Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2022/5844 K.2023/1930

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı, mirasbırakanı ...’ya ait 198, 3597 ve 5923 parsel sayılı taşınmazların Aksaray 1. Noterliğinin 15.08.2019 tarihli vekaletnamesi uyarınca dava dışı oğlu ... tarafından davalı annesine muvazaalı olarak devredildiğini ileri sürerek, dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile miras payı oranında adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı, davacıların annesi olduğunu, eşi ...’ın sağlığında gerek kendisine gerekse eşi ...’a dava konusu taşınmazların devri konusunda çocukları ve gelinleri tarafından baskı uygulandığını, mirasbırakan eşi ...’ın kendisi öldükten sonra hayatını idame ettirebilmesi için çekişme konusu taşınmazları devrettiğini, muvazaanın olmadığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Karapınar Asliye Hukuk Mahkemesinin 16.02.2022 tarihli ve 2020/96 E., 2022/52 K. sayılı kararıyla; dava konusu taşınmazların keşfen saptanan devir tarihlerindeki değerleri ile satışa konu akitteki değerler arasında aşırı oransızlık olduğu, mirasbırakanın mal satmaya ihtiyacının olmadığı, davalının ise dava konusu taşınmazları satın alabilecek ekonomik güce sahip olmadığı, devrin muvazaalı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mirasbırakanın dava konusu taşınmazları muvazaalı olarak devre konu etmediğini, temlik etmesindeki asıl amacın davacı çocuklarının kendi sağlığında yaptıkları olumsuz davranışları olduğunu, ayrıca eşine kendisi öldükten sonra bakmayacakları endişesi ile hayatını idame ettirmesi ve davalı eşinin kendisini güvende hissetmesi düşüncesi ile devrin yapıldığını, mirasbırakan adına kayıtlı başkaca ekonomik değere sahip malların olduğunu, mirasbırakana ölene kadar davalı eşi tarafından bakıldığını, bir bakıma devrin minnet duygusuyla yapıldığını belirterek, kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Konya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin 23.05.2022 tarihli ve 2022/882 E., 2022/1015 K. sayılı kararıyla; davalının cevap dilekçesindeki anlatımlarına göre taşınmazların bedelsiz devredildiğinin sabit olduğu, davacılar ile muris arasında küslük olduğu, taşınmazların değerinin yüksek olması ve devirden sonra taşınmazların başka mirasçılar tarafından kullanılması olguları dikkate alındığında devirlerin davalı eşini koruma amacı taşımadığı ve davalının bu yöndeki savunmalarına itibar edilmesinin mümkün olmadığı, davalıya yapılan temlikin mirasçılardan mal kaçırma amacına yönelik olduğu gerekçesiyle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili, istinaf talepli dilekçesinde ileri sürdüğü itiraz nedenlerini yineleyerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, muris muvazaası hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk Yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 01.04.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere; görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de ... Medeni Kanunu'nun 706., ... Borçlar Kanunu'nun 237. ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras ... çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, ... ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır.

Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır.

Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 ... maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken 12.148,95 TL bakiye onama harcının davalıdan alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,