Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2025/4291 K.2026/1889

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

- KARAR -

Dava, kadastro öncesi hukuki nedene dayalı mera sınırlandırmasının iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Kadastro sonucunda; ... ili, ... ilçesi, ... köyündeki dava konusu 1 15... parsel sayılı taşınmazın Mera Kanunu'nun 7/C maddesi uyarınca yetkili Kadastro Komisyonunun 19.06.2009 tarihli mera sınırlandırma kararına istinaden senetsizden, kadimden beri ... köyünün merası olarak kullanılması sebebiyle kamu orta malı mera vasfıyla sınırlandırıldığı, askı ilan süresi içerisinde itiraz edilmeyen sınırlandırmanın 24.09.2009 tarihinde kesinleştiği, Mera Komisyonunun 19.11.2012 tarihli kararıyla taşınmazın ... köyüne tahsis edildiği, davacının fen bilirkişisi raporu ve ekli krokisinde 28.477,09 metrekare yüz ölçümlü (A) harfli ve 1.807,10 metrekare yüz ölçümlü (B) harfli kısımları dava konusu ettiği anlaşılmaktadır.

Davacı; muris babaları ... ...'a ait olup kadastro sırasında 1 15... parsel sayılı tarla vasfıyla kendisi ve tüm mirasçılar adına el birliği halinde tespit ve tescil edilen taşınmazın 28 dönümlük kısmının dava konusu 1 15... sayılı mera parseline dahil edildiğini ileri sürerek 28 dönümlük kısmın mera sınırlandırmasının iptali ile mevcut payları oranında 4 parsel malikleri olan murisin mirasçıları adına tescilini istemiştir.

Davalı Hazine, taşınmazın mera vasfında olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesinin 14.12.2022 tarihli kararıyla; (A) harfli kısım yönünden davanın kabulüne, mera parseli ile bütünlük arz ettiği gerekçesiyle (B) harfli kısım yönünden davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili ile davalı Hazine vekilinin istinaf başvuruları üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 17.05.2023 tarihli kararıyla; tevhidi istenen 4 parseldeki malikler ... ve ... adına belgesiz araştırması yapılmadığı, mera tahsis kararı ile taşınmaz hakkındaki tapu iptali ve tescil isteminin mülkiyetin tespitine dönüştüğünün gözetilmediği gerekçesiyle hükmün kaldırılmasına, dosyanın Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla.

21.10.2022 tarihli jeodezi bilirkişisi raporunda (A) harfli kısmın davacı ve müşterekleri adına kayıtlı 4 parsel ile bütün olarak kullanıldığının bildirildiği, ziraat bilirkişi heyetinin 28.04.2022 tarihli raporunda bu kısmın komşu tarlalarla benzer olduğu, bölgedeki tarım arazilerinin dağınık ve mera ile iç içe olduğu, topoğrafyanın dalgalı olduğu gözetildiğinde (A) harfli kısmın yerel önemi veya yerel ihtiyaçlar nedeni ile imar-ihya çalışmaları yapılarak tarıma açılmış kuru marjinal tarım arazisi olduğunun bildirildiği, komşu köylü mahalli bilirkişilerce taşınmazın evveliyatının kadim mera olmadığının beyan edildiği,

davacı ve murisi adına kuru toprakta belgesizden 100 dönümlük tespit sınırının aşılmadığı gerekçesiyle (A) harfli kısım yönünden davanın kabulüne, üzerinde mera bitkileri bulunan ve mera parseli ile bütünlük arz eden (B) harfli kısım hakkındaki davanın reddine, davalılar aleyhine harç ve yargılama giderine hükmedilmesine yer olmadığına, davacı lehine vekâlet ücreti takdirine yer olmadığına karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili ve davalı Hazine vekilinin istinaf başvuruları üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; mera bütünlüğü içerisinde olduğu tespit edilen (B) harfli kısım hakkında davanın reddine karar verilmesinde, kabulüne karar verilen (A) harfli kısım yönünden yasal hasım olan davalılar aleyhine harç ve yargılama giderine hükmedilmemesinde isabetsizlik bulunmadığı, (A) harfli kısmın kabulüne yönelik olarak her ne kadar bu kısım ile mera parseli arasında ayırıcı sınır olmadığı bildirilmiş ise de bu kısmın imar-ihyasının 1960 yılında tamamlandığı, uzun yıllar işlemeli tarım yapıldığı,

eğim, bitki deseni ve toprak yapısının mera parselinden farklılık arz ettiği, mera parselinin devamı olmadığı, komşu tarım arazileri nedeniyle mera bütünlüğünü de bozmadığı, davacı adına kuru toprakta belgesizden verasette iştirak halinde tespit edilen 79.863,64 metrekarelik miktarda 1/3 oranındaki iştirak payı gözetildiğinde norm sınırlarının aşılmadığı, ancak reddine karar verilen (B) harfli kısım yönünden davalı lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinin isabetsiz olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı Hazine vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, hükmün kaldırılmasına,

yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle (A) harfli kısım yönünden davanın kabulüne ve mülkiyetinin payları oranında 4 parsel maliklerine ait olduğunun tespitine, (B) harfli kısım yönünden davanın reddine, yasal hasım davalılar aleyhine harç, yargılama gideri ve vekâlet ücreti takdirine yer olmadığına karar verilmiştir.

Hemen belirtmek gerekir ki; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, özellikle ziraat bilirkişi raporunda üzerinde mera bitkilerinin bulunduğu ve mera parseli ile bütünlük arz ettiği bildirilmesine göre (B) harfli dava konusu kısım bakımından davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığından davacı vekilinin bu yöne değinen temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

(A) harfli kısım yönünden davacı ve davalı Hazine vekillerinin ayrı ayrı temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; Bölge Adliye Mahkemesince yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmiş ise de varılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmemektedir.

Şöyle ki.

28.04.2022 tarihli 3 kişilik ziraat mühendisleri bilirkişi heyet raporunda (A) harfli kısmın tarım arazisi olduğu, mera bütünlüğünü bozmadığı belirtilmiş ve belirtilen hususlar davanın kabulüne dayanak yapılmış ise de aynı raporda taşımazın halkın ihtiyacı nedeniyle tarıma açıldığının, erozyona maruz kaldığının, doğal ot ve çalı bitki örtüsüne ve 25 cm sığ kahverengi toprak ve bitki örtüsüne sahip olduğunun, mera parseli ile sınır olan doğu ve güney sınırlarının yan kesit profilinde doğal ayırıcı sınır bulunmadığının,

7 parsel sayılı taşınmazın güneyinde kalan mera parseli ile (A) harfli kısım arasında arazi yolu da bulunmadığının bildirilmesi, keşifte çekilmiş fotoğraflarda bakiye mera parseli ile (A) harfli kısım arasında işlemeden kaynaklı tump veya kot farkı da bulunmadığının anlaşılması, bitki örtüsünün otsu çalılardan oluşması,

toprağın erozyona maruz çok sığ ve taşlı yapıda olması karşısında (A) harfli kısmın sınırlarındaki mera parselinden kazanıldığının kabulü zorunlu olup objektif nitelikteki eylemli duruma aykırı düşen subjektif nitelikteki yerel bilirkişi ve tanık sözleri uzman ziraat mühendisi bilirkişinin dava konusu taşınmazın mera olmadığı yolundaki raporuna değer verilmesi olanaksızdır.

Hâl böyle olunca; (A) harfli dava konusu bölüm yönünden de davanın reddine karar verilmesi gerekir iken yazılı şekilde kabulüne karar verilmesi doğru değildir.