Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2025/713 K.2026/1693

Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Kadastro sonucu dava konusu ... ili, ... ilçesi, ...

Mahallesi çalışma alanında bulunan 3 23... , 3 36... , eski 3 38... (yeni 3 75... ), 3 54... , 3 55... , 3 58... ve ... mahallesinde kain 1 21... , 1 25... , 13, 14, 15 parsel sayılı taşınmazların vergi kaydı nedeniyle ... adına tespit ve tapuya tescil edildiği, 3 23... sayılı parselin ... oğlu ...'in, 3 36... parselin ... oğlu ...'in, eski 3 38... (yeni 3 75... ) ve 3 58... sayılı parsellerin ... evlatları ... ... ve ...'in, 1 21... , 1 25... ve 14 sayılı parsellerin ... oğlu ...'in, 1 25... sayılı parselin ... oğlu ...'in, 1 23... sayılı parselin ... oğlu ...'in kullanımında olduğu,

3 54... sayılı parsel üzerindeki evin ... oğlu ...'e, 3 55... sayılı parsel üzerindeki evin ... oğlu ...'e ait olduğu tapu kaydının beyanlar hanesine şerh edildiği anlaşılmıştır. Bölge Adliye Mahkemesince eski 3 38... (yeni 3 75... ) parsel sayılı taşınmazın eldeki dosyadan tefrikine karar verilmiştir.

Davacı; ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1 21... , 1 25... , 13, 14, 15 parsel; ... Mahallesi 3 23... , 3 36... , eski 3 38... (yeni 3 75... ), eski 3 38... (yeni 3 75... ), 3 54... , 3 55... , 3 58... parsel sayılı taşınmazların kadastro sırasında davalı Vakıf (...

Vakfı) adına tespit ve tescil edildiğini, oysa taşınmazların yüzyıllardan beri dedeleri ve babasının zilyetliği ve tasarrufunda iken dedelerinden babasına, babasından da kendisine rızai taksim neticesinde kaldığını, 30 yılı aşkın bir süredir de kendisinin nizasız fasılasız ve malik sıfatıyla kullandığını, ayrıca 3 58... ve eski 3 38... (yeni 3 75... ) parsellerin aralarında yaptıkları rızai taksim sonucu eşit ve müşterek hisselerle 1/2 hissesi ... ve 1/2 hissesinin de ... ...'in zilyetlik ve tasarrufunda olduğu, kadastro sırasında taşınmazlara uygulanan vergi kayıtlarının mahalline uymadığı,

zilyetlik ve tasarruflarının vakıf mallarının zilyetlikle kazanımını yasaklayan ilk düzenleme olan 903 sayılı Yasa'nın yürürlüğe girdiği 24.07.1967 tarihinden önceki 100 yılı aşkın bir süreye dayandığını belirterek davalı vakıf adına yapılan tespitlerin iptali ile taşınmazların tamamının kendi adına tapuya kayıt ve tescilini talep etmiştir.

