Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2025/5452 K.2025/5822

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl davada davacı vekili ve asıl ve birleştirilen davalarda davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl davada davacı ... dava dilekçesinde; ... ilçesi, ... Mahallesinde yapılan kadastro çalışmaları sonucu 2 91... , 163, 252, 347, 349, 266; 3 01... ; 3 02... , 32; 3 03... ; 3 08... , 14, 27; 3 65... ; 3 49... ve 3 63... parsel sayılı taşınmazların hatalı olarak Hazine adına tespit ve tescil edildiğini oysa taşınmazlara kendisinin zilyet olduğunu ileri sürerek taşınmazların tamamının tapu kaydının iptali ile adına tapuya tescilini istemiştir.

Birleştirilen 2023/641 Esas sayılı dava dosyasında davacı ...; .. ilçesi, ... Mahallesinde yapılan kadastro çalışmaları sonucu 3 08... ve 27 parsel sayılı taşınmazların hatalı olarak davalı Hazine adına tespit gördüğünü, taşınmazlara zilyet olduğunu, atalarından kendisine kaldığını ileri sürerek dava konusu taşınmazların tapu kaydının iptali ile adına tapuya tescilini istemiştir.

Birleştirilen 2022/225 Esas sayılı dava dosyasında davacılar .... mirasçıları vekili; ... ilçesi, ... Mahallesinde yapılan kadastro çalışmaları sonucu 3 02... parsel sayılı taşınmazın hatalı olarak davalı Hazine adına tespit gördüğünü, taşınmazın 1/3 hissesinin davacılara atalarından kaldığını ileri sürerek tapu kaydının 1/3 oranında iptali ile davacılar adına tapuya tescilini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı Hazine vekili, her bir davaya ayrı ayrı sunduğu cevap dilekçesinde davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Beyşehir 1.Asliye Hukuk Mahkemesince 26.06.2020 tarihli ve 2017/135 Esas, 2020/411 Karar sayılı davanın kısmen kabulüne dair verilen karar davacı vekili ile davalı Hazine vekilinin istinafı üzerine Konya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin 13.02.2023 tarih ve 2022/2419 Esas, 2023/245 Karar sayılı kararıyla; eksik araştırma ve inceleme ile hüküm tesisinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle istinaf başvurularının kabulü ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; asıl davada dava konusu yapılan taşınmazlardan bir kısmının evveliyatında davacının kayınvalidesi, bir kısmının davacının anne ya da babasına ait taşınmazlar olduğu, davacının kayınpederine ait taşınmazların vefatı sonrasında davacının eşi tarafından icara verilmek sureti ile kullanıldığı,

davacının anne ve babasının ise vefatından sonra mirasın taksim edilmediği keşif mahallinde dinlenen mahalli bilirkişi ve tanık beyanlarından, özellikle taşınmazları uzun süredir icarcı olarak eken tanık ...'in icarı davacı ve kardeşlerine bölüştürerek verdiğine dair beyanlarından anlaşıldığından davacının tek başına aktif dava ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle asıl davanın aktif husumet yokluğundan reddine; birleştirilen 2023/641 Esas sayılı dava dosyasında dava konusu edilen 3 08... ve 27 parsel sayılı taşınmazların evveliyatında davacının babası .... ile ..., ... ve ... 'a ait olduğu,

...'ın vefatından sonra taşınmazdaki hissesinin taksim sonucu davacı ...'a kaldığı, dava konusu 3 08... ve 27 parsel sayılı taşınmazların 1/4 hissesinin davacının önceden beri eklemeli zilyetliğinde olduğu, tasarruf şeklinin zilyetlik ve taşınmaz tescil koşullarını taşıdığı, zilyetliğin nizasız-fasılasız olduğu gerekçesiyle birleştirilen davanın kabulüne; birleştirilen 2022/225 Esas sayılı dava dosyasında dava konusu 3 02... parsel sayılı taşınmazın 1/3 hissesinin evveliyatında davacıların babası ...'a ait olduğu,

...'ın vefatından sonra taşınmazdaki hissesinin mirasçıları tarafından icara verilmek sureti ile kullanılmaya devam edildiği anlaşılmakla dava konusu 3 02... parsel sayılı taşınmazların 1/3 hissesinin davacıların önceden beri eklemeli zilyetliğinde olduğu, tasarruf şeklinin zilyetlik ve taşınmaz tescil koşullarını taşıdığı, zilyetliğin nizasız-fasılasız olduğu gerekçesiyle birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davacı vekili ile davalı Hazine vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; birleştirilen davalarda dava konusu.

3 08... ve 27 parsel ile 3 02... parsel sayılı taşınmazların doğal sit alanında kaldığı, zilyetlikle iktisap edilebilen taşınmazlardan olduğu, TMK'nın 713/1 ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddesinde yer alan şartların davacı taraf lehine gerçekleştiği,

asıl dava yönünden üçüncü kişiye karşı açılan davada terekeden çıkmamış taşınmaz yönünden davacının miras payı oranında tescil kararı verilmesinin mümkün bulunmamasına göre mahalli bilirkişi beyanına karşı davacı tanıklarının somut olaya dayalı beyanlarına üstünlük tanınarak Mahkemece yazılı şekilde karar verilmesinde hukuka aykırı yön görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Asıl davada davacı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle. Mahkemenin, dava konu taşınmazların (3 65... parsel dışındaki) zilyetlikle iktisap edilebilen taşınmazlardan olduğu ve ...

Gölü Milli Park Sınırı dışında kaldığı yönündeki tespitinin hukuka uygun olduğunu, ancak aktif husumet yokluğu gerekçesiyle davanın reddedilmesinin hatalı olduğunu, davaya konu taşınmazların miras yoluyla davacıya geçtiği ve mirasın taksim edilmediği kabul edilse dahi Yerel Mahkemenin diğer mirasçıların davadan haberdar olmasını sağlamadığı, muvafakatlerini sormadığı,

davaya dahil edilmeleri için süre vermediği veya kendi miras payları oranında dava açmaları yönünde süre tanımadığı için aktif dava ehliyeti bulunmadığı yönündeki değerlendirmesinin hatalı olduğunu, ayrıca davacının taşınmazlara uzun zamandır zilyet olduğunu ve diğer mirasçı olan kardeşleriyle taşınmazların kendisine tahsisi konusunda anlaştığı için davayı açmakta hukuki yararı bulunduğunu, tanık beyanlarıyla da zilyetliğinin sabit olduğunu, husumetten ret kararının hukuka aykırı bulunduğunu belirterek ve re'sen görülecek nedenler ile ret kararının bozulmasını talep etmiştir.

Asıl ve birleştirilen davalarda davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu ...

Gölü Koruma Sahası ve Milli Parkı sınırları içerisinde kalan taşınmazlara yönelik olarak Yerel Mahkemece verilen kabul kararının bozulması gerektiğini, bilirkişi raporundaki hatalı değerlendirmeye itibar edildiğini, dava konusu taşınmazların özel mülkiyete konu edilememesinin nedeninin 1.derece doğal sit alanında bulunması değil aynı zamanda milli park sahası içinde kalması olduğunu, 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu'na aykırı hüküm kurulduğunu, dava konusu taşınmazların ...

Gölü Milli Parkı Koruma Sahası içinde kaldığı hususunun bilirkişiler tarafından da tespit edildiğini, raporlara karşı itirazlarının Yerel Mahkeme tarafından kabul görmediğini, milli park olarak ilan edilmiş olan ... Gölü Milli Parkı sınırları içerisinde kalan taşınmazların zilyetlik yoluyla mülkiyetinin kazanılmasının ve tapuya tescilinin mümkün olmadığını, Cumhurbaşkanlığı kararı ile ....

Gölü Milli Park sınırlarının değiştiğini,vekil olduğu idarenin yargılama giderleri ve karşı yan vekalet ücretine mahkum edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davanın açılmasına idarenin sebep olmadığını, Milli Park sınırlarının idarenin tasarrufundan bağımsız olarak değiştirildiğini belirterek ve re'sen görülecek nedenler ile kabul kararının bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali - tescil istemine ilişkindir.

Konya ili, Beyşehir ilçesi, Yeşildağ/Kömürcü Mahallesinde yapılan kadastro çalışmaları sonucu 2 91... ,163, 252, 266, 347, 349, 3 03... , 3 02... , 32, 3 01... , 3 08... , 27 ,14, 3 65... , 3 49... , 3 63... parsel sayılı sırasıyla 5.553,15, 922,92, 5.320,16, 1.111,07, 751,11, 771,84, 11.613,10, 2.193,31, 777,59, 1.223,62, 3.835,16, 3.648,85, 476,92, 3.621,66, 7.000,1, 376, 35... yüz ölçümündeki taşınmazlar kimin zilyetliğinde bulunduğu açıklanarak 2863 sayılı Kanun'un 11. maddesinde 5626 sayılı Kanun'un 5. maddesiyle yapılan değişiklik ile doğal sit alanında kalması nedeniyle tarla vasfı ile Hazine adına tespit ve tescil edilmiş olup beyanlar hanesinde " Korunması gerekli taşınmaz kültür varlığıdır." şerhi bulunmaktadır.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup asıl davada davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının yerinde olmadığı, davalı Hazine vekilinin ise sair temyiz itirazlarının yerinde olmadığı,

ancak çekişmeli 3 08... parsel sayılı taşınmazın kadastro tutanağında zilyet olarak gösterilen ve birleştirilen davanın davacısı ...’ın babası ...’ın 1/6 payı olduğu belirtildiği halde, davacı tarafın hangi hukuki sebebe dayanarak taşınmazda 1/4 payı olduğunu iddia ettiği hususu açıklattırılmadan Mahkemece davacı taraf lehine 1/4 oranında kabul kararı verilmesi hatalı olmuştur.

Hâl böyle olunca; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 31. maddesi kapsamında hakimin davayı aydınlatma ödevi çerçevesinde davacı ...’a, 3 08... parsel sayılı taşınmazda hangi hukuki sebebe dayanarak 1/4 pay istediğine ilişkin açıklamada bulunması istenilmeli ve bu beyana göre davacı tarafa delillerini bildirmesi için süre ve imkan tanınmalı, bu yolla davacı ...’ın 3 08... parsel sayılı taşınmazda hisse oranı kesin olarak belirlenmeli; bundan sonra, toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1-Asıl davada davacı vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddine,

Alınması gereken harç peşin alındığından asıl davada davacıdan yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

2-Davalı Hazine vekilinin sair temyiz itirazlarının reddiyle, değinilen yön itibariyle yerinde bulunan temyiz itirazlarının kabulüne,

Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK’nın 371/1-a maddesi uyarınca BOZULMASINA,

Temyiz eden asıl ve birleştirilen davalarda davalı Hazine harçtan muaf bulunduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,