Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2025/5949 K.2025/5818

Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; .... ilçesi, ... Mahallesinde yapılan kadastro çalışmaları sonucu 4 36... ile 4 37... parsel sayılı taşınmazların kullanıcısının davacı olduğu belirtilerek kentsel ve arkeolojik sit alanında kalması nedeni ile Hazine adına tespit ve tescil edildiğini ileri sürerek miras yoluyla gelen hakka, satın almaya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu kayıtların iptali ile davacı adına tapuya tescilini istemiştir.

Yargılama sırasında davacı vefat etmiş ve davaya mirasçıları devam etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde, davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI VE BOZMA

Konya 4. Asliye Hukuk Mahkemesince 26.03.2013 tarihli ve 2012/107 E., 2013/178 K. sayılı davanın kabulüne dair verilen karar, davalı Hazine vekilinin temyizi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 04.12.20 13... /12089 Esas ve 2013/11845 Karar sayılı kararı ile; Mahkemece kadastro tutanak içerikleri, beyanlar hanesi, Konya Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğünün 14.03.2011 tarihli yazısı ve bilirkişi raporları arasındaki çelişkiler giderilmeden karar verildiği, Mahkemece 3 kişilik arkeolog bilirkişisinden sit alanı haritaları ile kadastro paftasının ölçeği eşitlenerek çakıştırılması, çekişmeli taşınmazların hangi alanda kaldığının kuşkuya yer bırakmayacak şekilde saptanması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği belirtilerek bozulmuştur.

Konya 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 01.03.2017 tarihli ve 2014/3 08... /219 Karar sayılı davanın kabulüne dair verilen karar, davalı Hazine vekilinin temyizi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 04.02.20 21... /3077 Esas, 2021/774 Karar sayılı kararı ile, bozma ilamına uyulduğu halde bozma gereklerinin yerine getirilmediği belirtilerek bozulmuştur.

Konya 4. Asliye Hukuk Mahkemesince 01.06.2022 tarihli ve 2021/814 Esas, 2022/435 Karar sayılı davanın kabulüne dair verilen karar, davalı Hazine vekilinin temyizi üzerine Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 19.12.2023 tarihli 2022/6806 Esas ve 2023/7634 Karar sayılı kararı ile;

çekişmeli taşınmazların sonradan alınan idari kararla sit alanı statü ve derecelerinin değiştirilmiş olmasının, idari kararların geçmişe dönük hukuki sonuç doğurmasının mümkün olmaması nedeniyle hüküm ifade etmeyeceği, buna göre 3 kişilik arkeolog bilirkişi kurulu ile harita mühendisi bilirkişisinden tespit tarihi itibarı ile geçerli olan sit haritası ve kadastro paftasının ölçeği eşitlenerek çakıştırılması, çekişmeli taşınmazların hangi alanda kaldığının saptanması, sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği belirtilerek bozulmuştur.

IV. BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu taşınmazların kadastro tespit tarihinde yürürlükte bulunan sit haritasına göre Kentsel arkeolojik sit alanı sınırlarında kaldıkları, bu nedenle zilyetlikle iktisaplarının mümkün olduğu, kadastro tespitiyle davacılar murisinin zilyetliğinin tespit edildiği, TMK m.713 ve Kadastro Kanunu m.14 hükmü uyarınca zilyetlikle kazanma koşullarının davacı taraf lehine oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne, çekişmeli taşınmazların tapu kaydını iptali ile davacılar adına miras payları oranında tapuya tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle,kabul kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, Yargıtay bozma ilamının gereklerinin yerine getirilmediğini, yasada aranan şartların gerçekleşmediğini, 5663 sayılı Kanun’un geçici 7. maddesinin “……27.07.2004 tarihinden itibaren yapılan Kadastro çalışmaları sonucu zilyetlik şartları oluştuğu halde sit alanlarında kalması nedeni ile Hazine adına tespit ve tescili yapılmış taşınmazlardan 1. ve 2. derece arkeolojik sit alanları dışında kalan sit alanlarındaki taşınmazların kadastro tutanaklarında zilyet veya hak sahibi olarak belirtilen kişilerin veya mirasçılarının,

kanunun yayımı tarihinden itibaren 1 yıl içerisinde mahalli Maliye kuruluşlarına müracaatları halinde Maliye kuruluşunun talebi ile harca tabi olmadan re'sen ilgilisi adına tescilleri yapılır.” hükmü gereği davacının dava konusu taşınmazların yasal değişiklik nedeni ile adına tescilinin yapılması için 2008 yılında Milli Emlak Müdürlüğüne başvurduğunu, Milli Emlak Müdürlüğü tarafından yapılan tahkikat sonucunda hak sahibi davacıya devrinin uygun görülmemiş olduğunu, ayrıca yargılama giderlerinden Hazinenin sorumlu olamayacağını belirtilerek ve re'sen görülecek eksiklikler nedeniyle kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava, Kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Konya ili, .... ilçesi, ... Mahallesinde yapılan kadastro çalışmaları sonucu 4 36... ve 4 37... parsel sayılı sırasıyla 274, 25... , 24... yüz ölçümündeki taşınmazlar beyanlar hanesinde ...’in zilyetliğinde olduğu belirtilerek 2863 sayılı Kanun'un 11. maddesinde 5626 sayılı Kanun'un 5. maddesiyle yapılan değişiklik nedeni ile kentsel-arkeolojik sit alanında kalmasından ötürü Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir.

Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olup kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığından davalı Hazine vekilinin sair temyiz itirazları yerinde değildir.

Ancak; 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'nun 7. maddesinin 5. bendi gereğince tescil kararlarının, tescil olunan taşınmazın kadastral bilgileri ile birlikte tapu siciline şerh düşülmek üzere ilgili tapu müdürlüğüne bildirilmesi gerekir.

O halde; somut olayda, hükme esas alınan teknik bilirkişi raporunda çekişmeli 4 36... ve 4 37... parsel sayılı taşınmazların kentsel arkeolojik sit alanında kaldığı belirtildiği halde, bu hususun tapunun beyanlar hanesinde gösterilmemesi isabetsizdir.

Ne var ki; anılan hususlar yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hükmün düzeltilerek onanması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı Hazine vekilinin işin esasına yönelik temyiz itirazlarının reddi ile, kamu düzeni yönünden re'sen yapılan incelemeyle hükmün 1 fıkrasında yer alan "tesciline" sözcüğünden sonra gelmek üzere "taşınmazların tapu kaydının beyanlar hanesine kentsel arkeolojik sit alanında kaldığı, şerhinin yazılmasına" cümlesinin eklenmesi suretiyle 6100 sayılı HMK'nın geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HMK'nın 438/7. maddesi gereğince hükmün bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın Konya 4. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,