Davalı ... vekili; dava konusu taşınmazların vakfiye sınırları içerisinde kaldığını, zilyetlikle iktisabının mümkün olmadığını, kadastro tespiti sırasında uygulanan vergi kayıtlarının taşınmazlara uygun olduğunu, toprak tevzi komisyon kararları incelendiğinde taşınmazların vakıf arazisi olduğu ve davacının işgalci konumunda olduğunun anlaşılacağını, 3 58... parsel ve 3 38... parsel sayılı dava konusu taşınmazların 2019/276 Esas sayılı davanın da konusu olduğunu, bu nedenle derdestlik itirazında bulunduklarını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... mütevellisi; dava konusu taşınmazların vakıf malı olup vakfiye kapsamında olduklarını, 1958 yılında yapılan toprak tevzi çalışmaları sonucunda 1505 dönüm yerin vakıf adına tespit edildiğini, taşınmazlara kadastro tespiti sırasında uygulanan vergi kaydının taşınmazları kapsadığını, Karayolları Bölge Müdürlüğü tarafından köyde yapılan istimlak çalışmaları sırasında kamulaştırma bedelinin vakfa ödendiğini, bunun da taşınmazların vakfa ait olduğunu gösterdiğini, davacının hiç bir zaman bu taşınmazlara asli zilyet olmadığını ve taşınmazlardaki zilyetliğinin 20 yıla ulaşmadığını, kaldı ki vakıf mallarının zilyetlikle iktisap edilemeyeceğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Palu Asliye Hukuk Mahkemesinin 14.12.2020 tarihli ve 2019/366 Esas, 2020/256 Karar sayılı kararıyla; davacı yararına 2762 sayılı Yasa hükümlerine göre zilyetlik koşullarının gerçekleştiği, taşınmazların hayrat mal olmadığı, dolayısıyla zilyetlikle iktisabına yasal engel bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile Eski 3 38... parsel (Yeni 3 75... parsel) ve 3 58... parsel sayılı taşınmazlar yönünden davanın reddine, diğer taşınmazlar yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi'nin 13.10.2021 tarihli ve 2021/1240 Esas ve 2021/1155 Karar sayılı kararıyla.

Vakfın doğrudan doğruya hayrat vakıflardan olmayıp, İcare-i Vahideli akarından istifade olunan mülhak, sahih ve zürri bir vakıf olduğunun Yargıtay denetiminden geçen pek çok emsal kararda hükmen kabul edildiği, bu itibarla vakfedilmiş malları doğrudan hayrat mal olmadığından çekişmeli taşınmazların kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla kazanılabilecek nitelikte olduğu, davalı Vakıf İdaresinin bu yöne ilişkin istinaf isteminin yerinde olmadığı,

dava konusu 3 38... (yeni 3 75... ) parsel sayılı taşınmaza ilişkin tapu kaydı ve tesciline esas belgeler getirilmediğinden denetleme yapılamadığı gibi bu taşınmazın Mahkemenin 2019/364 Esas sayılı dava dosyasında da dava konusu olduğu, eldeki davanın davacısı ile bu davanın davacılarının farklı olduğu, yapılan yargılamalar sonucunda aynı parsel hakkında farklı kişiler lehine birbirine aykırı şekilde karar verilerek aynı taşınmaz hakkında birbiri ile çelişen iki ayrı karar verilmiş olduğu,

yine çekişmeli 1 25... ve 15, 3 23... , 3 36... , 3 54... parsel sayılı taşınmazlarda dava dışı kişiler yararına muhdesat ve kullanım şerhi tapu kaydının beyanlar hanesinde gösterilmiş olmasına karşın bu kişiler (ya da mirasçıları) davaya dahil edilip savunmaları alınmadan 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 19/2. maddesi hükmünde belirtilen hakları ihlal edilmek suretiyle karar verildiği, öte yandan davacının taksim hukuki sebebine dayanarak dava açtığı ancak Mahkemece bu hususun araştırılmadığı, dinlenilen yerel bilirkişilerden sorulmadığı, soyut nitelikli beyanlara itibar edildiği,

hal böyle olunca Mahkemece, 3 38... (yeni 3 75... ) parsel sayılı taşınmaza ilişkin tapu kaydı ve tesciline esas belgelerin getirilmesi, davacı tarafa taraf koşulu sağlamak üzere süre ve imkan tanınması, taraf teşkilinin sağlanması halinde eski 3 38... (yeni 3 75... ) parsel sayılı taşınmazın birden fazla davaya konu olduğu, yargılamalar sırasında yapılacak araştırmanın ve taşınmaz hakkında verilecek kararların birbirini etkileyeceği göz önüne alınarak taşınmaz hakkındaki davaların birleştirilmesi hususunun düşünülmesi,

davacı tarafın dayandığı taksim olgusu ve davacı yararına belgesiz zilyetlikten kazanılan taşınmaz miktarı araştırılıp sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Palu Asliye Hukuk Mahkemesinin 12.09.2023 tarihli ve 2022/57 Esas, 2023/218 Karar sayılı kararıyla; ...

