Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2024/5374 K.2025/5003

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; maliki olduğu 24 nolu bağımsız bölümün sahte vekaletname ile ... tarafından davalı ...'a devredildiğini, taşınmazın satışına ilişkin ...'ya ... 11. Noterliğinin 02.08.20 19... yevmiyeli vekaletnameyi vermediğini, bahsi geçen noterliğe hiç gitmediğini, vekaletname üzerindeki imzanın kendisine ait olmadığını, kimlik fotokopisi ile işlem yapıldığını ileri sürerek tapu kaydının iptali ile davacı adına tescile, olmazsa taşınmazın gerçek değerinin belirlenerek davacının satış sebebiyle uğradığı zarara ilişkin sahte vekaletname düzenleyen ... 11. Noteri ... ve ilgililer, sahte vekil ... ve işbirliği içerisindeki davalı ...’dan müştereken ve müteselsilen şimdilik 10.000,00 TL’nin faiziyle tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı ...; emlakçılık yapması nedeniyle daha önceden tanıştığı daire alım ve satım ticaretinde bulunduğu ...'in yönlendirmesiyle söz konusu taşınmazı almaya karar verdiğini, mülk sahibinin Almanya'da olduğunu ve tapu işlemlerinin vekaletname ile satış sürecinde tanıdığı ...'nun gerçekleştireceğini öğrendiğini, taşınmaz konusunda anlaşma yapıldıktan sonra ... ve beraberinde gelen ... ... isimli daha önceden tanımadığı şahıs ile birlikte ...

Tapu Müdürlüğünde buluştuklarını ve satış talebi açtıklarını, harçlar ve diğer ödemelerin tarafından yapıldığını, tapu memurunun bizzat gözleri önünde satış bedelinin davalı ...'ya ödendiğini, davacıyı ve diğer davalıları satıştan önce tanımadığını, hileli ve danışıklı bir işlem yapmadığını, satış öncesi ve sonrasında bir kusurunun bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili; vekaletnamenin düzenlendiği tarihte noterliğin çalışanı katip ...’nın nüfus cüzdanı ve vekaletname düzenlemek için gerekli diğer evrakların gerçek olduğunu kontrol ettiğini, sunulan belgelerin gerçek olduğunu ve vekalet vermek isteyen ilgiliye ait olduğunu tespit ettikten sonra ne konuda işlem yapılacağının beyanını ilgiliden aldığını ve alınan beyan belgeye dökülerek düzenleme şeklinde vekaletnameyi hazırladığını, işlem sahibi ...'nın nüfus cüzdanından fotokopi çekerek düzenlenen vekaletnamenin arkasına eklediğini ve yine işlem sahibinin fotoğrafları alınarak vekaletnameye yapıştırıldığını,

vekaletnamenin altına adını soyadını, okudum kabul ettim beyanını yazdırıp altına imzasını alarak işlemi tamamladığını, Noterlikçe gösterilmesi gereken her türlü dikkat ve özeni gösterdiğini, dava dilekçesinde de zaten fotoğraf ve nüfus cüzdanı fotokopisinin davacıya ait olduğunun kabul edildiğini, ancak davacının nüfus cüzdanının aslı olmadan fotokopiyle işlem yapıldığı iddiasının kabulünün mümkün olmadığını, belge aslı olmadan işlem yapılmadığını, kusursuz sorumluluk için illiyet bağının kesilmemiş olması gerektiğini, ayrıca aldatma kabiliyeti olan belge olması gerektiğini, kimlik ve fotoğrafın iğfal kabiliyeti olduğunu,

noterlik sigortası kapsamında ... Sigorta şirketine davanın ihbar edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuş, sigorta şirketi davaya müdahil olmuştur.

