Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2025/5205 K.2025/5868

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar ayrı ayrı davacı vekili, davalı ... mirasçıları (dahili davalılar) vekili, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davacı ile davalılardan ...'in ortak murisinin ... olduğunu, diğer davalı ...'nin davalı ...'in kızı olduğunu, diğer davalı ...'nin ise davalı ...'in arkadaşı olduğunu, davacının muris annesi ...'in akli melekeleri yerinde değil iken davalı ...'i vekil tayin ettiğini, ...'in murise ait 4 74... parsel sayılı taşınmazları davalı ...'ye sattığını, bedel ödenmediğini, ...'in kendi lehine mal kaçırma amacı güttüğünü, yine aynı amaçla murise ait 370 parsel sayılı taşınmazdaki 2/8 payını da davalı ...'ya sattığını, bu satışların gerçek olmadığını, amacın davalı ... lehine mal kaçırmak olduğunu,

190 parselin sonradan ifrazı ile oluşan parsellerin dava dışı ... isimli kişiye satıldığını, bedelin davalı ...'ye ödendiğini, bu taşınmazın satış bedeli ile ...'ye daire alındığını, murisin taşınmaz satmaya ihtiyacının olmadığını, davacıların saklı payının da ihlâl edildiğini ileri sürerek dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile davacının miras payı oranında adına tescil, olmazsa tenkis talep etmiş; bozmadan sonra HMK'nın 125. maddesi gereğince 370 parsel sayılı taşınmaz bakımından tapu iptali ve tescil isteğini davalılar ... ve ... yönünden tazminata dönüştürmüştür.

II. CEVAP

Davalılar ... ve ... vekili; muris ...'nin ölene kadar davalı oğlu ... ile kaldığını, murisin kendi ihtiyaçlarını gidermek amacıyla bazı taşınmazlarının satışı için ...'i vekil tayin ettiğini, bu sebeple taşınmazların davalı ...'ya satıldığını, bedellerini murisin aldığını, mal kaçırma gayesinin olmadığını, murisin temlik dışı taşınmazlarının bulunduğunu, davaya konu taşınmazların sonradan imara açılarak değerlendiğini, davalı ...'in oldukça varlıklı olduğunu, ... tarafından diğer davalı olan kızı ...'ye para yatırıldığını, saklı paya tecavüzün söz konusu olmadığını belirtip davanın reddini istemiş, davalı ...'in yargılama sırasında ölümü üzerine mirasçıları davaya dahil edilmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 24.09.2020 tarihli kararıyla; ispatlanamayan davanın reddine, davalılar lehine 40.423,56 TL vekalet ücreti ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 19.01.2021 tarihli kararıyla; murisin, oğlu davalı ...'in evinde uzun yıllar yaşadığı, bakıma muhtaç olduğu, vekaletname tarihinde fiil ehliyetini haiz olduğunun Adli Tıp Kurumunca tespit edildiği, davalı ... ve ...'nın her ne kadar devir tarihi öncesinde tanışık oldukları anlaşılsa da yakın bir ilişki içerisinde olduklarının ispatlanamadığı,

bir kısım davacı tanıklarının da vekil ... tarafından ...'ya yapılan satışın gerçek satış olduğu yönünde beyanda bulundukları, murisin temlik dışı taşınmazlarının varlığı ve çokluğu dikkate alındığında beşeri anlamda mirasçıları ile bir sorununun bulunmadığı, muris ...'nin saklı payı zedeleme kastı ile hareket etmediği, devirlerin bedel karşılığı olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının süresi içinde davacı vekilince temyizi üzerine Dairenin 21.10.2021 tarihli ve 2021/1033 Esas, 2021/5885 Karar sayılı kararıyla; murisin vekalet tarihinde fiil ehliyetini haiz olması sebebiyle ehliyetsizlik iddiasına dayalı istemin reddi ve dava öncesi dava dışı kişiye satılması sebebiyle 190 parsel yönünden tapu iptali ve tescil isteminin reddinin isabetli olduğu, murisin ölümünden 1 yıldan daha önce yaptığı dava konusu satışlar yönünden saklı payı ihlal kastıyla hareket ettiği de kanıtlanamadığından tenkis isteminin reddinde de isabetsizlik olmadığı,

davacının bu yönlere değinen temyiz itirazlarının reddi gerektiği, ne var ki davalı ...′nın muristen edindiği 2/8 payı içinde barındıran 370 parselin dava sırasında dava dışı kişiye satılması nedeniyle davacıya HMK'nın 125. maddesindeki seçimlik hakkının sorulmadığı, murisin 370 parseldeki payının vekil ... tarafından davalı ...'ya satışı karşılığı bedel ödendiğinin ispatlanamadığı, davalı ...'in vekalet görevini kötüye kullandığı, davalı ...′nın vekil ... ile tanışıklığının bulunması, aynı yerde oturması nedeniyle vekalet görevinin kötüye kullanıldığını bilebilecek konumda olduğu,

...'nın iyiniyet savunmasının dinlenemeyeceği, halen ... adına kayıtlı 474 parsel yönünden davanın kabulü gerektiği gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin 13.07.2023 tarihli kararı ile; bozma kararındaki gerekçelerle davanın kabulü ile 474 parsel sayılı taşınmaz bakımından tapu iptali ve tescile, 370 parsel sayılı taşınmaz bakımından 105.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte yargılama sırasında ölen davalı ... mirasçılarından miras payları oranında alınarak davacıya verilmesine, 190 parsel sayılı taşınmaz yönünden ise bozmadan önce verilen kararın kesinleşmiş olması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına, davacı lehine harç ve yargılama giderine hükmedilmesine karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesince verilen kararın süresi içinde ayrı ayrı taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine Dairenin 04.11.2024 tarihli ve 2023/5425 E., 20245923 K. sayılı kararıyla; bozmaya uyularak 4 74... parseller yönünden davanın kabulüne karar verilmesi doğru olduğundan davalılar vekilinin bu parseller yönünden temyiz istemlerinin reddine, 190 parsel yönünden davacının tapu iptali ve tescil, terditli tenkis istemlerinin reddinin önceki bozma kapsamı dışında kalarak kesinleştiği ve karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesinin de doğru olduğu,

370 parsel yönünden ise murisin davalı ...'ya devrettiği 2/8 paydan davacının 1/2 miras payına düşen değer 109.375 TL olduğu halde 474 parsel değeri üzerinden tazminata hükmedilmesinin ve davalılar ... ile ... haksız eylemi el ve işbirliği içinde gerçekleştirdiği halde müştereken müteselsilen tazminattan sorumlu tutulmamalarının doğru olmadığı, 474 parsel yönünden verilen tapu iptali ve tescil isteminin kabulüne dair hüküm fıkrasında yeni 30 52... parsel sayısına yer verilmeyerek HMK 297/2. maddesine uygun hüküm kurulmadığı gerekçesiyle Mahkeme kararının değinilen yönlerden bozulmasına karar verilmiştir.

Ç. İlk Derece Mahkemesince İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; bozma ilamındaki gerekçeler benimsenerek davanın kabulüne, 370 parsel yönünden davacının tazminat isteminin kabulü ile 109.375 TL tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faiziyle davalılar ... ve ... mirasçılarından müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 190 parsel ve 474 parsel (30 52... parsel) yönünden kararın kesinleşmiş olması nedeniyle bu parseller yönünden karar verilmesine yer olmadığına, muris ... ve davalı ...'im veraset ilâmlarının karara eklenmesine, davacı lehine harç ve vekâlet ücretine hükmedilmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; 370 parsel yönünden dava sırasında üçüncü kişiye devir tarihindeki değeri üzerinden tazminata hükmedilmesi gerektiğini, harç ve vekalet ücretinin de yeniden tespit edilecek değere göre hesaplanması gerektiğini belirterek kararın bu yönden bozulmasını istemiştir.

2. Davalı ... mirasçıları (dahili davalılar) vekili savunmalarını yinelemiş, temyiz dilekçesinde davacının ehliyetli olmadığını, murisin taşınmazların satış parası ile ihtiyaçlarını giderdiğini, davacıdan mal kaçırma amacının bulunmadığını, davaya konu taşınmazların değerli olmadığını, davalının kızının hesabına yatan paranın taşınmazlarla bir ilgisinin bulunmadığını, parayı davalı ...'in kızı için yatırdığını, davalıların yakın arkadaş olduklarının ispatlanamadığını, bozmadan sonra yargılama gideri ve vekâlet ücreti bakımından belirsizlik oluştuğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

3. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; taşınmazları bedelini ödeyerek satın aldığını, iyiniyetli 3. kişi konumunda bulunduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava; ehliyetsizlik ve vekalet görevinin kötüye kullanılması hukuki sebeplerine dayalı pay oranında tapu iptali ve tescil, olmazsa tenkis, dava sırasında HMK 125. maddesi uyarınca 270 parsel yönünden aynı hukuki sebeplere dayalı tazminat, olmazsa tenkis istemine ilişkindir. 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, bozma ilâmına uygun şekilde karar verilmesine göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili, davalı ... mirasçıları (dahili davalılar) vekili ve davalı ... vekilinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen sebepler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekili, davalı ... mirasçıları (dahili davalılar) vekili ve davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna ve bozma kararının gerekçelerine uygun olan Mahkeme kararının ONANMASINA,

Aşağıda yazılı bakiye 5.603,55 TL temyiz harcının temyiz eden davalı ... mirasçıları olan dahili davalılardan; 5.603,55 TL temyiz harcının temyiz eden davalı ...'dan alınmasına,

Davacı temyiz harcını peşin yatırdığından temyiz eden davacıdan yeniden harç alınmasına yer olmadığına,