Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2023/2375 K.2024/4037

Taraflar arasındaki kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil ile tapu kaydında düzeltim davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili ile davalı Hazine vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu Antalya İli, Aksu İlçesi ...

Köyü 162 Ada 27 parsel sayılı taşınmazın davacıya babası ... ve annesi ...'den kaldığını, yapılan tespit sırasında ... adına tespit edilmiş ise de yaşayan ve yaşamış böyle gerçek bir kişi olmadığını, dava konusu taşımazı ve diğer bir çok parseli kapsayan taşınmazlarla ilgili olarak kadastro tespitine karşı davacı ve diğer mirasçılar tarafından Antalya Kadastro Mahkemesinin 2013/352 Esas 2014/93 Karar sayılı davasının görüldüğünü, verilen ilk kararda taşınmazın tespit gibi ... adına tapuya tesciline karar verildiğini,

Yargıtay tespit malikinin gerçek kişiye yöneltilmiş bir dava olmadığından dava konusu taşınmaza ilişkin davanın reddedilmesi gerektiği gerekçesiyle kararı bozduğunu, bozma kararına uyularak davanın husumet yokluğu nedeniyle reddedildiğini ve kararın kesinleştiğini ileri sürerek dava konusu taşınmazın davacı adına tapuya tesciline ve tapu kaydının düzeltilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının tapuda kayıtlı olan ...'in gerçekte yaşamış bir kişi olduğunu ispatlaması gerektiğini, bu kişi adına tespit yapıldığına göre böyle bir kişinin mevcut olduğunu, bu kişinin sonradan ölmüş olması halinde Anayasa Mahkemesinin iptal kararı uyarınca TMK 713 üncü maddesine göre davacı adına tesciline karar verilemeyeceğini, mirasçıların araştırılarak dava da yer almalarının sağlanması gerektiğini, mirasçısız ölmüş olması halinde de mirası son mirasçı olan Hazineye kalacağını, bu nedenle de taşınmazın hazine tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; tespit sırasında maddi hata sonucu ... adına tespit edildiği, zilyetlikle kazanım şartları davacı lehine oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne, Antalya ili, Aksu ilçesi, ... Köyü 162 ada 27 parsel sayılı taşınmazın İbrahim Kızı ... adına olan tapusunun iptaline ve [TCKN] T.C.Kimlik numaralı davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davalı Hazine vekili istinaf başvuru dilekçesinde; TMK 713 üncü maddesine göre davacı adına tesciline karar verilemeyeceğini, mirasçıların araştırılarak dava da yer almalarının sağlanması gerektiğini, mirasçısız ölmüş olması halinde de mirası son mirasçı olan Hazineye kalacağını, bu nedenle de taşınmazın hazine tesciline karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; Mahkemece davanın kabulüne karar verildiğini ancak peşin alınan harcın mahsubu ile 11.825,70 TL bakiye karar harcının davacıdan alınmasına karar verildiğini, davanın kabulüne karar verildiğine, davalı Hazine harçtan muaf olduğuna, başka bir ifade ile İbrahim kızı ... adında bir gerçek kişi hiçbir zaman olmadığına göre bakiye 11.825,75 TL karar harcının davacıya yükletilmesinin yanlış olduğunu, ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı ...'in tespitte kastedilen kişinin kendisi olduğunu, komşu taşınmazın da kardeşi adına tespit gördüğünü, ancak algı ve yazım hatası sonucu ... adına tespit yapıldığını ileri sürerek tapu kaydının iptali ve adına tescili istemiyle dava açtığı, yapılan keşif, toplanan deliller, alınan beyanlar ve bilirkişi raporlarına göre çekişmeli taşınmazın davacıya babasından taksimen kalan yer olduğu ve tespit tarihine kadar davacının zilyetliğinde bulunmakla edinim koşullarının davacı lehine gerçekleştiği,

davalı Hazine harçtan muaf olduğundan bakiye harcın davacından alınması ve alınan harcın iade edilmemesi isabetsiz ise de, anılan yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenle kabulü ile hükmün HMK 353/1-b-2 maddesi uyarınca kaldırılmasına karar verilerek davanın esasına yönelik aşağıdaki gibi hüküm kurulmuş, istinaf mahkemesi istinaf nedenleri ile bağlı olduğundan harç dışında bir hususun istinaf nedeni yapılamaması ve yapılmış olsa dahi davalıların kayıt maliki olmaması sebebiyle;

