Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2024/965 K.2025/4408

Pazar (Rize) Sulh Hukuk Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; dahili davalı ... vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyize konu edilen kararda dava değerinin duruşma sınırının altında olduğu anlaşıldığından dahili davalı ... vekilinin duruşma isteminin reddine, temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının ...Mahallesi 316 ada 92 parsel sayılı taşınmazın maliki olduğunu, 92 parsel sayılı taşınmaz ile bu taşınmaza komşu 316 ada 171 parsel sayılı taşınmazın 03.10.1994 tarihli tapu senedine istinaden bütün olmasına rağmen kadastro çalışmaları sonucunda iki parçaya ayrılarak 171 parsel sayılı taşınmazın 1946 doğumlu ... kızı ...adına tescil edildiğini, nüfusta yapılan araştırmada ... isimli kimsenin olmadığını, kadastro tutanağında bahsi geçen kişinin ... olduğunu ileri sürerek tapu kaydının düzeltilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır.

Dahili davalı ... vekili yargılama sırasında, davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

1. Pazar Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/148 Esas sayılı dosyası üzerinden Tapu Müdürlüğüne ve ...'ye karşı açılan davada, Ardeşen Tapu Müdürlüğü yönünden dava tefrik edilmiş ve davacıya Ardeşen Tapu Müdürlüğüne karşı tapu kaydında düzeltim davası açılması için yetki verilmiştir.

2. Ardeşen Tapu Müdürlüğü yönünden tefrik edilen dava, Pazar Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/138 Esas numarasını almış ve Mahkemece 27.03.2014 tarihinde görevsizlik kararı verilmiştir.

3. Görevsizlik kararının kesinleşmesi üzerine Sulh Hukuk Mahkemesinde yargılamaya devam edilmiş ve Mahkemenin 21.01.2015 tarihli ve 2014/752 Esas, 2015/58 Karar sayılı kararıyla, davacının idari başvuru yoluna tüketmediği gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz başvurusunda bulunulması üzerine Dairece, işin esasına girilmesi gerektiği belirtilerek Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile,...316 ada 171 sayılı taşınmazda malik olarak görünen .... kızı ...'nin, ... ... Kızı ... olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Dahili davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; eldeki davanın tapu kaydında düzeltim davası olarak davalı ... Müdürlüğüne karşı açıldığını ve bu şekilde davanın yürütüldüğünü, tapu kaydında düzeltim davalarında yasal hasımın Tapu Müdürlüğü olduğunu, yargılama gideri ve harcın da davacı üzerinde bırakılması gerektiğini belirterek Mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava, tapu kaydında düzeltim istemine ilişkindir.

1. Dosya içeriği ve toplanan delillerden; dava konusu ... 316 ada 171 parsel sayılı 276,11 m2 yüz ölçümlü ve bahçe vasıflı taşınmazın senetsizden 1946 doğumlu ... ... kızı ... adına 22.06.2006 tarihinde tescil edildiği, davacının, ... isminin ... olarak düzeltilmesi ismiyle davalı ... Müdürlüğüne karşı dava açtığı anlaşılmıştır.

2. Eldeki davanın ilk olarak Asliye Hukuk Mahkemesinde tapu kaydının düzeltilmesi ve davacı adına tescil istemiyle hem ...'ye karşı hem de Tapu Müdürlüğüne karşı açıldığı, bu davada davalı ... vekilinin, 316 ada 171 parsel sayılı taşınmazda bahsi geçen Hayriye isimli kişinin davalı ... olduğunu, bu taşınmazın da ......Ailesi Mezarlığı olarak kullanıldığını beyan ettiği, dosya kapsamında dinlenilen mahalli bilirkişi ve tanıkların da tapu kaydında ... olarak bahsi geçen kişinin davalı ... olduğunu ifade ettikleri göz ardı edilerek Mahkemece,

Sulh Hukuk Mahkemesinde hasımsız olarak Tapu Müdürlüğüne yöneltilen tapu kaydında düzeltim davası açılması için davacı tarafa yetki verilmesi ve sonrasında Tapu Müdürlüğü yönünden davayı tefrik ederek görevsizlik kararı vermesi doğru değildir. Zira çekişme konusu 316 ada 171 parsel sayılı taşınmaz yönünden mülkiyet ihtilafının bulunduğu ortadadır.

Bu durumda, sorunun tapuda düzeltim davası yoluyla giderilmesi mümkün olmayıp mülkiyet uyuşmazlığına dayalı tapu iptali ve tescil davası ile bu sorun giderilebilir.

3. Hâl böyle olunca; uyuşmazlığın niteliği gereği davaya Asliye Hukuk Mahkemesinde bakılmak üzere görevsizlik kararı verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile işin esası bakımından yazılı şekilde karar verilmesi isabetsizdir.

4. Diğer yandan usul hukukumuzda davaya dahil (dahili davalı-dahili davacı) diye bir müessese bulunmayıp ıslah suretiyle dahi tarafın değiştirilemeyeceği genel usul kuralıdır. Bir başka anlatımla zorunlu dava arkadaşlığı hariç bir kimseye dahili dava yoluyla taraf sıfatı verilmesi olanağı bulunmadığı gibi, davada taraf olmayan kimse veya kişi hakkında hüküm kurulması mümkün değildir.

5. O hâlde, dava konusu taşınmazda mülkiyet iddiasında bulunan ...'nin dahili davalı olarak davaya dahil edilerek karar verilmesi de doğru değildir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Dahili davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, 6100 sayılı HMK'nın geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA,

Peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden dahili davalı ...'ye iadesine,

Dosyanın Pazar (Rize) 1. Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,

1086 sayılı HUMK'un 440/III-2. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere,