Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2025/5532 K.2025/6027

Mahkeme kararı davalı Hazine vekili ve davalı ... Belediye Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili;...köyü, Kale Mahallesinde bulunan 1 66... nolu parselin aynı yer 1 66... numaralı parsel ile karıştırılarak müvekkillerine ait parselin Hazine adına, Hazineye ait parselin ise müvekkilleri adına tescil edildiğini, davacıların kullandıkları evin zeminde halen mevcut olduğunu, bu evin de Hazine adına mera olarak tespit ve tescil edildiğini, durumu fark edince kadastroya başvurduklarını, yapılan aplikasyonda tespit ve tescilin yanlış yapıldığının ve düzeltilmesinin yargı yoluyla mümkün olduğunun belirtildiğini, yapılacak keşif ve bilirkişi incelemesinde durumun ortaya çıkacağını ileri sürerek dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile gerçek sınırlarına göre ve gerçek hak sahipleri adına tespit ve tesciline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili; davacının dilekçesinde adına tescil talep ettiği dava konusu taşınmazların mera vasfında olup kadim veya tahsisli geçmişi doğrultusunda bugüne kadar tasarruf edildiğini, kadastro tutanak ve bilirkişilerin beyanları ile de bu durumun sabit olduğunu, çevre parsellerin kadastro tutanaklarındaki dayanak belgelerin bu hususu doğrulayacağını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Dahili davalı ... Belediye Başkanlığı vekili; 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 12. maddesi gereğince 10 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğini, davacı tarafın iddialarını ispatlaması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI, BOZMA VE BOZMA SONRASI YARGILAMA SÜRECİ

Mahkemenin 12.05.2015 tarihli ve 2014/219 Esas, 2015/169 Karar sayılı kararıyla davanın kısmen kabulü ile çekişmeli 1 66... parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptaline, fen bilirkişi raporuna ekli krokide (A) harfi ile gösterilen 6.788,82 metrekare taşınmazın davacılar adına tapuya tesciline, (B) ve (C) harfi ile gösterilen 558, 20... .871,65 metrekare taşınmazın mera vasfıyla Hazine adına sınırlandırılmasına.

1 66... parsel sayılı taşınmaz yönünden hukuki yarar yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiştir. Mahkemenin kararına karşı davalı Hazine vekili ve ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 11.12.2017 tarihli ve 2015/18578 Esas, 2017/8778 Karar sayılı kararıyla; “…30.03.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6360 sayılı Yasa'nın 1. maddesi uyarınca, mahkemece öncelikle yukarıda anlatılan şekilde husumet yaygınlaştırılmalı, Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanlığı davaya dahil edilerek taraf teşkili sağlanmalıdır.

Bu yolla taraf koşulu sağlandıktan sonra yasal hasım olan ilgili Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanlığının davaya karşı savunma ve delilleri sorulup saptanmalı, iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. Taraf teşkili sağlanmadan davanın esasına girilerek yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir” gerekçesiyle bozulmuştur.

Mahkemenin 22.01.2020 tarihli ve 2018/385 Esas, 2020/11 Karar sayılı kararıyla davanın kısmen kabulüne, dava konusu 1 66... parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile 02.04.2015 havale tarihli fen bilirkişi raporuna ekli krokide (A) harfi ile gösterilen 6788,82 m² taşınmazın davacılar adına tapuya kayıt ve tesciline, aynı krokide (B) harfi ile gösterilen 558,20 m² ile (C) harfi ile gösterilen 1.871,65 m² taşınmazın mera vasfıyla Hazine adına sınırlandırılmasına.

1 66... parsel sayılı taşınmaz yönünden hukuki yarar yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiştir. Mahkemenin kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairenin 07.12.2022 tarih ve 2021/5396 Esas, 2022/7949 Karar sayılı kararıyla; eksik araştırma ile karar verildiği açıklanarak hava fotoğraflarından yararlanılmak ve 3 kişilik ziraat bilirkişi kurulundan rapor alınmak suretiyle taşınmazla ilgili mera ve zilyetlik araştırması yapılması gereğine değinilerek karar bozulmuştur.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda, Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı yazılı kararıyla; bilirkişi raporunda (A) ve (C) harfleri ile gösterilen kısımların öncesinde ve sonrasında mera vasfında olmadığı dolayısıyla bu kısımlar bakımından davacılar ve mirasbırakanlarının yararına 3402 sayılı Kanun’a göre kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile taşınmaz edinme koşullarının gerçekleştiği, (B) harfi ile gösterilen kısmın ise mera vasfıyla mahsus sicile kaydedilmesi gerektiği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne,

1 66... parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile 29.03.2024 havale tarihli fen bilirkişi raporuna ekli krokide (A) ile gösterilen 6788,82 m²'lik alan ile (C) harfi ile gösterilen 1871,65 m²'lik alanın davacılar adına tesciline, aynı krokide (B) harfi ile gösterilen 558,20 m²'lik alanın mera vasfıyla mahsus siciline kaydedilmesine, 1 66... parsel sayılı taşınmaz yönünden hukuki yarar yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde; bozmaya uyulduğu halde gereklerinin yerine getirilmediğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

Davalı ... Belediye Başkanlığı vekili; hak düşürücü sürenin geçtiğini, davada yasal hasım olan kamu tüzel kişiliği aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilemeyeceğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Kadastro sonucunda, Trabzon ili, ...ilçesi,...Mahallesinde bulunan dava konusu 1 66... parsel sayılı, 1.539, 89... miktarlı, ev ve çayır vasıflı taşınmazın senetsizden 22.11.2005 tarihli kadastro tutanağı ile ölü ... adına tespit edildiği, söz konusu tespit işleminin 15.08.2006 tarihinde kesinleştiği, daha sonra taşınmazın 17.09.2009 tarihli intikal işlemi ile ... mirasçıları olan davacılara intikal ettiği, yine dava konusu 1 66... parsel sayılı 9.218, 67... miktarlı, mera vasıflı taşınmazın ise senetsizden 17.04.2006 tarihli kadastro tutanağı ile kamu orta malı olarak sınırlandırıldığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece yazılı gerekçe ile hüküm kurulmuş ise de verilen karar dosya kapsamına ve usule uygun değildir. Şöyle ki.

Mahkemece verilen önceki kararda davacılar adına tesciline karar verilen bölüm bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 6788,82 m²’lik kısım olup bozmadan sonra verilen temyize konu kararla fen bilirkişi raporuna ekli krokide (A) ile gösterilen 6788,82 m²'lik alan ile (C) harfi ile gösterilen 1871,65 m²'lik alanın davacılar adına tesciline karar verilmek suretiyle usuli müktesep hakka aykırı olarak hüküm kurulmuştur.

Bundan ayrı olarak; dosya arasında bulunan 06.04.2015 tarihli ziraat bilirkişi raporuna göre dava konusu taşınmazın genel olarak %60-70 oranında ana kaya ile örtülü olduğu ve üzerinde doğal yetişen adi gürgen gibi tarım alanlarında olmayan çalı ve ağaçların bulunduğu bildirilmiş, hava fotoğraflarına göre çekişmeli taşınmazla mera parselini kesin ve net olarak ayıran arazi yapısı, yükselti, ark, dere, bitki örtüsü, fiili kullanım sınırı gibi sabit sınırın tespit edilemediği, bilirkişi raporunda (A), (B), (C) kısımlarının bütüncül yapıda olduğunun gözlemlendiği rapor edilmiştir.

Hal böyle olunca; çekişmeli taşınmazın evveliyatının mera olduğu, meralar üzerinde sürdürülen zilyetliğin hukukça bir değer taşımayacağı ve dava konusu taşınmaz üzerinde davacılar lehine zilyetlikle edinim koşullarının oluşmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile kabule karar verilmesi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı Hazine vekilinin ve davalı ... Belediye Başkanlığı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Mahkeme kararının, 6100 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA,

Temyiz eden davalı Hazine harçtan muaf bulunduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

Peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalı ... Belediye Başkanlığına iadesine,

Dosyanın Maçka Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,

1086 sayılı HUMK'un 440/III-1. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere,