Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2025/3462 K.2025/4280

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar; mirasbırakanları ...'ın paydaşı olduğu 1 69... parsel sayılı taşınmazın Torbalı Belediyesinin 11.03.1992 tarihli ve 356 sayılı Encümen kararı ile 7.949 m²'lik kısmının kayıtsız, şartsız ve bedelsiz biçimde yol ve otopark olarak terkinine, bedelsiz terkten kalan 22.4 89... 'lik kısmın ise 32 parça taşınmaza ifraz edilmesine karar verildiğini, kalan 22.489 m²'lik kısımdan ifrazen oluşan 32 adet taşınmazın mirasbırakanları ... ve diğer malikler adına tescil edildiğini,

ancak 22.02.1995 tarihli Belediye Encümen Kararıyla bedelsiz olarak terk edilen kısımda imar planı değişikliği yapılarak ''otopark'' alanından çıkarılıp ''konut'' alanına alındığını ve oluşan parsellerin ihdasen Belediye adına tescil edildiğini, taşınmazların bir kısmının ise davalı ... tarafından daha sonra 3. kişilere satış suretiyle devredildiğini, imar planı değişikliğinin mülkiyet hakkına aykırılık oluşturduğunu,

bu hususta İdare Mahkemesinde açtıkları davada da 22.02.1995 tarihli işlemin iptaline karar verildiğini ancak davalı Belediyenin İdare Mahkemesi kararının gereğini yerine getirmediğini ileri sürerek davalı ... adına kayıtlı taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile payları oranında adlarına tescilini, 3. kişilere devredilen taşınmazların ise değerlerinin tespiti ile davalıdan tahsilini istemişlerdir.

II. CEVAP

Davalı; iddianın doğru olmadığını, davacıların mülkiyet hakkını ihlal eden bir husus bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen karar ile; davacıların mirasbırakanın paydaşı olduğu dava konusu 1 69... parsel sayılı taşınmazın Belediye Encümeninin 11.03.1992 tarihli ve 356 sayılı kararı ile 7.9 49... 'lik kısmının kayıtsız, şartsız ve bedelsiz yol ve otopark olarak terkinine, kalan kısmının 32 parçaya ifraz edilmesine karar verildiği,

terk tarihinden sonra davalı ... tarafından imar planı değişikliği yapılarak bedelsiz terk edilen kısmın ''belediye hizmet alanı ve B3 konut alanı'' olarak ilan edildiği ve 22.02.1995 tarihli ve 218 sayılı Belediye Encümen kararıyla taşınmazların davalı ... adına ihdasen tesciline karar verildiği, İzmir Bölge İdare Mahkemesi 3. Dava Dairesinin 2018/620 Esas, 2019/ 486 Karar sayılı ilamı ile 22.02.1995 tarihli ve 218 sayılı Belediye Encümeni kararında hukuka uygunluk bulunmadığının tespit edildiği, bedelsiz terke konu dava konusu 7 41... , 2, 3, 4, 6, 7, 8, 9, 10, 11 parsellerin toplam değerinin 2.050.00,00 TL olduğu,

ancak anılan parsellerden 6 ve 9 parselin fiilen yol olduğu, bu iki parselin değeri düşüldüğünde kalan 1.634.000,00 TL üzerinden davacının iddiasını ispatladığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 1.634.000,00 TL'nin faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, dava konusu 1 69... parsel sayılı taşınmazın 11.03.1992 tarihli ve 356 sayılı Belediyesi Encümen kararı ile 7.9 49... 'lik kısmının kayıtsız şartsız ve bedelsiz yol ve otopark olarak terkinine ve terkinden sonra bakiye kalan kısmın 32 parçaya ifraz edilmesine karar verildiği, tapu kayıtlarının incelenmesinden bakiye 22.4 89... 'lik kısmının davacıların mirasbırakanı ... ve diğer malikler adına tescil edildiği,

