Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2022/7977 K.2023/3008

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil ile bedel, olmadığı takdirde tenkis istekli davada İlk Derece Mahkemesince, davanın açılmamış sayılmasına ilişkin verilen kararın istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince davacılar vekilinin istinaf isteminin HMK’nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

Karar, davacılar vekili tarafından duruşma istekli temyiz edilmekle; duruşma günü olarak saptanan 30.05.2023 Salı günü saat 09:25'de daireye gelmeleri için taraf vekillerine tebligat yapıldığı halde gelmedikleri anlaşıldı, incelemenin dosya üzerinde yapılmasına, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili, davacıların mirasbırakanı ...’ın 77 ada 23, 28, 80 ada 59, 60, 85 ada 8, 1166, 1168 ve 113 ada 13 parsel sayılı taşınmazlardaki paylarını oğlu olan ...’a devrettiğini, temlik işlemini mirasbırakana vekaleten mirasçı ...’ın yaptığını, temlik tarihinde mirasbırakanın 70 yaşında olup taşınmazlarını satmasını gerektirir bir durumda olmadığını, tapudaki satış değerleri ile gerçek değerler arasında fahiş farkın olduğunu, temlikin mirasçılardan mal kaçırmak amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek,

77 ada 28, 1166, 1168 ve 113 ada 13 parsel sayılı taşınmazların tapu kayıtlarının davacıların miras payları oranında iptaline, mümkün olmadığı takdirde faizi ile tenkise. 77 ada 23, 80 ada 59, 60 ve 85 ada 8 parsel sayılı taşınmazların davacıların miras paylarına isabet eden değerlerinin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili, dava konusu taşınmazların kök mirasbırakan ...’a ait olduğunu, ölümü ile geriye eşi ... ve 5 çocuğunun kaldığı, 1166, 1168, 113 ada 13 parsel sayılı taşınmazlarda mirasbırakan ...’in kızı ...’nin payının davacı ...’ın ...’den aldığı vekaletname ile 28/08/2000 yılında devredildiğini, mirasbırakan ...’nın payının vekaleten vekili ... tarafından temlik edildiğini, devirlerin mirasçılardan mal kaçırmak amaçlı ve muvazaalı olmadığını, aksi durumda vekaleten işlemi yapan vekil ...’un da miras hakkından dolayı zarar göreceğini, satışın gerçek olduğunu, tenkis taleplerinin zamanaşımına uğradığını, dava konusu ve tarafları aynı olan ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/782 Esas sayılı dosyasında davanın usulden reddedildiğini belirterek, davanın reddini istemişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin tarih ve sayısı yukarıda belirtilen kararıyla; davacı tarafın 18/03/2021 tarihli duruşma günü usulüne uygun bildirilmiş olmasına rağmen davaya mazeretsiz olarak katılmadıkları ve davanın HMK.nın 150/1.maddesi uyarınca işlemden kaldırıldığı, 3 aylık süre içerisinde dosyanın yenilenmediği gerekçesi ile davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; kararın yasaya ve usule aykırı olduğunu belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin tarih ve sayısı yukarıda belirtilen kararı ile istinaf dilekçesinde istinaf kanun yoluna başvuru sebeplerinin belirtilmediği, ayrıca İlk Derece Mahkemesinin kararında kamu düzenine aykırılık da bulunmadığı gerekçesi ile davacılar vekilinin istinaf isteğinin HMK'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; kararın yasaya ve usule aykırı olduğunu belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, muris muvazaası hukuki nedenine dayalı tapu iptal ve tescil ile bedel, olmadığı takdirde tenkis istemine ilişkin olup, temyize konu uyuşmazlık HMK'nın 150. maddesi gereğince verilen davanın açılmamış sayılma kararının yerinde olup olmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı HMK'nın 150. maddesi “Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir.

Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflardan biri duruşmaya gelir, diğeri gelmezse, gelen tarafın talebi üzerine, yargılamaya gelmeyen tarafın yokluğunda devam edilir veya dosya işlemden kaldırılır. Geçerli bir özrü olmaksızın duruşmaya gelmeyen taraf, yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemez.

Duruşma gününün belli edilmesi için tarafların başvurması gereken hâllerde gün tespit ettirilmemişse, son işlem tarihinden başlayarak bir ay geçmekle dosya işlemden kaldırılır.

Dosyası işlemden kaldırılmış olan dava, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçe ile başvurusu üzerine yenilenebilir. Yenileme dilekçesi, duruşma gün, saat ve yeri ile birlikte taraflara tebliğ edilir. Dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir ay geçtikten sonra yenileme talebinde bulunulursa, yeniden harç alınır, bu harç yenileyen tarafça ödenir ve karşı tarafa yüklenemez. Bu şekilde harç verilerek yenilenen dava, eski davanın devamı sayılır.

İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve Mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır.

İşlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve sonradan yenilenmiş olan dava, ilk yenilenmeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz. Aksi hâlde dava açılmamış sayılır.

Hangi sebeple olursa olsun açılmamış sayılan davadaki talep dahi vaki olmamış sayılır.” hükümlerini içermektedir.

3. Değerlendirme

1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 ... maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR