Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2023/3777 K.2023/7238

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen tapu iptali ve tescili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar; mirasbırakanları ...'un kayden maliki olduğu 453 parsel sayılı taşınmazını davalı gelini ...'ya satış suretiyle temlik ettiğini, çekişmeli taşınmazın davalı ... tarafından da akrabası olan diğer davalı ...'a devredildiğini, yapılan işlemlerin mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu, mirasbırakanın akıl zayıflığı bulunması nedeniyle 27.5.2010 tarihinde kısıtlandığını, mirasbırakanca yapılan ilk devir işleminin ehliyetsizlik nedeniyle de geçersiz olduğunu ileri sürerek miras payları oranında tapu iptali ve tescil istemişlerdir.

II. CEVAP

1.Davalı ..., iddiaların doğru olmadığını, tüm temliklerin gerçek satış işlemleri olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

2.Davalı ..., davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemenin 23.10.2013 tarihli ve 2012/125 Esas, 2013/268 Karar sayılı kararıyla; mirasbırakanın akıl hastası olduğuna ilişkin herhangi bir belge bulunmadığı, davalı ...'ın çekişmeli taşınmazı iyiniyetle edindiği gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 26.03.2015 tarihli, 2014/4505 Esas ve 2015/4330 Karar sayılı ilam ile; ehliyetsizlik iddiasının öncelikle incelenmesi, tarafların bu yönde bildirecekleri tüm delillerin toplanması, varsa mirasbırakana ait sağlık kurulu raporları, hasta müşahade kayıtları, reçeteler vs. istenmesi, tüm dosyanın Adli Tıp Kurumuna gönderilmesi ile akit tarihinde mirasbırakanın ehliyetli olup-olmadığı yönünde rapor alınması, mirasbırakanın ehliyetsiz olduğunun saptanması halinde bir kısım mirasçılar tarafından pay oranında açılan tapu iptal ve tescil davasının dinlenemeyeceğinin gözetilmesi; ehliyetli olduğunun saptanması halinde muris muvazaası yönünden değerlendirme yapılarak sonuca gidilmesi gerektiği gerekçesiyle Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemesince Birinci Bozma Kararına Uyularak Verilen Karar

Mahkemece14.02.2018 tarihli ve 2015/161 Esas, 2018/34 Karar sayılı kararı ile; Adli Tıp Kurumu raporuna göre mirasbırakanın akit tarihinde ehliyetsiz olduğu anlaşılmasına karşın davacıların payları oranında tapu iptal ve tescil isteminde bulunamayacakları, mirasbırakanın ölüm tarihine göre terekesinin elbirliği mülkiyetine tabi olduğu, eldeki davanın tereke adına açılmadığı, sonradan tereke temsilcisinin davaya iştirak etmesinin de sonuca etki etmeyeceği gerekçeleri ile davanın reddine karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve tereke temsilcisi temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 29.06.2020 tarihli, 2018/3264 Esas ve 2020/3212 Karar sayılı kararı ile; davanın tereke adına açılmadığı, terekeye temsilci tayin edilmesinin de pay oranında açılan davanın dinlenmesini olanaklı hale getirmeyeceği, tereke temsilcisinin davayı takip yetkisi olmadığı gerekçesiyle tereke temsilcisinin temyiz isteğinin reddine; davacılar vekilinin ehliyetsizlik iddiası yönünden temyiz itirazlarının reddine, muris muvazaası iddiası yönünden ise Mahkemece bu hususta bir değerlendirme yapılmadan sonuca gidildiği gerekçesiyle Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemesince İkinci Bozma Kararına Uyularak Verilen Karar

Mahkemece yukarıda tarihi ve sayısı belirtilen kararı ile; ehliyetsizlik nedeniyle açılan davanın reddine karar verildiği ve bu hususun Yargıtay incelemesinde uygun görüldüğü gerekçesiyle bu konuda değerlendirme yapılmadığı, muris muvazaası iddiası yönünden ise mirasbırakan üzerine (veya hissedar olduğu) pasif ve aktif tapu kayıtlarının mevcut olduğu, bu açıdan tek bir taşınmazını devir etmesinin mal kaçırma iradesi taşımadığı, ayrıca muris muvazaası hukuki sebebine dayalı olarak açılan davalarda mirasbırakanın mal kaçırma amacıyla hareket ettiğinin mutlaka ispat edilmesi gerektiği, ancak davacı tarafça bu iddianın ispatlanamadığı, tanık anlatımlarının ve tarafların beyanlarının bu iddiayı destekleyecek savlar taşımadığı gerekçeleri ile davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı ... temyiz dilekçesinde özetle; mirasbırakanın ehliyetsiz olduğunu, 21.08.2008 tarih ve 6467 sayılı sağlık kurulu raporundan anlaşılacağı üzere mirasbırakan ...'a süreklilik arzeden hafif kognitif bozukluk teşhisi konulduğunu, 27.04.2010 ve 10.08.2010 tarihlerinde bunama, 11.08.2010 tarihinde anemi teşhisi yapıldığını, TMK'nin 15 inci maddesine göre davalının iyi niyetli olmasının o işlemi geçerli kılmayacağını, eksik ve hatalı inceleme ile karar verildiğini, somut olayda muris muvazaası olduğunun bütün delillerle sabit olduğunu, davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, ehliyetsizlik ve muris muvazaası hukuki sebebine dayalı tapu iptali ve tescili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 9 uncu, 10 uncu, 13 üncü, 15 inci maddeleri ve 409 uncu maddesinin ikinci fıkrası

01.04.1974 tarih 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı; Türk Medeni Kanunu'nun 706 ncı, Türk Borçlar Kanunu'nun 237 nci ve Tapu Kanunu'nun 26 ncı maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı bilgi ve belgelere, yukarıdaki paragraflarda yer verilen ve hükmüne uyulan bozma kararlarında gösterildiği şekilde işlem yapılarak yazılı şekilde karar verilmesine göre davacı ... vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2. Somut olayda, mirasbırakan ...'in işlem tarihi olan 03.02.2010 tarihinde ehliyetsiz olduğunun Adli Tıp Kurumu raporu ile tespit edildiği anlaşılmakla, davacıların ehliyetsizlik iddiasına yönelik pay oranında talepte bulunulamayacakları gibi muris muvazaası iddiaları yönünden ehliyetsiz kişi tarafından iradi işlem olan muris muvazaası işleminin gerçekleştirilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, temlik tarihinde ehliyetsiz olduğu saptanan mirasbırakanın mal kaçırma kastı olup olmadığı hususunda değerlendirme yapılması ve kastın ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş olması doğru değildir.

3. Ne var ki anılan husus yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, sonucu itibarıyla doğru bulunan Mahkeme kararının gerekçesinin değiştirilerek ve düzeltilerek onanması, 6100 sayılı HMK’nin geçici 3 üncü maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK’nun 438 inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı ... vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine,

2. Mahkemece yapılan değerlendirmeye yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile sonucu itibarıyla doğru olan Mahkeme kararının gerekçesinin değiştirilerek ve DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

İstek halinde peşin alınan temyiz harcının yatırana iadesine,

1086 sayılı HUMK'un 440 ncı maddesinin üçüncü fıkrasının birinci bendi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere,