Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2023/5863 K.2024/4920

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen tescil davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda Yargıtay 8. Hukuk Dairesince, Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece, bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı; kadastro çalışmaları sonucu Bodrum ilçesi, ... Mahallesi, 27 ada 4 parsel ve 27 ada 5 parsel sayılı taşınmazların mirasbırakanı adına tescil edildiğini, bilahare mirasbırakanın ölümü üzerine intikal ettiğini, deniz cephesindeki bir kısmının kıyı kenar çizgisi içerisinde kaldığından ve tapulama esnasında tescile konu edildiğinden bahisle Hazine tarafından açılan dava neticesinde taşınmazların bir bölümünün tescil dışı bırakılmasına karar verildiğini ve kararların kesinleşmesi sonunda tescil dışı bırakılarak kumsal alan olarak nitelendirildiğini, ancak kıyı kenar çizgisinin değiştirildiğini ileri sürerek taşınmazların 474,13 m2'sinin adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili; dava konusu taşınmazların tescil harici bırakılmasına ilişkin işlemlerin mahkeme ilamına dayanması nedeniyle kesin hüküm bulunduğunu, söz konusu taşınmazların kıyıda kalan kısımlarının tapu kaydının iptaline neden olan kıyı kenar çizgisinin Bodrum Asliye Hukuk Mahkemesinin 03.09.1982 tarihli ve 1982/312 Esas, 1986/70 Karar ve 03.09.1982 tarihli ve 1982/315 Esas, 1986/69 Karar sayılı kararları ile yerel ve uzman bilirkişiler aracılığı ile mahallinde yapılan keşifle belirlendiğinden, 21.12.2003 tarihli Bodrum Koruma Amaçlı İmar Planı ve Kıyı Kenar Çizgisine itibar edilmemesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ, BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1. İlk Derece Mahkemesince; eldeki dava ile Bodrum Asliye Hukuk Mahkemesinin 1982/312 Esas, 1986/70 Karar ile 1982/315 Esas, 1986/69 Karar sayılı dosyaların tarafları, konusu ve sebebinin aynı olduğu, bu dava ile tescili istenen kısım hakkında aynı taraflar arasında dava görülüp bir karar verildiği ve bu kararın kesinleştiği, sonradan idari bir tasarrufla kıyı kenar çizgisinin değiştirilmesinin yeni bir dava açılmasına imkan tanımayacağı, ayrıca 2003 yılından bu yana yeniden zamanaşımı ile iktisap koşullarının da oluşmadığı gerekçesiyle dava şartı yokluğu sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Karara karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Karara karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 12.05.2021 tarihli ve 2019/3411 Esas, 2021/3411 Karar sayılı kararı ile; Bodrum Asliye Hukuk Mahkemesinin 1982/312 Esas, 1986/70 Karar ile 1982/315 Esas, 1986/69 Karar sayılı ilamların kesinleşmesinden sonraki hukuki sebebe dayanıldığı, davanın, kesinleşme sonrası sebebe dayanılarak kıyı kenar çizgisi olmaktan çıktığı iddiasına dayandığından bahisle, deliller toplanıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

3. Mahkemenin 28.04.2023 tarihli ve 2021/322 Esas, 2023/236 Karar sayılı kararıyla; bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde, kıyı kenar haritası ile çakıştırma yapıldığında tescili talep edilen alanın 2018 tarihinde onaylanan kıyı kenar sınırları dışında kaldığının tespit edildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile kıyı kenar sınırları dışında kalan taşınmaz yönünden tescile karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu tesis edildiğini, kesin hüküm bulunduğunu, İdarenin belirlemiş olduğu kıyı kenar çizgisine itibar edilerek verilen kabul kararının hukuka aykırı olduğunu, dava konusu yerin tescilinin talep edilemeyeceğini, zilyetlikle iktisap edilemeyeceğini, kazandırıcı zamanaşımı yoluyla kazanma koşullarının davacı taraf lehine gerçekleşmediğini, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu bildirerek ve önceki beyanlarını tekrarla mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava; kıyı kenar çizgisi içerisinde kaldığından hükmen tescil harici bırakılan taşınmazın, belirlenen yeni kıyı kenar çizgisine göre kıyı kenar çizgisi dışında kalan bölümünün tescili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-i, 115. maddeleri, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 715., 999. maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Dosya içeriği ve toplanan delillerden. Bodrum ilçesi, ...

