Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2025/3846 K.2025/4020

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından duruşma istekli, temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 11.02.2025 Salı günü duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde temyiz edilen davalı Hazine vekili Avukat .... geldi, davetiye tebliğine rağmen davacılar vekili gelmedi. Gelen vekilin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi. Temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar dava dilekçesinde; çekişmeli 1 32... ve 1 52... parsel sayılı taşınmazların sağlığında muris ... tarafından kullanıldığı, onun ölümüyle zilyetliğin mirasçılarına intikal ettiği iddiasıyla irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptali ve adlarına tescili isteğinde bulunmuşlardır.

II. CEVAP

Davalı Hazine; dava konusu taşınmazların niteliği gereği özel mülkiyete konu olmasının ve zilyetlik ile kazanılmasının mümkün olmadığını, davanın öncelikle bu nedenle reddinin gerektiğini, dava konusu taşınmazların yüz ölçümünün çok fazla olduğunu, bu miktardaki taşınmazların mülkiyetinin zilyetlik suretiyle kazanılmasının mümkün olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince, aktif dava ehliyetinin ispat edilmesi gereğine değinen Bölge Adliye Mahkemesi kaldırma kararı uyarınca yapılan yargılama sonucunda; dava konusu taşınmazın ne sebeple davacılara kaldığı, ölüm tarihi itibari ile terekesi el birliği mülkiyeti şeklinde olan muris ...’nin sağlığında çekişmeli taşınmazın satış veya bağış yoluyla davacılara intikal edip etmediği veya muris .....’nin ölümünden sonra mirasçıları arasında geçerli bir taksim yapılıp yapılmadığı konusunda davacının iddiasının dayanağının açıklattırılması yoluna gidildiği,

davacı vekilince 12.11.2021 tarihli duruşmada dava konusu yerlerin ...'dan miras kaldığı ve ...'nın sağlığında herhangi bir şekilde satış veya bağış yolu ile davacılara intikal etmediği, ...'nın ölümünden sonra da tüm mirasçıların katılımı ile herhangi bir geçerli taksim yapılmadığına dair açıklama yapıldığı, şu halde murisin terekesinin mirasçıları arasında ve tüm mirasçıların katılımıyla taksime tabi tutulmadığı, taşınmazın taksim, satış veya bağış yoluyla davacılara intikal etmediği,

mirasçı olan davacıların kendi adlarına tescil isteğinde bulundukları gerekçesiyle TMK'nın 702. maddesi gereğince dava ehliyeti (aktif husumet) yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine.

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda davacı tarafça miras bırakanları olduğu belirtilen ...’nın ölümü ve eklemeli zilyetliği ile miras hakkına dayanarak ... terekesine göre üçüncü kişi konumunda bulunan Hazineye karşı tescil istemiyle dava açıldığı; ancak satın alma, bağışlama ya da taksim olgusuna (hukuki sebep) açıkça dayanılmadığı, Mahkemece çekişmeli taşınmazın ne sebeple davacılara kaldığı konusunda dilekçelerinin açıklattırılması yoluna gidildiği,

davacı vekilince 12.11.2021 tarihli duruşmada dava konusu yerlerin ...'dan miras kaldığı ve ...'nın sağlığında herhangi bir şekilde satış veya bağış yolu ile davacılara intikal etmediği, ...'nın ölümünden sonra da tüm mirasçıların katılımı ile herhangi bir geçerli taksim yapılmadığına dair açıklama yapıldığı, şu halde davacıların dava ehliyetlerinin (aktif husumet) bulunmadığı,

yine davacılardan ...’nın muris ... mirasçısı olmadığı anlaşılmakla Mahkemece TMK'nın 702. maddesi gereğince dava ehliyeti (aktif husumet) yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik olmadığı gerekçesiyle başvurunun esastan reddine hükmedilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; dava konusu taşınmazların muris ....’nin vefatıyla davacılara intikal ettiği, aktif dava ehliyetinin bulunmadığı yönündeki tespitin isabetli olmadığı, zira davacıların miras yoluyla gelen hakka dayalı olarak eldeki davayı açtıkları ve mirasçı sıfatları nedeniyle dava ehliyetlerinin bulunduğunu, murisin sağlığında herhangi bir şekilde satış yahut bağış yoluyla davaya konu taşınmazların davacılara intikal etmediği, aynı şekilde murisin ölümüyle terekesinin taksim de edilmediği,

murisin ölümüyle mülkiyetin doğrudan davacılara intikal ettiğini, miras yoluyla intikal eden taşınmazlarda mirasçıların salt miras payları nedeniyle mülkiyet haklarının bulunduğunu, bilirkişi raporları ve toplanan delillerle taşınmazların davacıların murisine, ondan da davacılara geçtiğinin sabit olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Kadastro sonucu ... ili, ... ilçesi, ... köyü çalışma alanında bulunan 1 32... ve 1 52... parsel sayılı taşınmazlar ham toprak vasfıyla Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir.

Temyizen incelenen karar; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen sebepler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı 435,50 TL bakiye onama harcının temyiz eden davacılardan alınmasına,

03.10.2024 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca gelen temyiz edilen davalı Hazine vekili için 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacılardan alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,