Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2023/2906 K.2024/4374

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen tapu iptali ve tescil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda Dairece, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece, bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar, mirasbırakanları ...’nın maliki olduğu 465 parsel sayılı taşınmazın mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla ve muvazaalı olarak davalı ...’a devredildiğini, temlik tarihinde mirasbırakanın yaşlı ve felçli olduğunu, sorulan sorulara mantıklı ve makul cevaplar veremediğini, zaman zaman hafıza kaybı yaşayarak geçmişi hatırlamadığını ileri sürerek tapu kaydının iptali ile miras payları oranında adlarına tesciline, olmazsa bedele karar verilmesini istemişlerdir.

II. CEVAP

1. Davalı ..., taşınmazı ...’dan satın aldığını, maddi durumunun yerinde ve iyiniyetli olduğunu, taşınmaza yaklaşık dört yılda yatırımlarda bulunduğunu, şeftali fidanları ekip yetiştirdiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

2. Davalı ..., mirasbırakanın 2003 yılında kısmi felç geçirerek kendi işini göremez hale geldiğini, mirasbırakana baktığını, mirasbırakanın davacılara bir çok maddi yardım yaptığını, mirasbırakanın minnet ve sevgi duyduğundan dava konusu taşınmazı satılığa çıkardığını, alıcı ...’ın satış bedeli olarak 90.000 TL ve bir daireyi kendisine verdiğini, muvazaanın söz konusu olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ, BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ 1. İlk Derece Mahkemesince; temlikin muvazaalı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, işlem elden bağış niteliğinde olduğundan 01.04.1074 tarih 1/2 İBK’nın uygulanmayacağı, tenkis talebi de bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir. Karara karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 21.10.2021 tarihli ve 2021/1333 Esas, 2021/5926 Karar sayılı kararı ile; davacının, ehliyetsizlik ve muris muvazaası hukuksal nedenlerine dayalı tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde bedel isteğinde bulunduğu, ne var ki ehliyetsizlik iddiası yönünden hükme yeterli bir araştırma ve inceleme yapıldığını söyleyebilme imkanı bulunmadığına değinilerek, hukuki ehliyetsizliğin kamu düzeni ile ilgili olduğu gözetilerek ve önemine binaen öncelikle incelenmesi, tüm dosyanın Adli Tıp Kurumu’na gönderilmesi, temlik tarihinde mirasbırakanın ehliyetli olup olmadığı yönünde rapor alınması,

ehliyetli olması halinde muris muvazaası hukuksal nedenine göre değerlendirme yapılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

3. Mahkemenin 20.03.2023 tarihli ve 2021/2610 Esas, 2023/513 Karar sayılı kararıyla; bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde, İstanbul Adli Tıp Kurumu 4. İhtisas Dairesinin raporu ile mirasbırakanın temlik tarihi olan 19.01.2011 tarihi itibariyle fiil ehliyetini haiz olduğunun tespit edildiği, dava konusu taşınmazın mirasbırakan tarafından temlik bedeli olarak alınan bağımsız bölüm ile nakit paranın davalı ...'a verilmesi işleminin niteliği itibariyle elden bağış hükmünde olduğu, dava konusu taşınmaz mirasbırakan tarafından davalı mirasçı ...'a temlik edilmediğinden somut olayda 01.04.1974 gün 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının uygulanamayacağı, taleplerin dinlenemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalı ...'ın açılacak davalarda lehe sonuç çıkarmak amacıyla dönemeçli yolları kullanarak hakkın kötüye kullanılmasına sebebiyet verdiğini, somut olayda mirasbırakanın sattığı mala karşılık alınan satış bedeli nakit para ve taşınmazı kendi uhdesine hiç geçirmeden doğrudan kızı ... uhdesine geçirdiğini, gerçek amacını gizleyerek muvazaaya sebebiyet verdiğini, muris muvazaasının aranan kriterlerin somut olayda mevcut olduğunu bildirerek ve önceki beyanlarını tekrarla mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava; ehliyetsizlik ve muris muvazaası hukuki nedenlerine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 01.04.1974 tarihli ve 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı.

3. Değerlendirme 1. Dosya içeriği ve toplanan delillerden, mirasbırakan ...’nın 15.10.2011 tarihinde ölümü ile geriye çocukları olan davacılar Melek ve Rahmiye ile davalı ...’nin mirasçı olarak kaldığı, dava konusu 465 parsel sayılı taşınmazın mirasbırakan Nazmiye tarafından 19.01.2011 tarihinde dahili davalı ...’a; Orhan tarafından da 24.09.2012 tarihinde davalı ...’a satış suretiyle devredildiği, Adli Tıp Kurumu 4. İhtisas Kurulundan alınan 23.01.2023 tarihli rapora göre mirasbırakan Nazmiye'nin temlik tarihi olan 19.01.2011 tarihi itibariyle fiil ehliyetini haiz olduğu anlaşılmaktadır.

2. Temyiz olunan nihai kararın bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

3. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı 247,70 TL bakiye onama harcının temyiz eden davacılardan alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,