Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2022/6259 K.2023/3030

Taraflar arasında görülen veraset ilamının iptali, tapu iptali ve tescil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozma kararına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; veraset ilamı iptali talebinin reddine, tapu iptali ve tescil talebinin kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar, kök mirasbırakanları...'a ait 575 ada 5 parsel sayılı taşınmazın mirasçılarına intikali sırasında kök mirasbırakan ... sonra ölen mirasçı ...'ın mirasçıları arasında kendileri de yer aldığı halde ketmedildiklerini, ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 1973/969 Esas, 1973/900 Karar sayılı veraset ilamı kullanılmak suretiyle hatalı intikal yapıldığını, ...'ın ...

Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2013/766 Esas, 2013/753 Karar sayılı dosyasında düzenlenen veraset ilamında mirasçılıklarının saptandığını ileri sürerek, ... Sulh Hukuk Mahkemes'nin 1973/969 Esas, 1973/900 Karar sayılı veraset ilamının iptaline, bu veraset ilamına göre davalılar lehine yapılan tescilin iptali ile ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2013/766 Esas, 2013/753 Karar sayılı veraset ilamına göre davacıların miras payları oranında tesciline karar verilmesini istemişlerdir.

II. CEVAP

Davalılar..., ... ve ..., veraset ilamının doğru olduğunu, hatalı olduğu iddia edilen veraset ilamının iptal ettirilmesinden sonra tapu iptali ve tescil davası açılabileceğini, davalı ... ise, 1973 yılında alınan veraset ilamının hatalı olduğu fark edilip 1978 yılında alınan veraset ilamına göre işlem yapıldığını belirterek, davanın reddini savunmuşlar, yargılama sırasında ...’ın ölümü ile mirasçıları davaya dahil edilmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 26.02.2014 tarihli ve 2013/759E., 2014/218K. sayılı kararıyla; veraset ilamları arasındaki çelişki giderildikten sonra tapu iptal ve tescil davasının açılması gerektiği, bu hali ile muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptal ve tescil davası açılmasında davacıların hukuki yararlarının bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. Dairenin 07.04.2016 tarihli ve 2014/16052Esas, 2016/4252Karar sayılı kararıyla: “...dava dilekçesi içeriği ve iddianın ileri sürülüş biçiminden; davada dayanılan hukuki sebebin, ketmi verese (yolsuz tescil) hukuksal nedenine dayalı tapu iptal ve tescil isteğine ilişkin olduğu, öte yandan davacıların, dava dilekçesinde, muris ...'a ait ...

Sulh Hukuk Mahkemesinin 1973/969 Esas, 1973/900 Karar sayılı veraset ilamının da iptalini talep ettikleri, evrak arasına sunulan mirasbırakan ...'a ait iki ayrı veraset ilamı arasında çelişki bulunduğu, iptali istenen ve Tapu Müdürlüğüne intikal sırasında ibraz edilen veraset ilamında davacıların mirasçı gösterilmemiş olmaları sebebi ile eldeki davayı açmakta da hukuki yararların bulunduğu açıktır. Hemen belirtmek gerekir ki.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesi ile aynı Yasa'nın 4/1-ç bendi ve 383/1. fıkrası ile 382/2-c kısmının 6. bendi uyarınca ve ... Medeni Kanunu'nun 598/1. fıkrası dikkate alındığında hasımsız olarak alınan veraset belgesinin iptali ve hasımlı veraset ilamı alınmasına ilişkin davaların da Asliye Hukuk Mahkemesinde bakılıp görüleceği de tartışmasızdır.

Hâl böyle olunca, davacıların taleplerinden öncelikle hatalı veraset ilamının iptali hususu üzerinde durulurak, bu konuda tüm mirasçıların davada taraf olarak yeralması gerektiğinin gözetilmesi, ondan sonra tapu iptal ve tescil isteği değerlendirilerek varılacak sonuç çerçevesinden bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu üzere karar verilmiş olması doğru değildir...” gerekçesiyle bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozma Kararına Uyularak Verilen Karar

... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi 08.03.2022 tarihli 2016/308Esas, 2022/131Karar sayılı kararıyla, iptali istenen veraset ilamına 21.06.1976 tarihli tavzih kararı ile mirasçılar ... ve ...'ın eklendiği ve bu konuda daha önce ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/114-372 E-K sayılı kararı ile veraset ilamının iptaline dair verilen kararın, ... Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesinin 26.12.2017 tarih ve 2017/1859-1943 E-K sayılı kararı ile kaldırıldığı ve davanın reddine karar verildiği gerekçesiyle veraset ilamının iptali talebinin reddine, veraset ilamına dayanılarak davacılar aleyhine yapılan tescilin hatalı olduğu gerekçesiyle tapu iptali ve tescil isteğinin kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... temyiz dilekçesinde, davanın muris muvazaası olmadığı, nitelendirmenin hatalı yapıldığını, davanın açılmasında hukuki yarar olmadığını, veraset ilamının iptali için açılan davanın reddedildiğini, ek karar ile veraset ilamına eklendiklerinden Tapu Müdürlüğüne başvurrarak hatalı durumu düzeltebileceklerini, davacıların payları kamulaştırıldığı ve bedellerini aldıkları için Tapu Müdürlüğünün taleplerini reddettiğini, davanın açılmasına sebebiyet vermediklerinden kendilerine husumet yöneltilmesi doğru olmadığını gibi aleyhlerine yargılama giderleri ve vekalet ücretine de hükmedilmemesi gerektiğini,

hatalı işlemi yapan Tapu Müdürlüğüne dava yöneltilmesi gerektiğini, kötüniyetli olmadıklarını, tapudaki paylarının bilmelerinin mümkün olmadığını, kök ve ek bilirkişi raporu arasındaki çelişkilerin giderilmediğini, ek bilirkişi raporuna itirazlarının dikkate alınmadığını, intikal işlemini kimin yaptığı ve intikalde kullanılan veraset ilamının kim tarafından alındığının incelenmediğini belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ketmi vereseden kaynaklanan yolsuz tescil hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

4721 sayılı ... Medeni Kanunu'nun 705. maddesinde. “Taşınmaz mülkiyetinin kazanılması, tescille olur. Miras, mahkeme kararı, cebrî icra, işgal, kamulaştırma hâlleri ile kanunda öngörülen diğer hâllerde, mülkiyet tescilden önce kazanılır. Ancak, bu hâllerde malikin tasarruf işlemleri yapabilmesi, mülkiyetin tapu kütüğüne tescil edilmiş olmasına bağlıdır.” 1022/1. maddesinde. “Aynî haklar, kütüğe tescil ile doğar; sıralarını ve tarihlerini tescile göre alır.”, 1023. maddesinde.

“Tapu kütüğündeki tescile iyiniyetle dayanarak mülkiyet veya bir başka aynî hak kazanan üçüncü kişinin bu kazanımı korunur.", 1024/2. maddesinde. “Bağlayıcı olmayan bir hukukî işleme dayanan veya hukukî sebepten yoksun bulunan tescil yolsuzdur.”, 1025/1-2. maddesinde "Bir aynî hak yolsuz olarak tescil edilmiş veya bir tescil yolsuz olarak terkin olunmuş ya da değiştirilmiş ise, bu yüzden aynî hakkı zedelenen kimse tapu sicilinin düzeltilmesini dava edebilir.

İyiniyetli üçüncü kişilerin bu tescile dayanarak kazandıkları aynî haklar ve her türlü tazminat istemi saklıdır." düzenlemelerine yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen yasal düzenlemeler uyarınca, ayni haklar tapu siciline tescil ile doğar ve tescilin hukuki netice doğurabilmesi için de geçerli bir hukuki sebebinin bulunması zorunludur. Bu hususun tapunun illilik prensibinden kaynaklandığı açıktır. Oysa, oluşan sicilin hukuken geçerli bir sebebi bulunmadığı takdirde, tescilin yolsuz tescil niteliğini taşıyacağı ve sicilin iptali gerekeceğinde kuşku yoktur.

Hemen belirtilmelidir ki; ketmi verese (mirasçılığın gizlenmesi) davalarında uyuşmazlığın çözümü, hasımlı veraset ilamı alınmak üzere açılacak bir dava sonucu, mirasbırakanın tüm mirasçılarının belirlenmesi ve davacının bu mirasçılar arasında yer alıp almadığının saptanmasına bağlıdır.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması, 6100 sayılı HMK'nın Geçici 3/2 maddesinin yollamasıyla, 1086 sayılı HUMK'un uygulanacağı davalar yönünden HUMK'nın 428. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı ...’nun temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ...’nun yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna ve bozma kararının gerekçelerine uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı 1.408,69TL bakiye onama harcının temyiz eden davalı ...’ndan alınmasına, dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,