Davalı ..., usulüne uygun tebliğe rağmen cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve esası belirtilen kararı ile; davaya konu taşınmazın devrine konu vekaletnamedeki imzanın ... 13. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/8 E. sayılı dosyasında alınan Adli Tıp Kurumu raporunda davacının eli ürünü olmadığı tespit edildiğinden taşınmazın sahte vekaletname ile davalı ...’a devredildiği, ilk el davalı ...'a yapılan işlemin yolsuz tescil niteliğini taşımakla geçersiz olduğu, davalı Noter yönünden ise cevap dilekçesinde nüfus cüzdanı fotokopisi ile işlem yapıldığı, nüfus cüzdanının aslında inceleme yapılmadığı anlaşılmakla davalının sorumluluğunu ortadan kaldıracak bir delile ulaşılamadığı, kusursuz sorumluluk hususu gözetilerek yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulması gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı ... ve davalı ... tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı ...'nin ilk el konumunda bulunması sebebiyle iyiniyet araştırması yapılmayacağı, davalı ... yönünden ise Noterlik Kanunu'nun 162. maddesi gereğince noterin kusursuz sorumluluğu söz konusu olup noterin sorumluluktan kurtulması için zarar ile nedensellik bağının kesildiğinin kanıtlanması gerektiği, davalı tarafça bu hususun ispatlanamadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 353/(1).b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; davanın öncelikle pasif husumet yokluğundan reddi gerektiğini, tapu iptal-tescil davasının tarafı olmadığını, terditli taleplerin bulunduğunu, notere hiçbir kusur ve sorumluluk yüklenmesinin mümkün olmadığını, gerekçede yer alan fotokopi ile işlem yapıldığı kabulünün yerinde olmadığını, aslı ile işlem yapıldığının açıkça belirtildiğini, harç, yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu olmayacağını, imza incelemesinin tapu çalışanlarının sorumluluğunda olup onların kusuru nedeniyle illiyet bağının kesildiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; iyiniyetli olduğunu, sahtelikten haberdar olmadığını, tarafları tanımadığını hileli işlem yapmadığını, bağlantılı dosyadaki beyanlardan davacının durumdan haberdar olup kötüniyetli olduğunu gösterdiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava, sahtecilik hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, olmazsa bedel istemine ilişkindir.

Dosya içeriğinden, dava konusu 4 67... parsel sayılı taşınmazda bulunan 24 nolu mesken nitelikli taşınmazın davacı adına kayıtlı iken ... 11. Noterliğinin 02.08.20 19... yevmiyeli vekaletnamesi ile vekil davalı ... tarafından 05.08.2019 tarihinde 75.000,00 TL bedelle davalı ...’a devredildiği, bahsi geçen vekaletnameye ilişkin ... 13. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/8 E. sayılı dosyasında alınan Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesinin 31.05.2021 tarihli raporuna göre vekaletnamedeki davacı ... adına atılı imzanın davacının eli ürünü olmadığının tespit edildiği anlaşılmaktadır.

Hemen belirtmek gerekir ki; temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı ... vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarına gelince;

Bilindiği üzere, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 111. maddesinin 2. fıkrasında “Mahkeme, davacının asli talebinin esastan reddine karar vermedikçe, fer’î talebini inceleyemez ve hükme bağlayamaz." ve 326. maddesinin 1. fıkrasında “Kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verilir.” düzenlemeleri mevcuttur.

Terditli davada, davacı iki ayrı talepte bulunur; ancak bu taleplerini terditli (kademeli) olarak yapar. Yani, taleplerden biri asıl taleptir, ikincisi yardımcı (terditli, fer’i) taleptir. Davacı, ilk önce asıl talep hakkında karar verilmesini ister, yardımcı talebini ise asıl talebin reddedilmesi ihtimali için yapar. Terditli davada mahkeme, ilk önce asıl talep hakkında inceleme yapar; bunu yerinde bulursa, fer’i talebin incelenmesine gerek kalmaz. Asıl talep yerinde görülmezse, o zaman yardımcı talebin incelenmesine geçilir. Terditli davada asıl talebin reddi, feri talebin kabulü halinde dava kısmen reddedilmiş olmaz; tam aksine tamamen kabul edilmiş olur. Böyle bir durumda yargılama giderlerinin tamamından davalı taraf sorumlu olur.

Somut olayda ise davacı, aslilik-ferilik ilişkisi kurulmak suretiyle tapu iptali ve tescil isteğinin mümkün olmaması halinde davalılardan tazminat isteğinde bulunmakla, taleplerini terditli olarak ileri sürmüş olup terditli taleplerde netice itibariyle tek bir talebin bulunduğu gözetildiğinde her talep ayrı dava olarak kabul edilemeyeceğinden asıl talep kabul edildiğinden terditli talep yönünden davalı olarak gösterilen davalı ... aleyhine harç, yargılama gideri ve vekalet ücretine karar verilmesi isabetsizdir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK'nın 370/2. maddesi hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının reddine, davalı ... vekilinin değinilen yöne ilişkin temyiz itirazının kabulü ile; temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının (2), (3) ve (4) numaralı bentlerinde yer alan “... davalılardan müştereken müteselsilen alınarak... ” ibaresinin hükümden çıkarılarak yerlerine “... davalı ... dışındaki davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak...” ibarelerinin yazılması suretiyle hükmün bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan harçların istek halinde temyiz eden davalılar Hanefi ve Belgin’e iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,