Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2024/2689 K.2025/3492

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; tarafların muris ...'ün mirasçısı olduklarını, muris ...'ün ölümünden bir süre önce İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mahallesi ... 16 parsel sayılı taşınmaz ile ... ilçesi, ... Mahallesinde kain ... 6 parsel sayılı taşınmazdaki 1 numaralı bağımsız bölümü, 1 13 parsel sayılı taşınmazdaki 3 numaralı bağımsız bölümü ve ...

11 parsel sayılı taşınmazdaki 1, ... ve 3 numaralı bağımsız bölümleri davalı ...'e satış suretiyle temlik ettiğini, davalı ...'in de ...

16 parsel sayılı taşınmazı diğer davalı ...'a temlik ettiğini, murisin Almanya'da yaşadığını ve malulen emekli olduğunu, Türkiye'de de emekli maaşı aldığını, tüm giderlerinin Alman devleti tarafından giderildiğini, maddi olarak hiçbir ihtiyacı bulunmadığını, murise satış için bir bedel de ödenmediğini ileri sürerek davalılar üzerinde kayıtlı mezkur taşınmazların tapu kaydının davacının miras payı oranında iptali ile davacı adına tapuya tescilini, mümkün olmaması halinde miras payı bedelinin davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın kötü niyetle açıldığını, davalı adına yapılan tescilin muvazaaya dayanmadığını, dava dilekçesinde bahsi geçen gayrimenkullerin tamamı üzerinde müvekkilinin hak sahibi olduğunu, murisin vefatından önce üzerine kayıtlı hisselerin muvazaalı olarak davalı ...'e devredildiğini öğrendikten sonra buna ilişkin malların paylaşımı amacıyla gerekli davaların açıldığını ve bu davaların sonucunda davalı ... ile anlaştıklarını, bu anlaşma sonucunda ...'deki ... 16 parsel sayılı taşınmazın davalı adına tapuya tescil edildiğini ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

....Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; murisin, sağlığında davacı tarafından defalarca şiddet gördüğünü, sonunda dayanamayarak kendisini manen evlatlıktan reddettiğini, cenazesine dahi gelmemesinin söylenmesini vasiyet ettiğini, davalı ...'nın dava konusu taşınmazlarda davacının payına denk gelecek bölümü kayınpederine ait arsanın satışı, ...

Şubesinden kredi kullanımı ve tanıdıklarından aldığı borçlarla davacıya ödediğini, davacının Almanya'da çalışmaması ve devlet yardımı alması nedeniyle herhangi bir belge vermeye yanaşmadığını, ödemelerin bir kısmının elden bir kısmının da davacının sı ... şubesine yapıldığını, davacının tüm satışlardan haberdar olduğunu, dava zamanaşımı süresinin geçirildiğini, murisin dava konusu taşınmazlardaki hisselerini satarak bir hayır kurumuna bağışlama niyetinde olduğunu, bunun üzerine davalı ...'nın dava konusu taşınmazdaki hisseleri satın aldığını,

satıştaki değerlerin satın alınan hisselerde davalı ...'nın da payının bulunacağı öngörülerek belirlendiğini, murise yapılan ödemelerin elden yapıldığını, mevcut satış işleminin tarafların iradelerini yansıtan bir işlem olduğunu, parası murise ödenmiş olmasına rağmen taşınmazlardan birinin diğer davalıya verildiğini, başka bir taşınmazın da satılarak bedelinin diğer davalıya verildiğini, davacının söz konusu temlikler nedeniyle hakkının verildiğini ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 09.04.2019 tarih ve 2016/294 Esas, 2019/133 Karar sayılı kararı ile; dava konusu taşınmazların devir tarihindeki bedellerinin çok altında bir bedelle devredildiği, davalı tanık beyanlarından davacı ile murisin arasının iyi olmadığı ve annesine iyi davranmadığı, murisin herhangi bir hastalığının veya borcunun bulunmadığı, dava konusu taşınmazları kızına devretmesi için bir zorunluluk bulunmadığı, davacı oğluna kızgın olması sebebiyle ondan mal kaçırmak amacıyla taşınmazlarını kızı ...'e bedelsiz olarak devrettiği ve bu suretle satış işlemlerinin muvazaalı olduğu belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesi kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 09.02.2021 tarih ve 2020/918 Esas, 2021/200 Karar sayılı kararıyla; murisin dava konusu ... 16 parseldeki 4/48 payı ve ... 6 parsel, 1 13 parsel sayılı taşınmazlar ile ... 1 parseldeki 1, ... ve 3 numaralı bağımsız bölümlerdeki 4/16 payını davalı kızı ...'ya satış suretiyle temlik ettiği, bilahare ...'nın ...

16 parseldeki 4/48 payı diğer kardeşi davalı ...'a satarak devrettiği, davalı tanıklarının beyanlarına göre murisin davacı ile arasının iyi olmadığı, davacının annesine iyi davranmadığı, murisin herhangi bir hastalığı veya borcunun bulunmadığı, satma ihtiyacının olmadığı, yukarıda belirtildiği gibi birden fazla taşınmazın önce davalı ...'ya devredildiği, daha sonra bir taşınmazdaki payı davalı ...'ya devredildiği, taşınmazların gerçek değeri ile tapudaki değeri arasında fark bulunduğu, devirlerin davacıdan mal kaçırma kastıyla yapıldığı belirtilerek davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin 09.02.2021 tarih ve 2020/918 Esas, 2021/200 Karar sayılı kararının süresi içinde davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 01.11.2021 tarih ve 2021/1375 Esas, 2021/16223 Karar sayılı kararı ile; İlk Derece Mahkemesince kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki oluşturulduğu ve davacı tarafın davaya konu her bir talebi yönünden de hüküm kurulmadığı belirtilerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda, İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosya kapsamında dinlenen davalı tanıklarının beyanlarına göre devir tarihinde muris ile davacının arasının iyi olmadığı, davacının annesine iyi davranmadığı, bu tarihte murisin herhangi bir hastalığının veya borcunun bulunmadığı, taşınmazları kızına devri için zorunluluk olmadığı,

davacı oğluna kızgın olması sebebiyle ondan mal kaçırmak amacıyla taşınmazlarını davalılara bedelsiz olarak devrettiği ve bu suretle satış işlemlerinin muvazaalı olduğu gerekçesiyle murisin devrettiği tüm payların davacının miras payı oranında iptal edilerek davacı adına tapuya tesciline; ...

11 parselde bulunan 1 numaralı bağımsız bölümün dava tarihinden önce dava dışı üçüncü şahsa temlik edilmiş olması nedeniyle bu bölüm açısından davacının payına karşılık gelen bedelin davalı ...'dan tahsiline karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı davalı ... vekili tarafından temyiz başvurusunda bulunulmuştur.

....Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; murisin dava konusu taşınmazlardaki hisselerini satarak bir hayır kurumuna bağışlama niyetinde olduğunu bunun üzerine davalı ...'nın dava konusu taşınmazdaki hisseleri satın aldığını, satıştaki değerlerin satın alınan hisselerde davalı ...'nın da payının bulunacağı öngörülerek belirlendiğini, murise yapılan ödemelerin elden yapıldığını, mevcut satış işleminin tarafların iradelerini yansıtan bir işlem olduğunu, dava konusu payların değerinin hesabına ilişkin bilirkişi raporunun soyut değerlendirmelere dayandığını, belediye rayiç değerlerinin nazara alınmamasının hatalı olduğunu,

dava konusu taşınmazlarda davacının payına denk gelecek bölümü kayınpederine ait arsanın satışı, ... şubesinden kredi kullanımı ve tanıdıklarından aldığı borçlarla davacıya ödediğini, davacının Almanya'da çalışmaması ve devlet yardımı alması nedeniyle herhangi bir belge vermeye yanaşmadığını, ödemelerin bir kısmının elden bir kısmının da davacının İş Bankası ... şubesine yapıldığını ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava, muris muvazaası hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil olmazsa bedel istemine ilişkindir.

Dosya kapsamı ve delillerden. 15.10.1944 doğumlu muris ...'ün 29.09.2009 tarihinde ölümüyle geriye mirasçı olarak çocukları ..., ..., ... ve ...'i bıraktığı, murisin kayden maliki olduğu İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mahallesinde bulunan ... 16 parseldeki 4/48 payını 09.08.2007 tarihinde davalı kızı ...'ya satış suretiyle temlik ettiği, yine İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mahallesinde bulunan ...

6 parsel sayılı taşınmaz, 1 13 parsel sayılı taşınmazdaki 3 numaralı bağım bölüm, ... 11 parsel sayılı taşınmazdaki 1, ... ve 3 numaralı bağımsız bölümlerdeki 4/16'şar payını 20.07.2007 tarihinde davalı ...'e satış suretiyle devrettiği, bilahare davalı ...'nın ... 16 parseldeki 4/48 payını diğer davalı ...'ya 28.02.2014 tarihinde satış suretiyle temlik ettiği, dava konusu ...