1-) Davalı hazine vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine,

2-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, Antalya 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 23/06/2021 gün 2016/119 E. 2021/235 K. Sayılı kararının HMK 353/1-b-2 maddesi uyarınca kaldırılmasına,

1-) Davanın kabulüne,

2-)Antalya ili, Aksu ilçesi, ... Köyü 162 ada 27 parsel sayılı taşınmazın İbrahim Kızı ... adına olan tapusunun iptaline ve [TCKN] T.C.Kimlik numaralı davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle, tapu malikinin tapudan anlaşıldığını, tapu malikinin kim olduğu belirlenemiyorsa kayyım atanması gerektiğini, davanın kayyıma yöneltilmesinin zorunlu olduğunu, olağanüstü zamanaşımı şartlarının tartışılmadığını öne sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescili ile tapuda düzeltim talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14'üncü maddesi, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 1027 nci maddesi, Tapu Sicil Tüzüğü’nün 72/1 inci maddesi

3. Değerlendirme 1.Kadastro sonucu, Antalya İli, Aksu İlçesi ... Köyü çekişmeli 162 ada 27 parsel sayılı taşınmazın tutanak içeriğine göre belgesizden kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile İbrahim kızı ... adına tespit ve hükmen tescil edildiği, hükmen tescile ilişkin kararın pasif husumet nedeniyle redde ilişkin olduğu anlaşılmış, tespit olağan usulle 30.06.2006 tarihinde kesinleşmiştir.

2.İlk derece Mahkemesince ve Bölge Adliye Mahkemesince, tespit maliki ... adında kimsenin bulunmadığı, ...'in aslında ... olduğu, zilyetlikle kazanım şartları davacı lehine oluştuğu gerekçesiyle tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiş ise de, Mahkemece tapu maliki ile davacının aynı kişi olduğunun tespitine ilişkin yeterli araştırma yapılmamış olup bu şekilde eksik araştırma ile karar verilemez. Şöyle ki.

Tapu maliki ...'in doğum tarihi 1944 olup davacının doğum tarihi ise 1955 olduğu halde bu hususun mahalli bilirkişi ve tanıklardan sorularak çelişkinin giderilmediği, dava konusu taşınmazın komşu taşınmazların tamamının kadastro tutanakları ve tapu kayıtlarının dayanaklarıyla birlikte dosya arasına alınıp dava konusu taşınmazı ne olarak okuduğu tespit edilmemiş, öte yandan Nüfus ve Vatandaşlık Genel Müdürlüğünden o bölgede ... isminde kimsenin yaşayıp yaşamadığı sorulmamış olup bu şekilde eksik araştırma ve uygulamayla karar verilemez.

3.Hal Böyle olunca, Mahkemece öncelikle dava konusu taşınmaza bitişik ya da yakın komşu parsellerin kadastro tespit tutanak örnekleri ve bu parsellere uygulanan tapu ve vergi kayıtları (tespite esas dayanakları) tesislerinden itibaren tüm tedavülleri ile getirtilmeli, Nüfus ve Vatandaşlık Genel Müdürlüğünden tapu maliki görünen ... ve aynı kimlik bilgilerinde bir başka kişi veya kişilerin bulunup bulunmadığı araştırılmalı,

4. Bundan sonra mahallinde, elverdiğince yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek üç kişilik mahalli bilirkişi kurulu, taraf tanıkları yeniden keşif yapılmalı, bu keşif sırasında, dinlenilecek yerel bilirkişi ve tanıklardan çekişmeli taşınmazın öncesi itibariyle kime ait olduğu, kimden kime ne zaman ve ne şekilde intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ve hangi tasarruflarla zilyet edildiği, köyde veya çevresinde ... adında kimsenin yaşayıp yaşamadığı,

tespit tutanağına doğum tarihinin niye göre yazıldığı sorulmalı, dinlenen yerel bilirkişi ve tanık beyanlarının çelişmesi halinde gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle oluşan çelişkilerin giderilmesine çalışılmalı; bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsellerin tespit tutanakları ve dayanaklarıyla denetlenmeli;

davaya konu taşınmazın tapu ve nüfus kayıtları arasında bağlantı sağlanarak tapu maliki ile davacının aynı kişi olup olmadığı hususu tereddüde yer vermeyecek şekilde tespit edildikten sonra tapu iptali ve tesciline karar verilmesi gerektiği düşünülmeden karar verilmesi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Hazine harçtan muaf bulunduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

2. Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine, kararın bir örneğinin İlkderece Mahkemesine gönderilmesine,