Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2025/4895 K.2025/4438

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar; mirasbırakanları ...nin torunu ...e vekaletname verdiğini, vekilin bu vekaletname ile mirasbırakana ait çekişme konusu 18 (yeni 1 72... parsel) sayılı taşınmazı akrabası davalıya sattığını, mirasbırakanın hukuki ehliyetinin bulunmadığını, vekil tarafından davalıya yapılan temlikin mutlak butlan, gabin, muvazaa nedeniyle geçersiz olduğunu, asıl amacın mirasçılardan mal kaçırmak olduğunu ileri sürerek miras payları oranında tapu iptali ve tescil isteğinde bulunmuşlar, yargılama sırasında davacılardan ...’in ölümü üzerine mirasçıları davaya devam etmişlerdir.

II. CEVAP

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Karaisalı Asliye Hukuk Mahkemesinin 16.05.1996 tarihli ve 1995//334 Esas, 1996/320 Karar sayılı kararıyla; mirasbırakanın fiil ehliyetini haiz olmadığı,bu nedenle yapılan temlikin yok hükmünde olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 11.11.1997 tarihli ve 1997/12801 Esas, 1997/14191 Karar sayılı kararıyla; " … davada ehliyetsizlik, hile ve muvazaa hukuksal nedenlerine dayanıldığı, davada dayanılan hukuksal sebeplere göre öncelikle ehliyetsizlik iddiasının araştırılması, davanın üçüncü kişiye karşı açıldığı gözetilerek davada taraf teşkilinin sağlanması veya terekeye atanacak temsilci aracılığı ile davanın görülmesi, davanın görülebilirlik koşulunun sağlanması, satış tarihinin saptanarak mirasbırakanın ölümünden önce mi-sonra mı olduğunun tespit edilmesi, mirasbırakanın ehliyetli olup-olmadığının saptanması,

ehliyetli olduğunun anlaşılması durumunda hile ve muvazaa iddiaları yönünden taraf delillerinin toplanması, davalının iyiniyetli olup-olmadığı, Medeni Kanun'un 931 (yeni 1023) maddesi koruyuculuğunda bulunup-bulunmadığı saptanarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği“ gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Karaisalı Asliye Hukuk Mahkemesinin 02.06.2005 tarihli ve 1998/822 Esas, 2005/88 Karar sayılı kararıyla; Adli Tıp Kurumu raporuna göre mirasbırakanın fiil ehliyetini haiz olduğunun saptandığı, satışın hile veya muvazaa ile gerçekleştiği iddiasının ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 01.03.2007 tarihli ve 2007/200 Esas, 2007/2088 Karar sayılı kararıyla; "... özellikle Mahkemece hükmüne uyulan bozma ilamından sonra Adli Tıp Kurumundan alınan rapora göre mirasbırakanın akit tarihinde ehliyetli olduğu anlaşılmaktadır. Buna göre, davacıların öteki temyiz itirazları yerinde değildir, reddine.

Muvazaa iddiası yönünden ise mirasbırakan ...’in 24.04.1995 tarihli vekaletname ile torunu ...i vekil tayin ettiği, vekil ...in de bu vekaletname ile dava konusu 18 parsel sayılı taşınmazla birlikte 285 parsel sayılı taşınmazı 26.04.19 95... yevmiye nolu akitle dava konusu 18 parsel sayılı taşınmazı davalı ...’a 30.000.000 TL bedelle, 285 parsel sayılı taşınmazı ise yine aynı bedelle mirasbırakanın torunu...’a temlik ettiği görülmektedir.

Özellikle mirasbırakanın varlıklı bir kimse olup mal satmaya ihtiyacının olmadığı, dava konusu taşınmazların dışında pek çok taşınmazının bulunduğu, bedeller arasında fahiş fark olduğu görülmektedir.

Davalı her ne kadar iyiniyetli 3. kişi olduğunu savunmuşsa da davalının, torun ...’e satış suretiyle temlik edilen 285 parsel sayılı taşınmazda da aynı tarih ve yevmiye numaralı aktin tarafı olduğu dikkate alındığında muvazaa olgusunu bilebilecek durumda olduğu ve iyiniyetli 3. kişi konumunda kabul edilemeyeceği sonucuna varılmaktadır.

Belirlenen bu olgular yukarıda değinilen ilkelerle birlikte değerlendirildiğinde mirasbırakanın vekil aracılığıyla gerçekleştirdiği temliklerin mirasçılarından mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğu kabul edilmelidir.

Hâl böyle olunca, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken delillerin taktirinde yanılgıya düşülerek yazılı olduğu üzere hüküm kurulmuş olması doğru değildir.” gerekçesiyle Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiş; davalı vekilinin karar düzeltme dilekçesi Dairece 16.05.2007 tarihli kararla değer yönünden reddedilmiştir.

D. Mahkemesince İkinci Bozma İlamına Uyularak Verilen Karar

Karaisalı Asliye Hukuk Mahkemesinin 17.07.2007 tarihli ve 2007/171 Esas, 2007/288 Karar sayılı kararıyla; davacılardan ... yönünden feragat nedeniyle davanın reddine, diğer davacılar yönünden davanın kabulü ile 285 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacıların miras payları oranında adlarına tesciline karar verilmiştir.

E. Üçüncü Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 13.07.2009 tarihli ve 2009/5392 Esas, 2009/8318 Karar sayılı kararıyla; kısa kararda .......... köyü 18 parsel sayılı taşınmazın iptal ve tesciline karar verilmiş olmasına rağmen gerekçeli kararda ........... köyü 285 parsel sayılı taşınmazın iptal ve tesciline karar verilmek suretiyle kısa karara çelişkili olarak gerekçeli karar yazılmış olmasının doğru olmadığı gerekçesiyle karar bozulmuştur.

F. Mahkemesince Üçüncü Bozma İlamına Uyularak Verilen Karar

Karaisalı Asliye Hukuk Mahkemesinin 08.06.2023 tarihli ve 2022/127 Esas, 2023/67 Karar sayılı kararıyla, davacı ... ve .........in davadan feragat ettiği, temlikin muvazaalı olduğu gerekçesiyle davacılar ...ve ..............yönünden feragat nedeniyle davanın reddine, davacılar ...mirasçıları yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, muvazaa iddiasının yazılı delil ile ispat edilmesi gerektiğini, oysa davacı tarafça yazılı bir belge sunulmadığını, temlikin muvazaalı ve mirasçılardan mal kaçırma amacıyla yapıldığının ispat yükünün davacı tarafa ait olduğunu, murisin temlik tarihinde fiil ehliyetini haiz olduğunu, muris ve eşinin adına kayıtlı bir çok taşınmazın bulunduğunu, dava konusu taşınmazın murisin terekesi içerisinde önemli bir yer tutmadığını, murisin temlik dışı 25 adet taşınmazının bulunduğunu, murisin yaşlı ve hasta olduğunu ve hiç bir sosyal güvencesinin bulunmadığını,

iki adet bakıcısının olduğunu, tedavi giderleri ve ihtiyaçları nedeniyle taşınmazın rayiç bedel üzerinden satıldığını, davalı ile murisin hiç bir akrabalık bağının bulunmadığını, bilirkişi tarafından taşınmazın değerinin fahiş hesaplandığını, taşınmazın değersiz olduğunu, davacı tarafça iddianın ispat edilemediğini, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava, ehliyetsizlik ve muris muvazaası hukuki nedenlerine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı HMK’un geçici 3/2. maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı HUMK’un uygulanacağı davalar yönünden HUMK’un 428. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

2. Dosya içeriği ve toplanan delillerden; mirasbırakan ...’in 27.04.1995 tarihinde öldüğü, geriye mirasçı olarak davacı çocukları , ............ve ...ile dava dışı oğlu ..........in kaldığı, murisin 26.04.1995 tarihinde vekili torunu ............ eliyle 18 parsel sayılı taşınmazını davalı ...’e satış suretiyle devrettiği, Adli Tıp Kurumunun 22.09.2000 tarihli raporu ile murisin vekaletname tarihinde ve işlem tarihinde fiil ehliyetini haiz olduğunun belirlendiği anlaşılmaktadır.

3. Temyizen incelenen karar, hükmüne uyulan bozma kararına, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna ve bozma kararının gerekçelerine uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı 345,55 TL bakiye onama harcının temyiz eden davalıdan alınmasına,

Dosyanın Karaisalı Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,