Mahallesi 3 38... parsel (yeni 3 75... parsel) ve 3 58... parsel sayılı taşınmazlar haricindeki davaya konu taşınmazlar yönünden vakıf mallarının zilyetlikle kazanımını yasaklayan ilk düzenleme olan 903 sayılı Yasa'nın yürürlük tarihinden önce davacı yararına imar-ihya ve zilyetlikle iktisap koşullarının oluştuğu, vergi kayıtlarının dava konusu taşınmazlara uygulanamadığı, taşınmazların toprak tevzi çalışmaları sırasında bir kısmının tevzi çalışması kapsamında kalmış olsa da hiçbir kişi ya da kurum adına tapuya tescil edilmediği ve tapulamasının yapılmadığı bir kısmının tevzi kapsamında kalmayıp tescil harici bırakıldığı,

dahili davalıların, taşınmazların davacıya ait olduğu yönünde beyanda bulundukları ve davaya konu taşınmazların davacıya kök murislerinin yapmış olduğu taksimat sonucunda isabet ettiği beyan edildiğinden taksimat olgusunun da ispat olunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne; ...

Mahallesi 3 38... parsel (yeni 3 75... parsel) ve 3 58... parsel sayılı taşınmazlar yönünden ise zilyetlikle iktisap koşullarının oluşmadığı, ilgili taşınmazlarda imar ve ihyanın olmadığı ve ayrıca davacının 3 38... parsele ilişkin olarak davasından 17.07.2023 tarihli celsede feragat ettiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş,

davacının 3 38... parsel yönünden mülkiyet talep ettiği kısmın fen bilirkişi raporunda (B) harfi ile gösterilen kısım olduğu ve davacının bu kısma yönelik kullanımı olduğu ve bu kısmın Mahkemenin 2019/364 Esas (kaldırma sonrası 2022/44 Esas) sayılı dosyasına da konu olduğu ancak bu dosyanın davacısının fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile ifade edilen alanda kullanımı olduğu görülerek birleştirme hususuna lüzum görülmediği belirtilmiştir.

Kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi'nin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; kaldırma ilamında işaret edilen 3 38... parsel (yeni 3 75... parsel) sayılı taşınmazın aynı mahkemenin iki farklı dosyasında dava konusu olduğuna ilişkin kaldırma nedenine yönelik yapılan inceleme bakımından,

Mahkemece infazda sorun yaratacak şekilde aynı taşınmaz hakkında farklı davalarda farklı kişiler lehine tescil kararı verilmesi nedeniyle usul ekonomisi ilkesi ve yargılamanın iyi bir şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla Bölge Adliye Mahkemesinin 2023/1911 Esas sayılı dosyasından tefrik edilmesine; dosya kapsamına, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerekçeye, mevcut delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, özellikle ... ili, ... ilçesi, ...

Mahallesinde tapuya kayıtlı 3 38... parsel (yeni 3 75... parsel) sayılı taşınmaz hâricindeki taşınmazlar yönünden kaldırma kararının gerekleri yerine getirilerek yapılan araştırma ve inceleme sonucuna göre hüküm tesis edilmesine, hakkındaki dava reddedilen ... ili, ... ilçesi, ...

Mahallesinde tapuya kayıtlı 3 38... parsel (yeni 3 75... parsel) ve 3 58... parsel sayılı taşınmazlara ilişkin hükmün davacı tarafça istinafa getirilmemesine göre davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesinde tapuya kayıtlı 1 21... parsel, 1 25... parsel, 1 25... parsel, 1 25... parsel ile 1 25... parsel; ... ili, ... ilçesi, ...

Mahallesinde tapuya kayıtlı 3 23... parsel, 3 36... parsel, 3 54... parsel ile 3 55... parsel sayılı taşınmazlar yönünden esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

-KARAR-

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama kuralları ve kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, 7531 sayılı Yasa'nın 20. maddesi uyarınca değiştirilen 5737 sayılı Yasa'nın 77. maddesi uyarınca davalı ...