hakkında Yapılacak Muamelelere Dair Kanun ile Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün 30.01.2006 tarihli ve 107 sayılı “Zayi Olan Dosyaların Yenilenmesi” başlıklı Genelgesinde düzenleme getirilmiştir.

Anılan Kanun'un 1. maddesinde; "yangın, yersarsıntısı seylap veya heyelan sebebiyle mahkeme ve adliye dairelerinde ziyana uğrayan dosyaların yenilenmesi bu Kanun hükümleri dairesinde yapılır." hükmü mevcuttur. Yasa'nın 2. maddesinde ise "1. maddede yazılan hallerde bu Kanun'un tatbik edilebilmesi Adliye vekâletinin kararına bağlıdır. Karar Resmi Gazete ve ayrıca mahallinde mutat vasıtalarla neşir ve ilan olunur." hükmü getirilmiştir.

Ayrıca sözü edilen Kanun'un 7-17. maddelerinde yenileme sırasında yapılacak işlemler sayılmış bulunmaktadır.

Bu genelgeye göre öncelikle zayi olduğu ileri sürülen dosyanın ilgili mahkeme veya icra dairelerinin kalem ve arşivinde titizlikle aranması, bulunamadığı takdirde düzenlenecek tutanağın onaylı bir suretinin Bakanlığa gönderilmesi, Bakanlıkça dosyanın yenilenmesine karar verilmesi halinde bu kararın bir an önce mahallinde mutat vasıtalarla neşir ve ilan edilmesinin sağlanması,

dosyanın yenilenmesine ilişkin kararın Bakanlıkça yaptırılacak resmi gazete ilanı ve kıyasen mahallinde yapılacak olan ilandan sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 150. maddesi hükmünün uygulanabileceği dava dosyaları ile icra dosyalarının zayi olması durumunda 4473 sayılı Kanun'un 3. maddesinde belirtilen kişilerin dosyanın ihyası talebi üzerine; ziyaa uğrayan dosyaların yenilenmesi için gereken işlemlerin yapılması gerektiği belirtilmiştir.

Ayrıca davanın taraflarında ve vekillerinde bulunan belgeler temin edilerek eksikliklerin giderilmesine özen gösterilmesi de gereklidir.

Somut olayda, davanın, 20/01/1993 tarihinde açıldığı, Mahkemece 28/04/1993 tarihinde davanın kabulüne karar verildiği, davacının mirasbırakanı ... Aydoğmuş'un mirasçılarından olan ...'nın 21/09/2021 havale tarihli dilekçe ile tapuda intikal işleminin yapılabilmesi için ilam ve kesinleşme şerhinin kendisine verilmesini talep ettiği, Mahkemece yapılan araştırma sonucunda kesinleşme şerhine ulaşılamadığı, daha sonra İsmail'in talebi üzerine gerekçeli kararın taraflara tebliğ edildiği, hükmün davalı Tapu Müdürlüğü tarafından temyiz edildiği, dava dosyasının kapağında "not: imha sonrasında yeniden oluşturulmuştur." yazısının bulunduğu anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca, Mahkemece, dosyanın imha edilip edilmediği hususunda araştırmanın yapılması, imha edilmiş olması halinde ise 4473 sayılı Yangın, Yersarsıntısı Seylap veya Heyelan Sebebiyle Mahkeme ve Adliye Dairelerinde Ziyaa Uğrayan Dosyalar Hakkında Yapılacak Muamelelere Dair Kanun hükümleri gereğince dosyanın ihyasının sağlanması, şimdiye kadar sunulan tüm belgeler (dava dilekçesi, cevap dilekçeleri vb), düzenlenen tutanaklar, keşif zaptı, bilirkişi raporları ile farklı kurumlardan getirtilen tüm belge ve yazı cevaplarının dosya arasına alınması, ondan sonra dosyanın temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmesi gerektiği kuşkusuzdur.