Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2025/5987 K.2025/6243

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı ... vekili dava dilekçesi ile. Sinop ili .... ilçesi ... köyünde bulunan, 11.07.1995 tarihli ve 222 yevmiye numaralı işlemlerle Hazine adına tapuya tescil edilmiş olup Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Milli Emlak Genel Müdürlüğü) yazılarıyla biri köy konağı yapılmak üzere ...

Köyü Tüzel Kişiliğine, diğeri sağlık ocağı yapılmak üzere Sağlık Bakanlığına tahsis edilmiş bulunan 1.675,00 m² yüz ölçümlü taşınmaz ile 2.357,00 m² yüz ölçümlü taşınmazların, 11.08.2011 tarihinde kesinleşen kadastro çalışmalarında tapu ve tahsis kayıtları, tescile esas zemine uygulanabilir kroki ve koordinatlı ölçüler göz ardı edilerek kadastro tutanaklarının edinme sebebi sütununa gerçeğe aykırı şekilde “tapu ve vergi kayıt defterinde kaydına rastlanılmadığı” şerhi düşülmek suretiyle ...

Köyü Tüzel Kişiliği adına 1 52... parsel ve 1 70... parsel olarak tespit ve tescil edildiğini, tescil işlemlerinin 3402 sayılı Kanun'un 16/A maddesine dayanılarak yapılmış gibi gösterilmesine rağmen fiilen senetsizden tescil yoluna gidildiğini, Valilikçe görevlendirilen harita mühendisi tarafından düzenlenen 05.12.2024 tarihli teknik raporla da zabıt kayıtlı tahsisli taşınmazların anılan parsellerle birebir örtüştüğünün kesin olarak tespit edildiğini,

hâlen kamu hizmetine tahsisli hizmet malı niteliğini haiz olan ve ilk tescili Hazine adına bulunan dava konusu taşınmazların 3402 sayılı Kanun'un 18/2. maddesi uyarınca kazandırıcı zamanaşımı veya sair yollarla iktisabının mümkün olmadığı anlaşılmakla, hukuka aykırı şekilde ... Köyü Tüzel Kişiliği adına oluşturulan tapu kayıtlarının iptali ile taşınmazların yeniden Hazine adına tapuya tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Tüzel Kişiliğine usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen Muhtarlık cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Durağan Asliye Hukuk Mahkemesinin 2024/136 E., 2025/47 K. sayılı kararında.

3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 12/3. maddesinde, kadastro tutanaklarında belirtilen haklara, sınırlandırma ve tespitlere karşı tutanakların kesinleştiği tarihten itibaren on yıl geçtikten sonra kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanılarak itiraz edilemeyeceği ve dava açılamayacağının hüküm altına alındığı, anılan sürenin hak düşürücü süre niteliğinde olup olumsuz dava koşulu teşkil ettiği ve taraflarca ileri sürülmese dahi mahkemelerce re'sen gözetilmesi gerektiği, dava konusu taşınmazlara ilişkin kadastro tutanaklarının 11.08.2011 tarihinde kesinleştiği, eldeki davanın ise 24.12.2024 tarihinde açıldığı,

bu itibarla kanunda öngörülen on yıllık hak düşürücü sürenin dava tarihi itibarıyla dolmuş olduğu anlaşıldığından davanın süre yönünden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ... vekili istinaf talebinde bulunmuştur.

Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesinin 2025/1024 E., 2025/1123 K. sayılı kararında; somut olayda Hazine, tapu kaydına dayanarak köy konağı yeri olduğu ileri sürülen 1 52... parsel ile sağlık ocağı yeri olduğu belirtilen 1 70... parselin Hazine adına tescili istemiyle dava açmış olup anılan taşınmazların 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 16/A maddesi kapsamında kamu hizmet binası niteliğinde olduğu ancak aynı Kanun’un 16/B maddesi uyarınca kamu malı sayılmadığı, dolayısıyla uyuşmazlığın kamu malına ilişkin olmayıp özel mülkiyet iddiasına dayalı tapu iptali ve tescil davası niteliği taşıdığı,

bu nedenle 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 12. maddesinin üçüncü fıkrasında düzenlenen on yıllık hak düşürücü süreye tabi bulunduğu, dava konusu taşınmazlara ilişkin kadastro tutanaklarının kesinleşmesinden itibaren anılan sürenin geçmiş olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK’nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı ... vekili temyiz dilekçesi ile; dava konusu uyuşmazlıkta on yıllık hak düşürücü süre dolmadığını, köy konağı yeri olan zabıt defterinin 11 cilt, 96 sayfa, 1 sıra numarasında kayıtlı taşınmazın tescilli olduğu ve tapu kayıtlarında tescile esas, kadastro kontrol memurunca nirengi yöntemiyle çizilmiş, zemine uygulanabilir krokisinin bulunduğunu, sağlık ocağı yeri olan zabıt defterinin 11 cilt, 96 sayfa, 2 sıra numarasında kayıtlı taşınmazın da tescilli olduğu ve tapu kayıtlarında tescile esas, takeometrik ölçü yöntemiyle çizilmiş,

zemine uygulanabilir koordinatlı krokisinin bulunduğu hususları göz ardı edilerek her iki taşınmaz bakımından da kadastro tutanaklarının edinme sebebi sütununa gerçeğe aykırı şekilde “tapu ve vergi kayıt defterinde kaydına rastlanılmadığı” şerhi düşülmek suretiyle ... köyü 1 52... parsel ve 1 70... parsel olarak ...

Köyü Tüzel Kişiliği adına tespit ve tescil yapıldığını, dava konusu edilen işlemin, bu taşınmazların Hazine lehine tespit ve tescil görmemesi işlemi olduğunu, bu durumun Milli Emlak Taşra Birimleri İşlem Yönergesi’nin 2 03... . maddeleri uyarınca yapılan yazışmalar sonucu elde edilen belgeler, 04.12.2024 tarihli tahkikat tutanakları ve 05.12.2024 tarihli teknik rapor ile açıkça ortaya konulduğunu, Mahkemece on yıllık hak düşürücü sürenin hangi hukuki olaya dayanılarak ve hangi tarihten itibaren başladığının kabul edildiğinin anlaşılamadığını, keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılarak zabıt kayıtları,

tescile esas kroki ve koordinatlar ile kadastro paftalarının birlikte değerlendirilmesi ve bu suretle uyuşmazlığın esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, bu nedenlerle Yerel Mahkeme kararının ve İstinaf kararın bozulmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dava, kadastro öncesi nedenlere dayalı olarak açılan tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Bölge Adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Dosyanın incelenmesinden, dava konusu 1 52... parsel sayılı taşınmaz ile dava konusu 1 70... parsel sayılı taşınmazın kadastro tutanağının 11.08.2011 tarihinde kesinleştiği, davanın 24.12.2024 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı ... vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı ... vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının HMK’nın 370. maddesi uyarınca ONANMASINA,

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun değişik 13. maddesinin "j" bendi gereğince temyiz eden davacı Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,