11 parsel sayılı taşınmazdaki 1 numaralı bağımsız bölümün davalı ... tarafından dava tarihinden önce 27.02.2014 tarihinde dava dışı üçüncü kişiye satış suretiyle temlik edildiği. Dairenin 29.05.2025 tarihli eksiklik talep yazısı sonrasında dosya kapsamına alınan belgelerden. 3402 sayılı Kanun'un 22/a maddesi kapsamında dava konusu ... 6 parsel sayılı taşınmazın 116 5 parsel, 1 13 parsel sayılı taşınmazın ... 1 parsel, ...

11 parsel sayılı taşınmazın ise 152 4 parsel numarasını aldığı, ... 11 (yeni 152 4) parsel sayılı taşınmazda bulunan 3 numaralı bağımsız bölümün İlk Derece Mahkemesinin karar tarihinden sonra 31.10.2022 tarihinde dava dışı ...'na satış suretiyle temlik edildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Hemen belirtmek gerekir ki, dava konusu ... ilçesi ... mahallesi ... 16 parsel, ... ilçesi ... mahallesi ... 6 parsel sayılı (yeni 116 5 parsel) taşınmazda bulunan 1 numaralı bağımsız bölüm, 1 13 parsel sayılı (yeni ... 1 parsel) taşınmazda bulunan 3 numaralı bağımsız bölüm, ...

11 parsel sayılı (yeni 152 4 parsel) taşınmazda bulunan 1 ve ... numaralı bağımsız bölümler yönünden; temyizen incelenen kararın, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre özellikle muris muvazaasının ispatlandığı kabul edilerek dava konusu ...

11 parsel sayılı (yeni 152 4 parsel) taşınmazda bulunan 1 numaralı bağımsız bölüm yönünden bedel, diğer taşınmazlar yönünden ise tapu iptali ve tescil talebinin kabulüne karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla davalı ... vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Davalı ... vekilinin ... ilçesi, ... Mahallesi ... 11 parsel sayılı (yeni 152 4) taşınmazda bulunan 3 numaralı bağımsız bölüme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; Dairenin 29.05.2025 tarihli eksiklik talep yazısı sonrasında dosya kapsamına alınan belgelerden dava konusu 3 numaralı bağımsız bölümün 31.10.2022 tarihinde davalı ... tarafından dava dışı ...'na satış suretiyle temlik edildiği anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 125/1. maddesi "Davanın açılmasından sonra, davalı taraf, dava konusunu üçüncü bir kişiye devrederse, davacı aşağıdaki yetkilerden birini kullanabilir: a) İsterse, devreden tarafla olan davasından vazgeçerek, dava konusunu devralmış olan kişiye karşı davaya devam eder. Bu takdirde davacı davayı kazanırsa, dava konusunu devreden ve devralan yargılama giderlerinden müteselsilen sorumlu olur.

b) İsterse, davasını devreden taraf hakkında tazminat davasına dönüştürür." hükmünü içermektedir.

Re'sen gözetilmesi zorunlu bulunan bu usul kuralına göre Mahkemece davacı tarafa seçimlik hakkı hatırlatılarak davayı ne şekilde sürdüreceği sorulmalı ve sonucuna göre işlem yapılmalıdır.

Hâl böyle olunca, İlk Derece Mahkemesince HMK'nın 125/1. maddesi gereğince davacı tarafa seçimlik hakkı hatırlatılarak dava konusu 3 numaralı bağımsız bölüm yönünden davayı ne şekilde sürdüreceğinin sorulması ve hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının dava konusu ... ilçesi, ... Mahallesi ... 16 parsel, ... ilçesi, ... Mahallesi ... 6 parsel sayılı (yeni 116 5 parsel) taşınmazda bulunan 1 numaralı bağımsız bölüm, 1 13 parsel sayılı (yeni ... 1 parsel) taşınmazda bulunan 3 numaralı bağımsız bölüm, ... 11 parsel sayılı (yeni 152 4 parsel) taşınmazda bulunan 1 ve ... numaralı bağımsız bölümler yönünden reddi ile, temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının bu taşınmazlar yönünden 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca kesin olmak üzere ONANMASINA,

.... Davalı ... vekilinin temyiz itirazının ... ilçesi, ... Mahallesi ... 11 parsel sayılı (yeni 152 4 parsel) taşınmazda bulunan 3 numaralı bağımsız bölüm yönünden kabulü ile; İlk Derece Mahkemesi kararının bu bağımsız bölüm yönünden BOZULMASINA,

Aşağıda yazılı 14.676,06 TL bakiye onama harcının temyiz eden davalı ...'den alınmasına, bozma yönünden iade edilecek harç bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,