Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2025/1723 K.2025/2710

Taraflar arasındaki kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil davasının bozma kararına uyularak yapılan yargılaması sonunda, kısmen kabulüne karar verilmiş olup, hükmün davalılar ... ve arkadaşları vekili, davalı ... vekili ile davalı ... ve arkadaşları tarafından temyiz edilmesi üzerine; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar ... ve arkadaşları; tapu kaydı ve satın alma iddiasına dayanarak çekişmeli taşınmazın bir bölümüne yönelik olarak tapu iptali ve tescil istemiyle dava açmış, yargılama sırasında ... ve ... aynı gerekçelerle davaya katılmıştır.

II. CEVAP

1. Davalılar, aşamalarda; taşınmaza revizyon gören kayda ve miras yoluyla gelen hakka dayalı olarak davanın reddini savunmuştur. 2. Davalılar ...,...,..,. ... ve .... ise cevap dilekçelerinde çekişmeli taşınmazda kendilerine isabet eden payları davacılara satarak zilyetliği teslim ettiklerini belirterek davayı kabul ettiklerini beyan etmişlerdir.

III. MAHKEME KARARI

Hakkari Asliye Hukuk Mahkemesinin kararıyla; çekişmeli taşınmazın hükmen tesciline esas dava dosyasının eldeki uyuşmazlık yönünden kesin hüküm teşkil ettiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ... ve arkadaşları ile katılan davacı ... tarafından temyiz başvurusunda bulunulmuştur.

Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin, 27.02.2012 tarih, 2011/4783 Esas, 2012/1199 Karar sayılı kararıyla.

"Mahkemece yöntemince taraf teşkili sağlanmadan hüküm kurulduğu belirtilerek doğru sonuca varılabilmesi için dava konusu taşınmazın soyadları yazılmaksızın sadece baba adları belirtilmek suretiyle paylı olarak davalılar ve dava dışı şahıslar adına tespit ve tescil edildiği dikkate alınıp adı geçen kayıt maliklerinin mirasçılık belgesine esas nüfus aile kayıt tabloları getirtilerek tüm mirasçılarına dava dilekçesi ile duruşma gününün yöntemine uygun şekilde tebliğ edilmesi, davaya dahil edilen mirasçılar yargılamaya geldiğinde kendilerinden davaya karşı diyecekleri, delilleri sorulup saptanması, gösterecekleri delillerin toplanması,

bu yolla husumet yaygınlaştırılarak davada taraf koşulu sağlandıktan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna uygun bir karar verilmesi" gereğine değinilmek suretiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen karar

Hakkari Asliye Hukuk Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen temyiz incelemesine esas kararı ile; bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, taraflar arasında yapılan pay temliklerinin kadastro sırasında gözetilmediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, dava konusu 243 ada 22 parsel sayılı taşınmaz 9.600 pay kabul edilmekle;

A) Kayıt malikleri ... (480 pay), .... kızı ... (720 pay) ve .... (180 pay) ait toplam 1.380 paya ilişkin tapu kaydının iptali ile bu payların tapu kaydında ... oğlu ... (180 pay) olarak adı geçen ... ve ... oğlu ... adına kendi payı ile birlikte toplam 1.560 pay olarak tapuya kayıt ve tesciline,

B) Tapu kaydında ... oğlu ... (240 pay), ... kızı ... (240 pay), .... kızı ... (480 pay), ... (120 pay), ... kızı ...e (480 pay), ... oğlu ... (640 pay), ... oğlu ... (640 pay), ... oğlu ... (640 pay) ve .. kızı ... (160 pay), ... kızı ... ... (960 pay) adlarına kayıtlı toplam 4440/9600 paya ilişkin tapu kaydının iptali ile;

B-1) Bu paylardan 1.920 payın tapu kaydında ... oğlu ... olarak geçen ... adına tapuya kayıt ve tesciline,

B-2) Bu paylardan 1.560 payın tapu kaydında .... oğlu ... (360 pay) olarak adı geçen ... adına kendi payı ile birlikte toplam 1.920 pay olarak tapuya kayıt ve tesciline, C) Tapu kaydında .... oğlu ... (960 pay), ... kızı .... (384 pay), ... kızı .. (72 pay), ... kızı ... (72 pay), ... kızı ... (147 pay), ... kızı .... (147 pay) adına kayıtlı toplam 1782/9600 paya ilişkin tapu kaydının iptali ile;

C-1) Bu paylardan 891 payın tapu kaydında .... oğlu ... adına kendi payı 72 pay ve ...'den aldığı bu nedenle ...'in pay hesabına katılmayan 480 pay ile birlikte toplam 1.443 pay olarak tapuya kayıt ve tesciline,

C-2) Bu paylardan 891 payın tapu kaydında .... oğlu ... mirasçıları (..., ..., ..., ..., ... ...., ... ve ... adına kendi miras payları oranında) adına ...'in kendi payı 72 pay ve ...'den aldığı bu nedenle ...'in pay hesabına katılmayan 480 pay ile birlikte toplam 1.443 pay olarak tapuya kayıt ve tesciline, fazlaya ilişkin talebin reddine,

Müdahil davacılar ... ve ...'un davasının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... ve arkadaşları vekili, davalı ... vekili ile davalı ... ve arkadaşları tarafından temyiz başvurusunda bulunulmuştur.

1. Davalılar ... ve arkadaşları vekili temyiz dilekçesinde; davalı ... ve .... yönünden adı geçenlerin murisi ...'in (...) hiç bir zaman ''...'' soyadını kullanmadığı gibi herhangi bir satış sözleşmesi ile dava konusu taşınmazda vaki payını da satmadığını, diğer davalılar ..., ..., ... ve ... yönünden ise adı geçen davalıların hisselerine düşen paylarını satmadıklarını, bu hususta davacı tarafın sunmuş olduğu belgelerin hukuki değeri olmadığı gibi, sunulan kayıtların davalılar ile ilgisinin bulunmadığını,

yine hüküm yerinde davalıların paylarının iptaline dair kararın gerekçelerinin ne olduğu ortaya konmadığı gibi davacı tarafın satın alma iddiasını doğrulayacak bir delil aşamalarda dosyaya girmediği halde davanın kabulüne hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, çelişkiler içeren kararın mülkiyet hakkının ihlali niteliğinde olduğunu belirterek hükmün bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... ve arkadaşları temyiz dilekçesinde; gerek dava dilekçesinde, gerekse yargılamanın aşamalarında murisleri .... ve ...'e karşı açılmış bir dava bulunmadığını, müşterek halde çekişmeli taşınmaza malik olmalarından ötürü zorunlu olarak davaya dahil edilmeleri nedeniyle davada taraf sıfatını kazandıklarını, adı geçen murislerinden intikal eden hisselerini satmadıklarını, buna rağmen hüküm kısmının ''1-A'' bendinde murisler .... ve....'e ait hisselerin iptali ve davacı ... adına tesciline ilişkin hüküm kurulduğunu, ne var ki 11.04.1970 tarihli satış işlemlerini gösteren belgeler incelendiğinde,

belgeye konu satışın davacı ...'un murisi olan annesi ... ...'a intikal eden hisselere yönelik olduğu, davalıların murislerine ait payların satılıp devredilmediğini belirterek kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

3. Davalı ... vekili, davalı ...'ın murisi ...'in (...) hiç bir zaman ''...'' soyadını kullanmadığı gibi herhangi bir satış sözleşmesi ile dava konusu taşınmazda vaki payını da satmadığını, aşamalarda Hakkari Nüfus Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davalının murisi ...'in, ''...'' soy ismini alıp almadığı hususunda araştırma yapmak yerine dosyada taraf müdahil davacının beyanlarının esas alınması sureti ile karar verildiğini, dosyadaki satış işlemine konu evraklarda temlik eden tarafın ''...'' olarak belirtildiğini ne var ki davacının murisi ... ile .. isimli şahıs arasında herhangi bir bağ bulunmadığını, Mahkemece bu hususta yanılgıya düşülerek ve eksik inceleme yapılarak hatalı bir şekilde karar verildiğini belirterek hükmün bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

1. Kadastro sırasında .... ili, ..... ilçesi, .... Mahallesi çalışma alanında bulunan 243 ada 1 parsel sayılı taşınmazın Hakkari Asliye Hukuk Mahkemesinin 1988/96 Esas sayılı dosyasında davaya konu olduğundan söz edilerek malik hanesi açık bırakılmış, sözü edilen dava dosyası ve taşınmazın kadastro tutanağı Kadastro Mahkemesine aktarılmıştır. Kadastro Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda kök 243 ada 1 parselden ifrazen dava konusu 243 ada 22 parsel sayılı 68578,34 metrekare yüz ölçümündeki taşınmaz tapu kaydına dayalı olarak davalılar ... ve arkadaşları adına hükmen tespit ve tescil edilmiştir.

2. Bilindiği üzere; kadastro sırasında revizyon görmek suretiyle işleme tabi nitelikte olan tapulu taşınmazlarda kadastro tespitinden önce yapılan devir ve temlikler evleviyetle geçerli olup tespit sırasında esas alınacağı gibi, 3402 sayılı Yasa'nın 26. ve 40. maddeleri uyarınca tespit gününden sonra dahi tedavül eden kayıtların işleme tabi olacakları ve alıcıların tapu maliklerine halef olacağı kabul edilmiştir.

3. Somut olayda; davacılar, çekişmeli taşınmaza revizyon gören kök T.evvel 308 tarih, 25 sıra numaralı tapu kaydında davalı ve murisi evvellerine ait olan payları kayden satın aldıklarını iddia ederek tapu iptali ve tescili isteğinde bulunmuştur. Mahkemece yazılı gerekçeler ile hüküm yerinde gösterildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiş ise de yapılan araştırma ve inceleme yetersiz olduğu gibi Mahkemece nitelikli bilirkişi raporu alınmadan hangi gerekçeler ile hesaplandığı anlaşılamayan payların dağıtılması suretiyle varılan sonucun olağan kanun yolları aşamasında denetlenmesine imkan da bulunmamaktadır.

4. Doğru sonuca varılabilmesi için öncelikle dava konusu taşınmazın tespitine dayanak yapılan kök T.evvel 308 tarih, 25 sıra numaralı tapu kaydının tesisinden itibaren tüm tedavüllerinin eksiksiz ve tedavüllerin birbiriyle bağlantılarını gösterecek şekilde, (eski yazı tapu kayıtlarının Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü Arşiv Dairesi Başkanlığından) pay temlikine ilişkin tüm oluşum belgeleri de dahil mahalli Tapu Müdürlüğünden celp edilmesi suretiyle dosya ikmal edilmelidir.

Bundan sonra, dava dosyası tapu kayıtları hususunda ehil 3 kişilik kadastro bilirkişi heyetine tevdi edilerek tapu sicilleri üzerinde araştırma da yaptırılmak suretiyle yöntemince ve denetime elverişli biçimde tapu kayıtlarının tedavül durumu, müracaata bırakılan payların akıbetleri ile tedavül eden payların kim tarafından hangi tarihte temlik edildiği, temliklerin dayanağı işlemleri ve işlemin taraflarını içerecek şekilde tapu maliklerinin son pay durumlarını da gösteren ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalıdır.

İddia ve savunmanın niteliği gözetilerek tapulu taşınmazlarda kadastro tespitinden önce yapılan devir ve temlikler ile 3402 sayılı Yasa'nın 26. ve 40. maddeleri uyarınca tespit gününden sonra dahi kayden tedavül eden payların işleme tabi olacakları ve alıcıların tapu maliklerine halef olacağı gözetilerek tarafların son pay durumları belirlenmek suretiyle sonucuna göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece yazılı şekilde yöntemine uygun biçimde araştırma ve inceleme yapılmadan hüküm kurulması isabetsiz olduğundan temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görülmüş, kararın bozulmasına hükmetmek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalılar ... ve arkadaşları vekili, davalı ... vekili ile davalı ... ve diğerlerinin temyiz itirazlarının kabulüyle 6100 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi gereğince hükmün BOZULMASINA,

Peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden taraflara iadesine,

Dosyanın Hakkari Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,