Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2025/5218 K.2025/5406

Mahkeme kararı davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı dava dilekçesinde; Sivas ili, ... ilçesi, ... köyünde bulunan 1 04... parsel sayılı taşınmazın kendisine ait olduğunu, yol olarak tespit harici bırakılan taşınmazın bir bölümünün bahçe olarak kullanıldığını belirterek ... mirasçıları adına tescilini talep etmiştir. Yargılama sırasında ... mirasçıları davaya muvafakat verdiklerini beyan etmişlerdir.

II. CEVAP

Davalı Köy Tüzel Kişiliği temsilcisi, davayı kabul ettiğini bildirmiştir.

III. MAHKEME KARARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Mahkemenin 25.09.2013 tarih ve 2012/400 Esas, 2013/382 Karar sayılı kararıyla; davanın makul sürede açılmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, hükmün davacı tarafından temyizi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 07.02.2014 tarih ve 2013/14056 Esas, 2014/892 Karar sayılı kararıyla; temyize konu davada hak düşürücü süre ve ya herhangi bir yasal sınırlayıcı sürenin olmadığı belirtilerek davanın makul süre nedeniyle reddine karar verilmesinin isabetsiz olduğu gerekçesi ile karar bozulmuştur.

Bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda, Mahkemenin 15.10.2014 tarih ve 2014/472 Esas, 2014/582 Karar sayılı kararıyla; bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 162,30 metrekare yüz ölçümündeki taşınmaz üzerinde davacı lehine zilyetlikle edinim koşullarının oluştuğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiş, hükmün davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay (Kapatılan)16. Hukuk Dairesinin 22.05.2018 tarih ve 2016/295 Esas, 2018/3412 Karar sayılı kararıyla; davada yapılması zorunlu yasal ilanların yapılmadığı gerekçesiyle sair hususlar incelenmeksizin karar bozulmuştur.

Bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda, Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı yazılı kararı ile; dava konusu taşınmaz üzerinde davacılar lehine zilyetlikle edinim koşullarının oluştuğu gerekçesiyle bilirkişi raporunda (A) ile gösterilen bölümün ... mirasçıları adına tesciline karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde; bozmaya uyulduğu halde gereklerinin tam olarak yerine getirilmediğini, eksik inceleme ile karar verildiğini, zilyetlik konusunda davacı tanıklarının beyanlarının dikkate alındığını, itirazlarının değerlendirilmediğini, dava konusu taşınmazın kamu malı olup zilyetlikle edinilemeyeceğini, çekişmeli taşınmazın yol olarak kullanıldığını, yargılama giderlerinin davalı Hazineye yükletilmesinin isabetsiz olduğunu, davada davalı Hazinenin kusuru olmadığını, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek bozulmasını istemiştir .

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava, tescil istemine ilişkindir.

Kadastro sonucunda; Sivas ili, ... ilçesi, ... köyünde bulunan çekişmeli taşınmaz bölümü yol olarak tespit harici bırakılmıştır.

Davacı, dava konusu taşınmazın kendilerine ait 1 04... parselin bahçesi olarak kullanıldığı iddiasıyla dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda dava konusu taşınmaz üzerinde davacılar lehine zilyetlikle edinim koşullarının oluştuğu gerekçesi ile yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermek için yeterli değildir. Şöyle ki; uyuşmazlığın çözümünde hava ve uydu fotoğrafları ile dava konusu taşınmaz bölümüne komşu taşınmazların kadastro tespit tutanakları ve dayanak kayıtlarından usulünce yararlanılmamış,dava konusu taşınmaz üzerinde sürdürülen zilyetliğin süre ve niteliği kesin olarak belirlenmemiştir. Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile karar verilemez.

Hâl böyle olunca; sağlıklı sonuca varılabilmesi için Mahkemece öncelikle dava konusu taşınmaza komşu tüm parsellerin kadastro tespit tutanaklarının onaylı suretleri ve dayanakları ile davalı olanların dava dosyaları getirtilmeli,

Harita Genel Müdürlüğü WEB sitesinin harita sorgulama sayfasına girilerek taşınmazın bulunduğu bölgeyi kapsayacak şekilde hangi yıllara ait hava fotoğrafı bulunduğu araştırılıp belirlenmek ve (denetimin sağlanması bakımından) ilgili sayfanın çıktısı dosya arasına alınmak suretiyle buradan elde edilen verilere göre dava tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ilişkin farklı dönemlerde çekilmiş stereoskopik ve bindirmeli hava fotoğraflarının en az üç tanesi tarihleri açıkça yazılmak suretiyle Harita Genel Müdürlüğünden,

bu fotoğraflardan yararlanılarak üretilmiş memleket haritaları ile en eski ve yeni tarihli uydu fotoğrafları ise ilgili kurumlardan getirtilmeli, Mahkemece mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi, ziraat mühendisi bilirkişi ve fen bilirkişinin katılımı ile yeniden keşif yapılmalıdır.

Keşif sırasında; yerel bilirkişi ve tanıklardan nizalı taşınmaz bölümünün öncesinin kime ait olduğu, kimden kime ne suretle intikal ettiği, kim tarafından ne sıfatla ne zamandan beri ve ne şekilde kullanıldığı, taşınmazın imar-ihya edilip edilmediği, edilmişse imar-ihya faaliyetinin ne zaman tamamlandığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalıdır.

Ziraat mühendisinden taşınmaz bölümünün toprak yapısını ve niteliğini, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şeklini ve süresini, bitki örtüsünü, imar-ihyaya konu edilmişse özellikle imar-ihyanın tamamlandığı tarihi bildirir, komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi ve taşınmazların değişik yönlerden çekilmiş renkli fotoğraflarını içerir, bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalıdır.

Jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisinden hava fotoğrafları üzerinde stereoskopik inceleme yaptırılmak suretiyle dava konusu taşınmaz bölümünün sınırını ve niteliğini, taşınmazda imar-ihya tamamlanmış ise tamamlandığı tarihi ve üzerlerinde sürdürülen zilyetliğin başlangıcını, şeklini ve süresini belirtir şekilde rapor alınmalı, dava konusu taşınmazın konumunun hava ve uydu fotoğrafları üzerinde gösterilmesi istenmelidir.

Fen bilirkişisine ise keşfi takibe ve denetlemeye elverişli, dava konusu taşınmazı komşularıyla birlikte gösterir krokili rapor düzenlettirilmelidir.

Bundan sonra, toplanan ve toplanacak tüm delillere göre bir karar verilmesi gerekirken değinilen hususlar göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme ile karar verilmiş olması isabetsizdir.

V. KARAR