22.02.1995 tarihli ve 218 sayılı Encümen Kararıyla terk edilen taşınmazın imar planı ve İmar Kanunu'nun 17. maddesi gereğince "belediye hizmet alanı ve B-3 konut alanı" olarak otoparktan Belediye adına ihdasına karar verildiği, bir kısım taşınmazın daha sonradan davalı ... tarafından 3. kişilere satıldığı, İzmir Bölge İdare Mahkemesi 3. İdare Dava Dairesinin 11.07.2019 tarihli ve 2018/620 Esas, 2019/486 Karar sayılı kesin nitelikli kararı ile işlemin Belediyenin sebepsiz zenginleşmesine sebebiyet vereceği belirtilerek 22.02.1995 tarihli Encümen Kararının iptaline karar verildiği,

iptaline karar verilen 22.02.1995 tarihli Belediye Encümeni kararı ile imar planı değişikliğiyle otoparktan ihdas işlemi yapılması sonucunda dava konusu 7 41... , 2, 3, 4 6, 7, 8, 9, 10, 11... parsellerin davalı ... adına tescil edildiği,

İdare Mahkemesince 22.02.1995 tarihli Belediye Encümeni kararının iptalinin ardından Torbalı Belediye Meclisinin 07.11.2019 tarih ve 120 sayılı kararı ile uygun görülerek İzmir Büyükşehir Belediye Meclisinin 16.10.2020 tarih ve 05.890 sayılı kararı ile değişiklikle onaylanan Uygulama İmar Planı Revizyonunda 7 41... , 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11... numaralı parseller "park alanı" olarak belirlendiği ve askı süresi sonunda kesinleştiğinin anlaşıldığı, diğer yandan davacıların mirasbırakanı tarafından verilen yola terk beyanında yola terk edilen kısımla ilgili koşullu bir bağışın bulunmadığı,

Belediyenin değişen şartları gözeterek "Yol ve Otopark" için ayırdığı alanı özel mülke konu etmesinin belediye çalışması kapsamında tasarruf işlemi olduğu, davanın reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun ise kabulü ile hüküm ortadan kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, mirasbırakanları tarafından davalı Belediyeye bedelsiz biçimde yol ve otopark olarak terk edilen taşınmazın daha sonra Belediye tarafından kamu yararı dışında 3. kişilere satıldığını, kamuya yol ve otopark yapılması için terk edilen taşınmazların sonrasında özel mülkiyete elverişli hale getirilmesinin eski malike mülkiyeti geri isteme hakkı kazandıracağını, davanın reddinin hukuka aykırı olduğunu, ayrıca dava konusu taşınmazın m2 fiyatının düşük belirlendiğini, eksik hesaplama yapıldığını, faiz başlangıcı bakımından da Yerel Mahkeme kararının hatalı olduğunu, davalı Belediyenin sebepsiz zenginleştiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava, tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde bedel istemine ilişkindir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden.

11.03.1992 tarihli ve 356 sayılı Torbalı Belediyesi Encümen kararı ile davacıların mirasbırakanı ...'ın paydaşı olduğu dava konusu 1 69... parsel sayılı taşınmazın 7.9 49... 'lik kısmının kayıtsız, şartsız ve bedelsiz yol ve otopark olarak terkinine ve terkinden sonra kalan 22.4 89... 'lik kısmının ise 32 parçaya ifraz edilmesinin imar planına uygun olduğuna karar verildiği, tapu kayıtlarının incelenmesinden taşınmazın kalan 22.4 89... 'lik kısmının 32 parçaya ifraz edilerek davacılar mirasbırakanı ... ve diğer malikler adına tescil edildiği,

daha sonra 22.02.1995 tarihli 218 sayılı Belediye Encümen kararıyla yol ve otopark olarak bedelsiz terk edilen taşınmazın imar planı değişikliğiyle "belediye hizmet alanı ve B-3 konut alanı" olarak Belediye adına ihdasına karar verilerek dava konusu 7 41... , 2, 3, 4, 6, 7, 8, 9, 10, 11... parsel sayılı taşınmazların Belediye adına ihdasen tescil edildiği, taşınmazların bir kısmının Belediye tarafından 3. kişilere satış yoluyla devredildiği anlaşılmaktadır.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı 187,80 TL bakiye onama harcının temyiz eden davacılardan alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,