Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2022/4323 K.2022/7623

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde tenkis davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Adana Bölge Adliye Mahkemesi 1.Hukuk Dairesince verilen 05.04.2022 tarihli ve 2021/1090 Esas, 2022/521 Karar sayılı karar yasal süre içerisinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiş olmakla; davalı vekilinin temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı, mirasbırakanı ... tarafından 113 ada 12 parsel sayılı taşınmazın davalı yeğeni ...’ye devredildiğini, işlemin mirasçılardan mal kaçırma amacıyla ve muvazaalı olarak yapıldığını ileri sürerek, dava konusu taşınmazın tapu kaydının miras payı oranında iptali ile adına tesciline, aksi halde tenkise karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı, mirasbırakanın ve eşinin hasta olduğunu, dava konusu taşınmazın satışından elde edilen bedel ile tedavi ve diğer masraflarının karşılandığını, bu süreçte davacının mirasbırakan ile ilgilenmediğini, mirasbırakan ve eşinin tedavi süreciyle bizzat ilgilendiğini, masraflarının karşılandığını, muvazaanın olmadığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Anamur 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 08.10.2020 tarihli ve 2018/257 E., 2020/137 K. sayılı kararıyla; mirasbırakanın devir tarihi itibariyle dava konusu taşınmazı satmasını gerektirir bir nedeninin bulunmadığı, adına kayıtlı başkaca taşınır veya taşınmaz mal kaydına rastlanılmadığı, tek taşınmazını diğer mirasçısı davacıdan mal kaçırma amacıyla davalıya devrettiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

1. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesi kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

2. İstinaf Nedenleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mirasbırakan ...’ın ve eşinin bir takım hastalıkları olduğunu, bu süreçte kendileri ile davalının ilgilendiğini, davacının ilgilenmediğini, mirasbırakanın sadece yaşlılık aylığı ile geçimini temin ettiğini, başkaca gelirinin olmadığını, tedavi sürecinde paraya ihtiyacı olması nedeniyle dava konusu taşınmazı satılığa çıkarttığını ve uygun bir bedelle taşınmazın satın alındığını, muvazaanın olmadığını, dinlenen tanık beyanlarından da bu durumun teyit edildiğini belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

3. Gerekçe ve Sonuç Adana Bölge Adliye Mahkemesinin 05.04.2022 tarih ve 2021/1090 E., 2022/521 K. sayılı kararıyla; mirasbırakan adına kayıtlı başka taşınır veya taşınmaz mal kaydına rastlanılmadığı, tek taşınmazını davalıya devrettiği, asıl amacın davacıdan mal kaçırmak olduğu, muvazaa iddiasının ispatlandığı gerekçesiyle 6100 sayılı HMK’nin 353/1.b.1 maddesi gereğince davalının istinaf başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

1. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Temyiz Nedenleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki iddialarını tekrarlayarak kararın bozulmasını istemiştir.

3. Gerekçe

3.1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde tenkis istemine ilişkindir.

3.2. İlgili Hukuk

Yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 01.04.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706., Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237. (Borçlar Kanunu'nun (BK) 213.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır.

Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır.

Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

3.3. Değerlendirme Dosya içeriğine, toplanan delillere, delillerin takdirinin yerinde bulunmasına, (IV/3.) no.lu paragrafta yer verilen yasal gerekçeye göre yazılı şekilde karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.