Mahallesinde bulunan 27 ada 4 ve 5 parsel sayılı taşınmazların ... (davacı murisi) adına kayıtlı iken anılan parsellerin kıyı kenar çizgisi içerisinde kaldığından bahisle açılan davalarda yapılan yargılamalar neticesinde Bodrum Asliye Hukuk Mahkemesinin 1982/312 Esas, 1986/70 Karar sayılı kararı ile 4 parsel sayılı taşınmazın 439,00 metrekarelik kısmının iptali ile kumsal olarak tescil harici bırakılmasına, Bodrum Asliye Hukuk Mahkemesinin 1982/315 Esas, 1986/69 Karar sayılı kararı ile 5 parsel sayılı taşınmazın 624,00 metrekarelik kısmının iptali ile kumsal olarak tescil harici bırakılmasına karar verildiği;

davacının, anılan mahkeme kararları ile tescil harici bırakılan kısımların 21.12.2003 tarihli Bodrum Koruma Amaçlı İmar Planı ve Kıyı Kenar Çizgisine göre kıyı kenar çizgisinin dışında kaldığını ileri sürerek mahkeme kararı ile hükmen tescil dışı bırakılan bu kısımlara ilişkin adına tescil isteği ile dava açtığı anlaşılmaktadır.

2. Somut olaya gelince. Mahkemece yapılan keşif neticesinde alınan bilirkişi raporuna göre kıyı kenar çizgisi dışında kalan kısım yönünden davanın kabulüne karar verilmiş ise de verilen kararın dosya kapsamına uygun olmadığı anlaşılmaktadır.

Şöyle ki; davacının, tescil harici bırakılan dava konusu yerin 21.12.2003 tarihli Bodrum Koruma Amaçlı İmar Planı ve Kıyı Kenar Çizgisine göre kıyı kenar çizgisinin dışında kaldığını ileri sürerek adına tescil isteğinde bulunduğu, dava konusu yerin kıyı kenar çizgisi dışına çıkarıldığının iddia edildiği 21.12.2003 tarihi ile dava tarihi olan 12.12.2017 tarihi arasında 20 yıllık kazandırıcı zamanaşımı süresinin dolmadığı,

dava konusu yerin kıyı kenar çizgisi sınırlarında kaldığı zamandaki zilyetlik süresinin hukuken kazandırıcı zilyetlik süresinin içinde değerlendirilemeyeceği anlaşılmakla, davacı lehine kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle kazanım koşullarının sağlandığını söyleyebilme olanağı bulunmamaktadır.

3. Kaldı ki, yukarıda bahsedildiği üzere, Bodrum Asliye Hukuk Mahkemesinin 1982/312 Esas, 1986/70 Karar ve 1982/315 Esas, 1986/69 Karar sayılı kararları ile dava konusu yerin kumsal olduğu gerekçesiyle tescil harici bırakıldığı, anılan dosyalar ile eldeki davanın tarafları arasında görülen dava sonunda, dava konusu yerin kıyı kenar çizgisi içerisinde kaldığının hükmen belirlendiği, bu suretle Bodrum Asliye Hukuk Mahkemesinin 1982/312 Esas, 1986/70 Karar ve 1982/315 Esas, 1986/69 Karar sayılı dosyalarının eldeki dava yönünden kesin hüküm teşkil ettiği açıktır.

4. Hal böyle olunca; davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ... vekilinin yerinde bulunan temyiz itirazlarının kabulü ile, Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Temyiz eden davalı ... harçtan muaf bulunduğundan bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

Dosyanın Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,