Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2022/3008 K.2022/6787

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil, olmazsa tenkis davası sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine dair verilen kararın davacılar vekilince istinafı üzerine, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince, istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair verilen karar davacılar vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar, mirasbırakan babaları ...'ın 236 ada 3 parseldeki 6 nolu bağımsız bölümü ikinci eşi olan davalıya bağış suretiyle temlik ettiğini, temlikin mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu, saklı paylarının da ihlal edildiğini ileri sürerek tapu kaydının iptali ile adlarına tesciline, olmazsa tenkise karar verilmesini istemişlerdir.

II. CEVAP

Davalı, bağış suretiyle devredilen taşınmaz hakkında muris muvazaasının söz konusu olmayacağını, tenkis isteği yönünden ise davanın süresinde açılmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, verilen kesin süre içerisinde eksik harcın tamamlanmadığı gerekçesiyle, HMK'nın 150. maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

1. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur. 2. Kaldırma Kararı

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin 13/02/2019 tarihli ve 2018/1913 E. 2019/323 K. sayılı kararıyla; dava konusu taşınmazın dava tarihi itibariyle tespit edilen değeri üzerinden eksik harcı tamamlamak üzere davacı tarafa süre verilmesi, verilen süre içerisinde harç tamamlanmadığı takdirde Harçlar Kanunu'nun 30. ve HMK'nın 150. maddesi uyarınca dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verileceğinin ihtar edilmesi,

harç tamamlanmadığı takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesi ve dava yenilenmediği takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekirken doğrudan davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 sayılı HMK’nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca, İlk Derece Mahkemesince verilen karar kaldırılarak yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

3. İlk Derece Mahkemesince Kaldırma Kararı Sonrasında Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesince; bağış suretiyle devredilen dava konusu taşınmaz yönünden 01.04.1974 tarihli ½ sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının uygulama yeri olmadığı, tenkis isteği yönünden ise alınan bilirkişi raporu ile davacıların saklı paylarının ihlal edilmediğinin anlaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

4. Kaldırma Kararı Sonrası İlk Derece Mahkemesi Kararına Karşı İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

5. İstinaf Nedenleri

Davacılar vekili; verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, Mahkeme kararında muris muvazaasının bir yerde mutlak muvazaa, bir yerde nispi muvazaa niteliğinde olduğunun beyan edildiğini, gerekçeli kararda çelişki olduğunu, Soma 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/441 Esas sayılı dosyasında görülen davada saklı paya tecavüz olduğunun hüküm altına alındığını, her iki Mahkeme kararı arasında bir çelişki olduğunu, saklı paylı mirasçıların paylarının parasal değerinin hesaplanması ve tenkise esas terekenin belirlenmesi hususunda hata yapıldığını ve eksik inceleme ile karar verildiğini belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

6. Gerekçe ve Sonuç

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin 01/03/2022 tarihli ve 2020/930 E. 2022/527 K. sayılı kararıyla; bağış yoluyla devredilen dava konusu taşınmaz yönünden 01.04.1974 tarihli ½ sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının uygulama yeri olmadığı, terditli talep olan tenkis isteği yönünden ise davacıların saklı payına ihlalin söz konusu olmadığı, tenkis bilirkişisi tarafından düzenlenen raporda sonucu etkiler hata bulunmadığı, raporun hükme esas alınmaya yeterli olduğu, istinaf dilekçesinde bahsi geçen Soma Mahkemesindeki kararın da vasiyetnameden kaynaklandığı ve eldeki davada verilecek karara etkisi olmadığı, İlk Derece Mahkemesinin kararında isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davacıların istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

1. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Temyiz Nedenleri

Davacılar vekili, verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, İlk Derece Mahkemesinin gerekçeli kararında hem tam muvazaa hem de nispi muvazaadan bahsedilerek çelişkili karar verildiğini, tarafları aynı olan Soma 2. Asliye Hukuk Mahkemesi 2018/441 E sayılı dosyası ile görülen davada ise davacıların saklı paylarına tecavüz olduğunun hüküm altına alındığını, her iki Mahkeme kararı arasında bu hali ile bir çelişki olduğunu, tenkis raporunda hesaplama hatalarının bulunduğunu, eksik inceleme neticesinde karar verildiğini belirterek, hükmün bozulmasını istemiştir.

3. Gerekçe

3.1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, muris muvazaası hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, olmazsa tenkis istemine ilişkindir.

3.2. İlgili Hukuk

3.2.1. Yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 01.04.1974 tarihli, 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun 706., Türk Borçlar Kanunu'nun 237. (Borçlar Kanunu'nun 213.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

3.3. Değerlendirme

Dosya içeriğine, toplanan delillere, (IV./6.) numaralı bentte yer verilen Bölge Adliye Mahkemesi kararının dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre; yazılı şekilde karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.