Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2024/5615 K.2025/1021

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı dava dilekçesinde özetle; davalının sahte evrak düzenleyerek babası ... ...'dan kalan taşınmazları kendisi cezaevindeyken adına tescil ettirdiğini, ayrıca babası adına bankada olan parayı da aldığını, kendisine düşen hisseyi vermediğini, mirastan mahrum kaldığını ileri sürerek babasından kalan mirası tahsil edebilmesi için gerekli işlemlerin yapılmasını talep etmiştir.

Davacı talep sonucunu açıkladığı 14.07.2023 havale tarihli dilekçesinde özetle; davalı ...'ya annesinin haksız yere taşınmazları sattığını, çocuk yaşta iken cezaevinde bulunduğu dönemde annesi vasisi iken kendisine ait hisseleri davalıya sattığını, mahkemeden husumete izin kararı almadan ve kendisinin rızası olmadan yapılan satışın butlan olduğunu, mutlak butlan olan satış işlemlerinin yok hükmünde olduğu için iş bu davayı açma zarureti hasıl olduğunu, bahse konu dönemde annesinin başka bir erkek ile evlendiği ve o dönem öldürülmekten korktuğu için bu malları davalıya verdiğini, bu hususun da yine butlanla sakat olduğunu,

zira kişinin hür iradesi ile işlem yapmasını engelleyecek bir koşul oluştuğunda irade sakatlığının oluştuğunu, yapılan işlemin yok hükmünde olduğunu, satış işlemlerinin Tapu Müdürlüğünden eskiye dönük kayıtların detaylı olarak istenilmesini, Tapu Müdürlüğünce tarafına bilgi verilmemesi ve de Mahkemeye eksik bilgi gönderilmesi nedeniyle bunların tespitinin Mahkemece eksik yapıldığını, ilgili kuruma yazı yazılarak annesi ...'nın davalıya yapmış olduğu tüm satış, bağışlama vs devir işlemlerinin istenmesi gerektiğini, bu nedenlerle ... köyündeki 4753 parsel sayılı 960 m²,

Diyarbakır/Yenişehir Köşkler Mah. Kuşdili köşkü yanı 569 ada 18 parsel sayılı bir buçuk dönüm imarlı arazi, Diyarbakır ili, Sur ilçesi ... Mah. ... sok. no:10 taşlı tarihi ev 397/12 - 85 - 2659 - 12288, 397/13 - 96 - 4403 - 24576, Diyarbakır ili, Sur ilçesi, ... Mah. ... sok. ... apt. 310 m ticarethane, Diyarbakır ili, Yenişehir ilçesi, ... Mah. 12 buçuk dönüm tarım arazisinin tapu kayıtlarının iptaline, hissesi oranında adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, dava dilekçesinde belirtilen hususların haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davacının, dava konusu yapmış olduğu taşınmazların ekte sunulan veraset ilamından da anlaşılacağı üzere davacının mülkiyetine miras yoluyla intikal ettiğini, davacının miras yoluyla intikal eden adına kayıtlı taşınmazlarla ilgili hukuk düzeni içerisinde, muvazaaya yer vermeden, kendi hür iradesi ile hukuki tasarruflarda bulunduğunu,

müvekkilinin davacı kardeşinin çeşitli suçlardan tutuklanıp ceza infaz kurumunda bulunduğu bir dönemde kendisine avukat tutması ve ceza infaz kurumunda ihtiyaçlarını gidermesi için davacının talebi doğrultusunda dava konusu edilen taşınmazları sattığını, davacının, satışını yapılmasını istediği tüm konularda noter huzurunda düzenlenen özel vekaletname ile müvekkilini yetkilendirdiğini, davacı tarafın iddialarının hukuki mesnetten yoksun olup davacının uzun zaman ceza infaz kurumunda hükümlü kalması nedeniyle psikolojik problemler yaşamakta olduğunu,

davalının iddia konusu etmiş olduğu talepler evrakta sahtecilik suçuna ilişkin olup bu hususta Mahkemenin görevli olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacıya keşfen belirlenen değer üzerinden tamamlama harcını yatırmak üzere süre verilmiş olmasına rağmen davacı tarafından harç yatırılmadığından 28.12.2023 tarihli duruşmada 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 30. maddesi ve 6100 sayılı HMK'nın 150. maddesi uyarınca dosyanın işlemden kaldırıldığı ancak davacı tarafından 3 aylık süre içerisinde harcın yatırılmadığı ve de davanın yenilenmediği gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı tarafından herhangi bir dava değeri gösterilmeden maktu harç yatırılarak dava açıldığı, mahallinde yapılan keşfe katılan bilirkişi heyetince düzenlenen raporda dava konusu taşınmazların dava tarihi itibari ile değerlerinin toplamı 851.169,02 TL olarak tespit edildiği,

Mahkemece, tespit edilen değer üzerinden eksik kalan harcı ödemesi konusunda davacı tarafa 26.10.2023 tarihli duruşmada usulüne uygun süre verilmesine rağmen, davacı tarafça bu sürede eksik harcın tamamlanmaması nedeniyle 28.12.2023 tarihinde HMK'nın 150. maddesine göre dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği, HMK'nın 150/5. maddesi gereğince işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davanın 28.03.2024 tarihi itibariyle açılmamış sayılmasına karar verildiği,

Mahkemece Harçlar Kanunu'nun 30 ve 32. maddeleri ile HMK'nın 150. maddesine uygun olarak eksik harcın ödemesi konusunda davacı tarafa usulüne uygun olarak süre verildiği halde, bu sürede eksik harcın tamamlanmaması nedeniyle dosyanın işlemden kaldırılmasında ve işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı temyiz dilekçesinde özetle; kendisi cezaevindeyken, taşınmazlardaki hisselerinin vasisi olan annesi tarafından davalıya haberi olmaksızın satıldığını, 15.09.1993 tarihinde cezaevinde tutuklu olduğunu, 08.11.1993 tarihinde tahliye olduğunu, 27.10.1993 tarihinde ... köyündeki 4753 parsel sayılı taşınmazının husumete izin kararı ve rızası olmadan satıldığını, annesi tarafından vekil tayin edilen ...'in duruşmadaki beyanında davacının o tarihte ... olmadığını, vekil olarak yapmış olduğu satışlardan davacının haberi olup olmadığını bilmediğini, annesinin talebi doğrultusunda işlem yaptığını belirttiğini ileri sürerek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava, tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacının temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunu'nun 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı 187,80 TL bakiye onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,