Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2022/5598 K.2023/7734

Taraflar arasındaki davadan dolayı Bünyan Sulh Hukuk Mahkemesinden verilen 17.12.1996 tarih ve 1996/316- 1996/296 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı Hazine vekili tarafından istenilmiş olmakla, dosya tetkik olunarak gereği düşünüldü.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dosya içerisinde dava dilekçesi, cevap dilekçesi, duruşma tutanakları yapıldı ise keşif tutanağı, bilirkişi raporu, çekişmeli taşınmaza ait tapu kaydının ilk tesisinden itibaren tedavülleri ile birlikte dayanak kayıtlarının bulunmadığı, ayrıca karar gerekçesinde belirtilen Bünyan Sulh Hukuk Mahkemesinin 17.05.1983 tarih 1974/355 E.- 1983/124 K. sayılı dosya arasına alınmadığı görülmüştür.

Bilindiği üzere, adliye dairelerinde bulunan derdest veya karara çıkmış herhangi (mahkemeler, Cumhuriyet başsavcılığı veya icra dairelerine ait) bir dosyanın, doğal afet olarak nitelendirilen yangın, yersarsıntısı, seylan veya heyelan gibi nedenlerle kaybolması ya da belgelerinin zarara uğraması durumunda ne yapılması gerektiği 4473 Sayılı Yangın, Yersarsıntısı, Seylap veya Heyelan Sebebiyle Mahkeme ve Adliye Dairelerinde ...

Dosyalar Hakkında Yapılacak Muamelelere Dair Kanun ile belirlenmiştir. Anılan Kanun'un 1 inci maddesinde yangın, yersarsıntısı seylap veya heyelan sebebiyle mahkeme ve adliye dairelerinde ziyana uğrayan dosyaların yenilenmesinin bu Kanun hükümleri dairesinde yapılacağı.

2 inci maddesinde ise 1 inci maddede yazılan hallerde kanunun tatbik edilebilmesinin Adliye Vekaletinin kararına bağlı olduğu, kararın Resmi Gazete ve ayrıca mahallinde mütat vasıtalarla neşir ve ilan olunacağı, devam eden maddelerinde ise dosya ihyasının nasıl yapılacağı düzenlenmiştir.

Ayrıca Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü’nün 30.01.2006 tarihli ve 107 sayılı “Zayi Olan Dosyaların Yenilenmesi” başlıklı Genelgesinde de ihya işlemlerinin nasıl yapılacağı detaylı olarak açıklanmıştır.

Somut olayda, eldeki dosyada temyiz incelemesi yapılabilmesi için öncelikle dosyanın imha edilip edilmediğinin tespit edilmesi, imha edildiğinin anlaşılması halinde ise dosyanın ihyası işlemlerinin yapılması gerekirken bu konuda bir işlem yapılmadan dosyanın gönderildiği anlaşılmıştır.

Mahkemece, dosyanın imha edilip edilmediği hususunda araştırmanın yapılması, imha edilmiş olması halinde ise 4473 sayılı Yangın, Yersarsıntısı Seylap veya Heyelan Sebebiyle Mahkeme ve Adliye Dairelerinde... Dosyalar Hakkında Yapılacak Muamelelere Dair Kanun hükümleri gereğince dosyanın ihyasının sağlanması, şimdiye kadar sunulan tüm belgeler (dava dilekçesi, cevap dilekçeleri vb), düzenlenen tutanaklar, keşif zaptı, bilirkişi raporları ile farklı kurumlardan getirtilen tüm belge ve yazı cevaplarının dosya arasına alınması, ondan sonra dosyanın temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmesi gerektiği kuşkusuzdur.